Μήλος: Εντολή ΥΠΕΝ για μπάζωμα του σκάμματος στο Σαρακήνικο και πλήρη αποκατάσταση της περιοχής
Μετά τη θύελλα αντιδράσεων που είχε προκληθεί τους προηγούμενους μήνες γύρω από τις εργασίες ανέγερσης ξενοδοχειακής μονάδας στη θέση «Καμίνια» – Σαρακήνικο, στη Μήλο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε σε επίσημη απόφαση λήψης μέτρων πρόληψης και αποκατάστασης, κάνοντας λόγο για άμεση απειλή πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημίας και ζητώντας την επαναφορά της περιοχής στην αρχική της κατάσταση.
Η απόφαση εκδόθηκε από το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών του ΥΠΕΝ και αφορά το έργο ανέγερσης ξενοδοχειακού συγκροτήματος από την εταιρεία UNIQUE DEVELOPMENTS Α.Τ.Ε.Ε. σε έκταση που βρίσκεται εντός της Δημοτικής Ενότητας Τριοβασάλου, σε περιοχή που έχει χαρακτηριστεί ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής με κωδικό Κ519 «Γουρνάδο – Φυλακωτή». Η περιοχή δεν εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000, ωστόσο προστατεύεται από τη δασική νομοθεσία και διαθέτει ιδιαίτερα γεωμορφολογικά και αισθητικά χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την έκθεση αυτοψίας των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, οι οποίοι διενήργησαν επιτόπιο έλεγχο τον Σεπτέμβριο, στον χώρο είχαν ήδη πραγματοποιηθεί εκτεταμένες εργασίες εκσκαφής και θεμελίωσης. Το σκάμμα είχε μήκος περίπου 30 μέτρα, πλάτος 20 μέτρα και βάθος που κυμαινόταν από 5 έως 10 μέτρα, ενώ εντός του είχαν τοποθετηθεί οπλισμοί και ξυλότυποι. Παράλληλα, είχαν αποτεθεί σωροί προϊόντων εκσκαφής εντός του γηπέδου, ενώ η περίφραξη του χώρου ήταν μερικώς κατεστραμμένη, καθιστώντας την πρόσβαση δυνατή τόσο από αγροτική οδό όσο και από την παραλία.
Οι επιθεωρητές διαπίστωσαν καταστροφή της φυσικής βλάστησης σε τοπικό επίπεδο, αλλοίωση του φυσικού τοπίου λόγω των εκσκαφών και της απόθεσης υλικών, υποβάθμιση της αισθητικής αξίας της περιοχής και αυξημένο κίνδυνο διάβρωσης από το νερό και τον άνεμο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ηφαιστειακά πετρώματα της περιοχής, τα οποία αποτελούνται από υπόλευκους τόφφους μαλακής σύστασης, διαμορφωμένους από τη διάβρωση, στοιχεία που προσδίδουν στο τοπίο τη χαρακτηριστική του μοναδικότητα.
Παράλληλα, κρίσιμα στοιχεία προέκυψαν και από τον έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας στην Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Μήλου. Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΑΔ, κατά τον χρόνο έκδοσης της οικοδομικής άδειας δεν υπήρχε θεσμοθετημένος πολεοδομικός σχεδιασμός πρώτου επιπέδου για τον Δήμο, ενώ δεν είχαν ληφθεί υπόψη περιορισμοί που συνδέονται με τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η οικοδομική άδεια εκδόθηκε για γήπεδο με πρόσωπο σε αγροτική οδό, η οποία δεν τεκμηριώνεται ότι αποτελεί εγκεκριμένη οδό, κατά παράβαση της πάγιας νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και ειδικότερα της απόφασης 176/2023 της Ολομέλειας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, δεν είχαν εξασφαλιστεί κρίσιμες εγκρίσεις, όπως γνωμοδότηση από αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, επικύρωση ορίων αιγιαλού και παραλίας, οριοθέτηση ρέματος, άδεια χρήσης νερού από γεώτρηση, καθώς και εδαφοτεχνική μελέτη για τη φέρουσα ικανότητα του εδάφους.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στην περιβαλλοντική κατάταξη του έργου. Όπως προκύπτει από τον έλεγχο, το ξενοδοχειακό συγκρότημα, σε συνδυασμό με ειδική τουριστική υποδομή κέντρου αναζωογόνησης (spa), εξετάστηκε ως έργο κατηγορίας Β, ενώ, βάσει των χαρακτηριστικών του, θα έπρεπε να υπαχθεί στην κατηγορία Α2 και να συνοδευτεί από Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Μετά τα παραπάνω, η Υπηρεσία Δόμησης Μήλου προχώρησε στην ανάκληση τόσο της οικοδομικής άδειας όσο και της έγκρισης εργασιών μικρής κλίμακας τον Αύγουστο του 2025, κρίνοντας ότι οι πράξεις αυτές έπασχαν νομιμότητας. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επικαλούμενο το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009 και τον νόμο 1650/1986 για την προστασία του περιβάλλοντος, έκρινε ότι υφίσταται άμεση απειλή πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημίας και ότι απαιτούνται άμεσα προληπτικά μέτρα.
Με την απόφασή του, το ΥΠΕΝ καλεί την εταιρεία UNIQUE DEVELOPMENTS Α.Τ.Ε.Ε. να προχωρήσει, εντός προθεσμίας ενός μήνα από την παραλαβή της απόφασης, στην επαναφορά της περιοχής στην προτέρα κατάσταση. Συγκεκριμένα, ζητείται η αφαίρεση του ξυλότυπου και του οπλισμού, η πλήρωση του χώρου θεμελίωσης με τα υλικά εκσκαφής που βρίσκονται εντός του γηπέδου, η αποκατάσταση του ανάγλυφου της έκτασης και η απομάκρυνση κάθε οικοδομικού υλικού ή προσωρινής εγκατάστασης.
Η Υπηρεσία Δόμησης Μήλου καλείται να εποπτεύσει την υλοποίηση των μέτρων πρόληψης και να ενημερώσει σχετικά το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών του Υπουργείου. Η απόφαση κοινοποιείται, μεταξύ άλλων, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας και στα αρμόδια γραφεία της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ.
