Το Πρώτο Ψυχοσάββατο, που φέτος τιμάται στις 14 Φεβρουαρίου 2026, είναι μια από τις πιο σημαντικές ημέρες μνήμης της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Πρόκειται για μια ημέρα με ιδιαίτερο συναισθηματικό φορτίο καθώς είναι αφιερωμένο στη μνήμη των απανταχού νεκρών. Φέτος το πρώτο Ψυχοσάββατο του έτους, γνωστό και ως Ψυχοσάββατο της Απόκρεω, είναι το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026. Το δεύτερο, το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής, είναι το Σάββατο 30 Μαΐου 2026.
Το πρώτο Ψυχοσάββατο τελείται πριν από την Κυριακή της Απόκρεω, δηλαδή λίγο πριν την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Η χρονική αυτή τοποθέτηση δεν είναι τυχαία, καθώς την επόμενη ημέρα η Εκκλησία τιμά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Μέσα σε αυτό το κλίμα πνευματικής εγρήγορσης, οι πιστοί προσεύχονται για την ανάπαυση των ψυχών και ζητούν το έλεος του Θεού για όλους, ζώντες και κεκοιμημένους.
Κεντρικό στοιχείο της ημέρας είναι το τρισάγιο και τα κόλλυβα, που συμβολίζουν την Ανάσταση και τη νέα ζωή.
Όπως ο σπόρος του σιταριού «θάβεται» στη γη για να καρποφορήσει, έτσι και ο άνθρωπος, σύμφωνα με τη χριστιανική πίστη, αναμένει την Ανάσταση.
Το Ψυχοσάββατο σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση είναι μια υπενθύμιση ότι η αγάπη δεν σταματά στον θάνατο και ότι η προσευχή αποτελεί δεσμό ζωντανό ανάμεσα σε εκείνους που ζουν και σε εκείνους που έχουν αναχωρήσει από τον κόσμο αυτό.
Ποιους δεν μνημονεύουμε σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση
Η εκκλησιαστική παράδοση ορίζει συγκεκριμένες περιπτώσεις κεκοιμημένων που δεν μπορούν να μνημονευθούν κατά τη διάρκεια των ιερών ακολουθιών.
Η πρώτη κατηγορία αφορά τους αβάπτιστους, καθώς το βάπτισμα αποτελεί ένα από τα επτά μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας και προϋπόθεση για την ένταξη στο σώμα της.
Η δεύτερη περίπτωση αναφέρεται σε όσους έχουν υποστεί αποτέφρωση μετά τον θάνατό τους.
Όταν η καύση του νεκρού σώματος έχει γίνει κατ’ επιθυμία του ίδιου του προσώπου όσο ζούσε, η Εκκλησία δεν προβαίνει σε μνημόσυνο. Αυτός ο κανόνας απορρέει από τη θεολογική αντίληψη περί σώματος και ψυχής στην Ορθόδοξη διδασκαλία.
