Νέο ψηφιακό υπερόπλο με real time ελέγχους από την Eφορία
Συναγερμός στην ΑΑΔΕ όταν μια επιχείρηση εμφανίζει ξαφνικά μεγάλη πτώση στις συναλλαγές ή στον αριθμό των αποδείξεων που κόβει – Σκανάρονται social media και influencers
Ενα νέο ψηφιακό υπερόπλο ετοιμάζεται να τεθεί σε λειτουργία τους επόμενους μήνες, βάζοντας στο στόχαστρο τις αποκλίσεις στον τζίρο και τις αποδείξεις τη στιγμή ακριβώς που αυτές συμβαίνουν. Η φιλοσοφία του είναι απλή αλλά ριζικά διαφορετική απ’ ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα: η Εφορία δεν θα περιμένει πια εκ των υστέρων διασταυρώσεις, καταγγελίες ή πολύμηνους ελέγχους, αλλά θα «βλέπει» σε πραγματικό χρόνο πότε κάτι δεν κολλάει στα οικονομικά στοιχεία μιας επιχείρησης και θα ενεργοποιεί αυτόματα τον ελεγκτικό μηχανισμό.
Σήμερα, με το σύστημα e-send οι αποδείξεις διαβιβάζονται ηλεκτρονικά από τις ταμειακές μηχανές στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα ψηφιοποίησης, το οποίο όμως λειτουργεί κυρίως καταγραφικά. Το νέο σύστημα έρχεται να το αντικαταστήσει, προσθέτοντας αυτό που μέχρι τώρα έλειπε: άμεση ανάλυση, σύγκριση δεδομένων και αυτόματη αντίδραση. Οταν μια επιχείρηση εμφανίζει ξαφνικά μεγάλη πτώση στις συναλλαγές ή στον αριθμό των αποδείξεων που κόβει, το σύστημα δεν θα το καταγράφει απλώς, αλλά θα χτυπά κόκκινο συναγερμό στον φοροελεγκτικό μηχανισμό.
Το ψηφιακό αυτό εργαλείο εντάσσεται στον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ για 72.000 ελέγχους μέσα στο 2026, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για τα τελευταία χρόνια. Το βάρος θα δοθεί κυρίως σε επιτόπιους ελέγχους, σε κλάδους με υψηλή παραβατικότητα, σε επιχειρήσεις που έχουν επιδείξει παραβατική συμπεριφορά στο παρελθόν, αλλά και σε όσες, χωρίς «βαρύ» ιστορικό, εμφανίζουν ύποπτα μοτίβα και προσπαθούν να περάσουν κάτω από το ραντάρ της Εφορίας.
Πώς θα δουλεύει
Στην πράξη, το νέο σύστημα θα δημιουργεί ένα ψηφιακό προφίλ για κάθε επιχείρηση και επαγγελματία. Εναν ηλεκτρονικό φάκελο που θα αποτυπώνει το μοτίβο λειτουργίας του: πόσες αποδείξεις κόβει σε εβδομαδιαία βάση, ποιες ημέρες και ώρες εμφανίζει αυξημένη κίνηση, πώς κινείται ο τζίρος του σε περιόδους αιχμής και πώς εκτός αυτών, αλλά και πώς συγκρίνεται με αντίστοιχες επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου και της ίδιας περιοχής. Οσο πιο ξεκάθαρο είναι το μοτίβο τόσο πιο εύκολα θα εντοπίζεται η απόκλιση.
Αν, για παράδειγμα, μια επιχείρηση διαβιβάζει σταθερά περίπου 1.000 αποδείξεις την εβδομάδα και ξαφνικά ο αριθμός αυτός πέσει στις 150 χωρίς να υπάρχει εμφανής λόγος, το σύστημα θα ενεργοποιεί αυτόματα «red alert». Τα δεδομένα θα αναλύονται μέσα σε δευτερόλεπτα και θα αποστέλλεται σήμα στους ελεγκτές για άμεσο έλεγχο. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες δεν θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε καμία αναβάθμιση των δικών τους συστημάτων, καθώς πρόκειται για εσωτερικό εργαλείο ανάλυσης και ελέγχου της φορολογικής διοίκησης.
Ουσιαστικά, το νέο ψηφιακό όπλο δεν περιορίζεται στην αποτύπωση του παρόντος, αλλά επιχειρεί να «προβλέψει» τη συμπεριφορά μιας επιχείρησης. Και αυτή ακριβώς η δυνατότητα δοκιμάστηκε ήδη στην πράξη, στην πρώτη μεγάλη επιχείρηση ελέγχων που πραγματοποιήθηκε την περίοδο των εορτών στα νυχτερινά κέντρα της Αθήνας, στο πλαίσιο της δράσης «Πυρετός το Σαββατόβραδο», η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη από τις αρχές του 2025.
Οι ελεγκτές είχαν στα χέρια τους τα στοιχεία από τις αποδείξεις που έκοβαν τα νυχτερινά κέντρα τα προηγούμενα Σαββατοκύριακα και τα συνέκριναν με τα παραστατικά που εκδίδονταν την ώρα που οι ίδιοι βρίσκονταν μέσα στα καταστήματα. Οι αποκλίσεις που καταγράφηκαν ήταν εντυπωσιακές, με διαφορές στις εισπράξεις που σε ορισμένες περιπτώσεις έφταναν έως και το 272%. Τα στοιχεία αναλύονταν μέσα σε ελάχιστα λεπτά, δίνοντας στους ελεγκτές πλήρη εικόνα για το τι συνέβαινε επί τόπου.
Στο μικροσκόπιο του νέου συστήματος μπαίνουν και απότομες πτώσεις συναλλαγών που δεν δικαιολογούνται από εποχικούς ή οικονομικούς παράγοντες, αλλά και «ύποπτα» μοτίβα ανά κλάδο και περιοχή.
Για παράδειγμα, αν μια σειρά καταστημάτων στην ίδια γειτονιά εμφανίζει παρόμοια ξαφνική μείωση τζίρου συγκεκριμένες ημέρες ή ώρες, το σύστημα θα μπορεί να το εντοπίζει και να το αξιολογεί συνολικά, αντί για μεμονωμένα περιστατικά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το άνοιγμα του ψηφιακού αυτού ελέγχου προς τον κόσμο των social media και των influencers. Με τη διαφημιστική πίτα να έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο Διαδίκτυο, η ΑΑΔΕ στρέφει πλέον το βλέμμα της και σε αυτή την κατηγορία επαγγελματιών.
Ηδη έχουν εντοπιστεί πολλές περιπτώσεις μαύρου χρήματος και αδήλωτων εσόδων που προκύπτουν μέσα από αναρτήσεις, stories και συνεργασίες στα social media, με τα ποσά των λεγόμενων «χρυσών αναρτήσεων» να προκαλούν ίλιγγο.
