Η συχνότητα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας μειώνεται αισθητά στις ΗΠΑ, όμως οι διαφορές μεταξύ Πολιτειών αποκαλύπτουν το κρίσιμο χάσμα στην πρόσβαση και την εμβολιαστική κάλυψη
Τα στοιχεία για τον εμβολιασμό κατά του HPV αποκαλύπτουν σημαντικά οφέλη: ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας στις νεαρές γυναίκες στις ΗΠΑ υποχωρεί. Όχι όμως παντού με τον ίδιο ρυθμό.
Νέα πληθυσμιακή ανάλυση εθνικών δεδομένων από τα ογκολογικά μητρώα των ΗΠΑ δείχνει ότι η επίπτωση της νόσου σε γυναίκες ηλικίας 20 έως 31 ετών μειώθηκε κατά 27% μετά την εισαγωγή του εμβολίου κατά του HPV. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη συνολική θετική εικόνα κρύβεται μια πιο σύνθετη πραγματικότητα: οι γεωγραφικές ανισότητες είναι έντονες.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the National Cancer Institute, βασίστηκε σε δεδομένα από 47 Πολιτείες και την Περιφέρεια της Κολούμπια, συγκρίνοντας την περίοδο πριν τον εμβολιασμό (2000-2005) με τα χρόνια κατά τα οποία το εμβόλιο είχε πλέον καθιερωθεί (2016-2021). Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) παραθέτουν τα σημαντικότερα σημεία της μελέτης αυτής.
Σε εθνικό επίπεδο, τα περιστατικά μειώθηκαν από 5,1 σε 3,7 ανά 100.000 γυναίκες. Όμως η πρόοδος δεν ήταν ομοιόμορφη: σε ορισμένες περιοχές η μείωση ξεπέρασε το 50%, ενώ σε άλλες ήταν σχεδόν μηδενική.
Οι μεγαλύτερες βελτιώσεις καταγράφηκαν στην Περιφέρεια της Κολούμπια, στο Ρόουντ Άιλαντ, στο Μίσιγκαν και στη Χαβάη. Αντίθετα, Πολιτείες όπως το Βερμόντ, η Δυτική Βιρτζίνια, το Άινταχο, το Αρκάνσας και η Αλαμπάμα δεν εμφάνισαν ουσιαστική πρόοδο.
Το κρίσιμο στοιχείο που εξηγεί αυτές τις αποκλίσεις είναι ένα: η εμβολιαστική κάλυψη. Όσο περισσότερα παιδιά και έφηβοι εμβολιάστηκαν εγκαίρως, τόσο μεγαλύτερη ήταν η μείωση των περιστατικών λίγα χρόνια αργότερα. Ενδεικτικά, κάθε αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης κατά 10% συνδέθηκε με μείωση κατά 11,5% στη συχνότητα εμφάνισης της νόσου.
Γιατί όμως δεν εμβολιάζονται όλοι το ίδιο; Η απάντηση βρίσκεται σε ένα πλέγμα παραγόντων: διαφορετικές πολιτικές υγείας, ανισότητες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες πρόληψης, οργανωτικές διαφορές των συστημάτων υγείας, αλλά και κοινωνικοοικονομικά εμπόδια που καθορίζουν ποιος τελικά έχει τη δυνατότητα να προστατευτεί εγκαίρως.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το εμβόλιο κατά του HPV είναι αποτελεσματικό και μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τον κίνδυνο καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Όμως η αποτελεσματικότητά του σε επίπεδο πληθυσμού εξαρτάται από το πόσο δίκαια και ευρέως εφαρμόζεται.
Χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις για τη μείωση των ανισοτήτων, το όφελος του εμβολιασμού δεν θα φτάσει σε όλες τις γυναίκες – και το χάσμα στην υγεία ενδέχεται να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια.
