Νέο σύστημα μεταβίβασης ακινήτων μέσω συμβολαιογράφου καταργεί την άμεση επαφή με εφορία, επιταχύνει διαδικασίες, μειώνει γραφειοκρατία και συγκεντρώνει όλα τα βήματα σε μία ενιαία ψηφιακή υπηρεσία
Η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων περνά σε μια νέα ψηφιακή εποχή, καθώς πλέον προβλέπεται η ολοκλήρωσή της αποκλειστικά μέσω του συμβολαιογράφου, χωρίς την ανάγκη άμεσης επαφής με την εφορία.
Η σχετική νομοθετική ρύθμιση, που έχει ήδη ψηφιστεί και αναμένεται να τεθεί σύντομα σε ισχύ, μετατρέπει τον συμβολαιογράφο σε υπηρεσία μιας στάσης για κάθε μορφή μεταβίβασης, είτε πρόκειται για αγοραπωλησία, δωρεά ή κληρονομιά, σύμφωνα με το άρθρο του ν. 5293/2026. Στο νέο αυτό πλαίσιο, ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει να συγκεντρώνει όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά και να εισπράττει για λογαριασμό του Δημοσίου τον αναλογούντα φόρο μεταβίβασης.
Πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της νέας αυτής διαδικασίας, ο συμβολαιογράφος καταρτίζει το σχέδιο του συμβολαίου σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα μέρη και αντλεί, μέσω διαλειτουργικότητας, όλα τα απαραίτητα στοιχεία από υπηρεσίες όπως το Κτηματολόγιο και το Taxisnet. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, η ηλεκτρονική ταυτότητα του ακινήτου, το κτηματολογικό φύλλο και διάγραμμα, καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη δήλωση φόρου μεταβίβασης ή για απαλλαγές και μειώσεις, όπως και για φόρους κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.
Η υποβολή της δήλωσης
Αφού ολοκληρωθεί η συλλογή των στοιχείων, ο συμβολαιογράφος συμπληρώνει με βάση τα δεδομένα που παρέχουν οι συμβαλλόμενοι τη δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY. Στη συνέχεια προχωρά σε άμεσο προσδιορισμό και είσπραξη του φόρου, τον οποίο και αποδίδει στο Δημόσιο. Σε περιπτώσεις όπου δεν έχει καταβληθεί φόρος κληρονομιάς ή δωρεάς, αναλαμβάνει επίσης τη διαδικασία υπολογισμού και εξόφλησής του.
Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να παρακρατεί ποσά από το τίμημα της συναλλαγής για την εξόφληση οφειλών προς το Δημόσιο ή για την άρση κατασχέσεων που ενδέχεται να βαραίνουν το ακίνητο. Επιπλέον, εισπράττει και αποδίδει τα τέλη καταχώρισης στο Κτηματολόγιο, μετά από σχετικό υπολογισμό από την αρμόδια υπηρεσία.
Ο συμβολαιογράφος μπορεί επίσης, εφόσον συμφωνηθεί, να εισπράττει και να αποδίδει το τίμημα στον πωλητή. Σε αυτή τη διαδικασία, η χρήση ειδικού δεσμευμένου λογαριασμού (escrow account) θεωρείται ισοδύναμη με την εξόφληση, ενώ η μη καταβολή ή η καθυστέρηση καταβολής συνεπάγεται τις ίδιες έννομες συνέπειες όπως και στην περίπτωση απευθείας πληρωμής.
Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να συντάσσει πράξη εξόφλησης κατόπιν αιτήματος του αγοραστή, χωρίς την παρουσία του πωλητή, πιστοποιώντας την κατάθεση του ποσού στον ειδικό λογαριασμό. Μετά την ολοκλήρωση όλων των οικονομικών υποχρεώσεων, υπογράφει τη συμβολαιογραφική πράξη και προχωρά στην υποβολή της στο Κτηματολόγιο για καταχώριση μέσω διαλειτουργικότητας.
Για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο συμβολαιογράφος λαμβάνει αμοιβή σύμφωνα με τον Κώδικα Συμβολαιογράφων (ν. 2830/2000).
Πότε θα τεθεί σε ισχύ
Η έναρξη εφαρμογής του νέου συστήματος θα καθοριστεί με κοινή υπουργική απόφαση των συναρμόδιων υπουργείων και της ΑΑΔΕ. Με την ίδια απόφαση θα προσδιοριστούν οι περιοχές όπου θα εφαρμοστεί αρχικά το μέτρο, καθώς και τεχνικές λεπτομέρειες που αφορούν τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών, την καταβολή των ποσών και τη διαχείριση των συναλλαγών.
Ειδικότερα, θα ρυθμιστούν ζητήματα όπως η ηλεκτρονική άντληση δικαιολογητικών, η καταβολή φόρων και τελών μέσω του συμβολαιογράφου, η παρακράτηση της αμοιβής του, καθώς και η αυτοματοποιημένη καταχώριση των συμβολαίων στο Κτηματολόγιο.
Με την εφαρμογή της νέας αυτής διαδικασίας, η μεταβίβαση ακινήτων αναμένεται να γίνει πιο γρήγορη, διαφανής και λιγότερο γραφειοκρατική, προσφέροντας σημαντική διευκόλυνση σε πολίτες και επαγγελματίες.
