Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία από τις 63 βασικές κατηγορίες προϊόντων, οι μηνιαίες ανατιμήσεις υποχώρησαν από 881 σε 17,5, ενώ οι μειώσεις τιμών αυξήθηκαν από 27 σε 1.808 – Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός ελέγχου του μικτού περιθωρίου κέρδους
Σημαντική αποκλιμάκωση των ανατιμήσεων στις 63 βασικές κατηγορίες προϊόντων που υπάγονται στην Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για την αντιμετώπιση της αθέμιτης κερδοφορίας καταγράφουν τα πρώτα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Σύμφωνα με την επεξεργασία των διαθέσιμων δεδομένων, μετά την εφαρμογή της ΠΝΠ της 11ης Μαρτίου 2026 παρατηρείται σαφής μεταβολή στη συμπεριφορά της αγοράς στις κατηγορίες προϊόντων που καλύπτονται από το μέτρο.
Ειδικότερα, οι ανατιμήσεις ανά μήνα μειώθηκαν από 881 κατά μέσο όρο την περίοδο Οκτωβρίου 2025 – Μαρτίου 2026 σε 17,5 την περίοδο Απριλίου – Μαΐου 2026, δηλαδή καταγράφηκαν 50,3 φορές λιγότερες αυξήσεις τιμών μετά την εφαρμογή του μέτρου.
Την ίδια στιγμή, οι υποτιμήσεις ανά μήνα αυξήθηκαν από 27 πριν από την εφαρμογή της ΠΝΠ σε 1.808 μετά την εφαρμογή της, γεγονός που μεταφράζεται σε 67 φορές περισσότερες μειώσεις τιμών.
Κατά την Αρχή, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργεί ως μηχανισμός συμμόρφωσης και αποτροπής υπερβάσεων του επιτρεπόμενου περιθωρίου κέρδους. Όπως αναφέρεται, μετά την εφαρμογή του μέτρου οι επιχειρήσεις στις κατηγορίες προϊόντων που καλύπτονται από την ΠΝΠ εμφανίζονται ιδιαίτερα συγκρατημένες στις αυξήσεις τιμών, ενώ παράλληλα καταγράφεται σημαντική αύξηση των μειώσεων.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου δεν αποτελεί μηχανισμό οριζόντιου παγώματος τιμών. Ο έλεγχος διενεργείται ανά επιχείρηση και ανά κωδικό προϊόντος, με βάση τη σύγκριση του μικτού περιθωρίου κέρδους με το αντίστοιχο περιθώριο της περιόδου αναφοράς του 2025. Με τον τρόπο αυτό, κάθε επιχείρηση αξιολογείται βάσει των δικών της ιστορικών στοιχείων και όχι με ένα ενιαίο ποσοστό που εφαρμόζεται στο σύνολο της αγοράς.
Όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση, η διαδικασία ελέγχου περιλαμβάνει τον εντοπισμό κατηγοριών και κωδικών προϊόντων με αποκλίσεις, τη συλλογή αναλυτικών στοιχείων από τις επιχειρήσεις, τη σύγκριση των περιόδων αναφοράς και ελέγχου και τον υπολογισμό του μικτού περιθωρίου κέρδους. Κυρώσεις επιβάλλονται μόνο στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται υπέρβαση του επιτρεπόμενου μικτού περιθωρίου κέρδους.
Η Αρχή επισημαίνει παράλληλα ότι τα ευρήματα δεν συνεπάγονται μηδενισμό του πληθωρισμού τροφίμων συνολικά, καθώς ο γενικός δείκτης επηρεάζεται από παράγοντες όπως τα νωπά προϊόντα, η εποχικότητα, τα διεθνή κόστη και κατηγορίες προϊόντων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΠΝΠ.
«Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι η αγορά ανταποκρίνεται όταν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο, έλεγχος και διαφάνεια. Η Αρχή θα συνεχίσει να παρεμβαίνει όπου απαιτείται, με στόχο να προστατεύεται ο καταναλωτής και να λειτουργεί η αγορά με όρους υγιούς ανταγωνισμού», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
