Τριετής μετάθεση της επανεξέτασης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης έως το 2030, χωρίς αλλαγές έως το 2027, σύμφωνα με το σχέδιο και τις προβλέψεις για το δημογραφικό
Τριετή παράταση στην επανεξέταση των ορίων ηλικίας για συνταξιοδότηση δίνει η κυβέρνηση, µε κρίσιµο έτος το 2030, όπου θα παρουσιαστεί η µελέτη της Αναλογιστικής Αρχής για το προσδόκιµο ζωής, όπως προβλέπει ο νόµος Κατρούγκαλου. Η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Αννα Ευθυµίου, έκλεισε πρόσφατα τη συζήτηση που προκαλεί εύλογη ανησυχία στους ασφαλισµένους, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα υπάρξει αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για το 2027.
Σύµφωνα µε πληροφορίες, η συζήτηση για πιθανή αύξηση δεν πρόκειται να ξεκινήσει πριν από το 2030. Η σύνδεση των ορίων ηλικίας µε το προσδόκιµο ζωής -µηχανισµός που έχει θεσµοθετηθεί ήδη από το 2010- παραµένει ανενεργή, µε εξαίρεση το 2023, όπου έδειξε ότι τα µέσα όρια παραµένουν στα ίδια επίπεδα και σε αυτό συνέτεινε το γεγονός των αυξηµένων θανάτων, λόγω COVID κατά το διάστηµα 2020-22. Σήµερα τα όρια ηλικίας έχουν «κλειδώσει» σε δύο βασικές κατηγορίες:
- Στα 62 έτη, µε προϋπόθεση συµπλήρωσης 40 ετών ασφάλισης (12.000 ένσηµα).
- Στα 67 έτη, µε τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (4.500 ένσηµα).
Πάντως το ∆ηµογραφικό εξακολουθεί να παραµένει το µεγάλο «αγκάθι» στην βιωσιµότητα του συστήµατος. Το µοντέλο ΟΟΣΑ Η σταδιακή αύξηση σε βάθος χρόνου στα γενικά όρια συνταξιοδότησης από το 2030 θεωρείται σίγουρη, και είναι βέβαιο ότι θα ακολουθηθεί το µοντέλο ΟΟΣΑ. ∆ηλαδή αναλογία 1 προς 1, που σηµαίνει ότι για κάθε 1 έτος που θα αυξάνει το προσδόκιµο, θα αυξάνονται κατά 1 έτος και τα όρια ηλικίας. Με το 1 προς 2/3 τα όρια ηλικίας θα αυξηθούν κατά 8 µήνες για κάθε 12 µήνες αύξησης στο προσδόκιµο ζωής και µε 1/3 η αύξηση των ορίων θα είναι ηπιότερη, µε 4 µήνες για κάθε 1 έτος που θα αυξάνεται το προσδόκιµο ζωής.
Οι κατηγορίες ασφαλισμένων που μένουν σταθεροί
Οι σχεδιαζόµενες αλλαγές δεν θα επηρεάσουν τις παρακάτω κατηγορίες ασφαλισµένων, που δεν κινδυνεύουν από ενδεχόµενη αύξηση στα όρια ηλικίας:
- Οι ασφαλισµένοι που έχουν θεµελιωµένο δικαίωµα συνταξιοδότησης για µειωµένη ή πλήρη σύνταξη σε όλα τα Ταµεία, µε βάση τα όρια ηλικίας που ισχύουν από 19.8.2015 – 31.12.2021 και από 1.1.2022 και µετά. Οσοι δηλαδή µπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε, δεν επηρεάζονται.
- Ασφαλισµένοι που συνταξιοδοτούνται µε διατάξεις ανάπηρου µέλους (τέκνο, σύζυγος, αδελφός).
- Οι ειδικές κατηγορίες ασφαλισµένων, όπως όσοι ανήκουν στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλµατα τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δηµόσιο τοµέα.
- Οι ένστολοι, για τους οποίους οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης καθορίζονται µε ειδικό νόµο.
- Οσοι βρίσκονται σήµερα στην ηλικία των 57 ετών και πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν µε πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος, έχοντας συµπληρώσει 40 έτη ασφάλισης, ή µαζί µε αναγνώριση πλασµατικών ετών. Σε κάθε περίπτωση οι προβλέψεις για το µέλλον δεν είναι ευοίωνες.
Στα 3 εκατ. θα ανέρχονται οι συνταξιούχοι ως το 2050
Σύµφωνα µε τον ΟΟΣΑ, οι συνταξιούχοι από 2,5 εκατ. που είναι σήµερα θα διατηρηθούν στο ίδιο επίπεδο έως το 2030, αλλά στα επόµενα έτη θα αυξάνονται και θα φτάσουν στα 2,7 µε 2,8 εκατ. άτοµα έως το 2040 και 2,9 µε 3 εκατ. άτοµα έως το 2050. Αντίθετα, οι ασφαλισµένοι από 4,1 εκατ., που ήταν το 2022, προβλέπεται να είναι λίγο πάνω από 4 εκατ. άτοµα το 2030, για να µειωθούν στα 3,7 εκατ. το 2040 και στα 3,3 εκατ. έως το 2050. Οι ηλικιωµένοι άνω των 65 ετών το 2022 αντιστοιχούσαν στο 39% του πληθυσµού εργάσιµης ηλικίας 20 έως 64 ετών. Θα φτάσουν να αποτελούν το 60,6% έως το 2040 και το 74,4% το 2050. Στο διάστηµα 2030-2050 οι συνταξιοδοτικές δαπάνες θα αυξηθούν από 12,7% του ΑΕΠ σε 14% του ΑΕΠ κυρίως λόγω του αυξανόµενου αριθµού συνταξιούχων. Παράλληλα, ο πληθυσµός της Ελλάδας θα συνεχίσει να µειώνεται και από 10,438 εκατοµµύρια το 2022 θα υποχωρήσει σε 7,777 εκατοµµύρια το 2070. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται συνεχής αύξηση των συνταξιοδοτήσεων κατ’ έτος.
Είναι χαρακτηριστικό πως µέσα στο πρώτο τρίµηνο του έτους αποχώρησαν µε σύνταξη 60.000 ασφαλισµένοι, που σηµαίνει ότι, αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθµός, στο τέλος του ∆εκεµβρίου οι αποχωρήσεις θα αγγίξουν τις 250.000. Και αυτό γιατί εκτός από την κανονική συνταξιοδότηση, µε τα ισχύοντα όρια ηλικίας, περί τους 140.000 εργαζόµενους κατοχυρώνουν δικαίωµα πρόωρης αποχώρησης µεταξύ 58,5 και 61,6 ετών, εφόσον είχαν προνοήσει να κατοχυρώσουν δικαίωµα πριν από το 2018. Το προηγούµενο ρεκόρ αιτήσεων πρόωρης απονοµής σύνταξης που κατέγραψε ο ΕΦΚΑ ήταν το 2025 µε 225.000 αποχωρήσεις και το 2021 µε 212.151. Στο ∆ηµόσιο, η έξοδος στη σύνταξη των παλαιών ασφαλισµένων πραγµατοποιείται κυρίως από τους κρίσιµους τοµείς της Υγείας, της Παιδείας, καθώς και της Ασφάλειας.
