Το απόγευμα η τετραμερής ΗΠΑ-Ιράν με Πακιστάν και Κατάρ – Η Τεχεράνη ζητά τήρηση του μνημονίου από τις ΗΠΑ, με εγγυήσεις για Λίβανο και παγωμένα κεφάλαια
Στην Ελβετία στρέφεται σήμερα το διπλωματικό ενδιαφέρον, καθώς οι αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν αναμένεται να συμμετάσχουν το απόγευμα σε τετραμερή συνάντηση στο θέρετρο Μπούργκενστοκ, κοντά στη Λουκέρνη, παρουσία των μεσολαβητικών ομάδων του Πακιστάν και του Κατάρ, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας για τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή..
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν επιβεβαίωσε ότι η σημερινή διαδικασία θα πραγματοποιηθεί σε δύο στάδια. Το πρωί προβλέπονται διμερείς επαφές της ιρανικής αντιπροσωπείας με τις αντιπροσωπείες του Πακιστάν και του Κατάρ, ενώ το απόγευμα αναμένεται να ακολουθήσει η τετραμερής συνάντηση με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, των Ηνωμένων Πολιτειών, του Κατάρ και του Πακιστάν.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε στο πρακτορείο IRNA ότι πρόκειται για «μονοήμερη συνάντηση».
Όπως ανέφερε, «το πρωί θα έχουμε διμερείς συναντήσεις με τις αντιπροσωπείες του Πακιστάν και του Κατάρ, ως διαμεσολαβητών σε αυτή τη διαδικασία», ενώ «το απόγευμα θα πραγματοποιηθούν τετραμερείς συναντήσεις μεταξύ των αντιπροσωπειών της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών, με την παρουσία εκπροσώπων από το Κατάρ και το Πακιστάν».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνάντηση στην Ελβετία αποτελεί συνέχεια της διαδικασίας εφαρμογής του μνημονίου κατανόησης που έχει υπογραφεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τεχεράνη εμφανίζεται να προσέρχεται στις επαφές με βασικό ζητούμενο την πρακτική εφαρμογή των δεσμεύσεων, όχι απλώς την επαναβεβαίωσή τους σε διπλωματικό επίπεδο.
Κεντρικό θέμα των συνομιλιών αναμένεται να είναι η κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο. Ο Μπαγκάι κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι δεν έχουν καταφέρει να διασφαλίσουν την τήρησή της, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα αυτό θα βρεθεί στον πυρήνα της ελβετικής συνάντησης.
Για την Τεχεράνη, η κατάσταση στον Λίβανο συνδέεται άμεσα με την αξιοπιστία του μνημονίου και με το κατά πόσο η Ουάσινγκτον μπορεί να εγγυηθεί την εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Στην ατζέντα αναμένεται επίσης να βρεθούν οι εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν την πώληση ιρανικού πετρελαίου, καθώς και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Πρόκειται για δύο ζητήματα με βαρύνουσα σημασία για την Τεχεράνη, η οποία επιμένει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική συμφωνία χωρίς χειροπιαστά οικονομικά ανταλλάγματα και πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων από την αμερικανική πλευρά.
Το κλίμα βαρύνει ωστόσο η κόντρα γύρω από το Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με στρατιωτική πηγή του Ιράν που επικαλείται το ιρανικό πρακτορείο Fars, το Στενό παραμένει κλειστό. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την ανησυχία για την ασφάλεια μιας από τις κρισιμότερες θαλάσσιες οδούς για τη διεθνή μεταφορά ενέργειας και προσθέτει ένα ακόμη μέτωπο πίεσης στις σημερινές συνομιλίες.
Η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να αποδεχθεί μια συμφωνία που θα μείνει «μόνο στα χαρτιά», εάν η Ουάσινγκτον δεν εφαρμόσει πλήρως τις δεσμεύσεις της. Το μήνυμα αυτό μετέφερε ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, σύμβουλος και βοηθός του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος σε ανάρτησή του στο X ανέφερε ότι οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται καλύτερα «τη γλώσσα της οικονομίας και της σχέσης κόστους-οφέλους».
«Όταν η συμφωνία παραμένει μόνο στα χαρτιά, θα σταματήσει και η ροή της ενέργειας της Μέσης Ανατολής», έγραψε ο Μοχμπέρ, στέλνοντας σαφές μήνυμα πίεσης ενόψει των επαφών στην Ελβετία.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές «δεν θα ικανοποιηθούν με τίποτα λιγότερο από την πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων και την εκπλήρωση των δικαιωμάτων του έθνους», ενώ υπογράμμισε ότι το Ιράν δεν πρόκειται να ξεχάσει τους νεκρούς της σύγκρουσης.
Στην Ελβετία έχει ήδη φτάσει ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος αναμένεται να συμμετάσχει στις νέες επαφές με στόχο την αναζήτηση μιας πιο σταθερής διπλωματικής διεξόδου. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του, ο Βανς και η σύζυγός του έφτασαν νωρίς το πρωί στην αεροπορική βάση του Έμεν, κοντά στη Λουκέρνη.
Στο ελβετικό έδαφος βρίσκονται επίσης ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, στρατάρχης Σιέντ Ασίμ Μουνίρ. Σύμφωνα με ανάρτηση του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών στο X, οι δύο άνδρες αναμένεται να διαδραματίσουν ρόλο μεσολαβητή στις επαφές ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Από ιρανικής πλευράς, στις συνομιλίες αναμένεται να συμμετάσχει ο επικεφαλής των διαπραγματευτών Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Οι απογευματινές συνομιλίες στο Μπούργκενστοκ θεωρούνται κρίσιμες, καθώς θα δείξουν αν υπάρχει περιθώριο ουσιαστικής εφαρμογής του μνημονίου κατανόησης ή αν η διαδικασία θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε αμοιβαίες κατηγορίες και διπλωματικούς ελιγμούς.
Στο επίκεντρο δεν βρίσκεται μόνο η σχέση Ουάσινγκτον–Τεχεράνης, αλλά και ένα ευρύτερο πλέγμα κρίσεων: η κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, η ασφάλεια των ενεργειακών ροών μέσω του Στενού του Ορμούζ, οι εξαιρέσεις για τις ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Με άλλα λόγια, η σημερινή συνάντηση αποτελεί ένα κρίσιμο τεστ για το αν η ήδη εύθραυστη συμφωνία μπορεί πράγματι να σταθεί όρθια.
