Όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν στείλετε χρήματα σε φίλους και συγγενείς με το σύστημα IRIS
Το IRIS έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δημοφιλή εργαλεία άμεσων πληρωμών στην Ελλάδα, καθώς επιτρέπει την αποστολή χρημάτων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, χωρίς πολύπλοκες διαδικασίες και χωρίς την ανάγκη χρήσης IBAN. Η ευκολία αυτή έχει μετατρέψει το σύστημα σε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας για χιλιάδες πολίτες που το χρησιμοποιούν για να μοιράζονται λογαριασμούς σε εξόδους, να εξοφλούν φίλους ή συγγενείς και να πραγματοποιούν μικρές καθημερινές πληρωμές. Ωστόσο, όσο αυξάνεται η χρήση του, τόσο περισσότερο αυξάνεται και το ενδιαφέρον των φορολογικών αρχών για συγκεκριμένες συναλλαγές που ενδέχεται να δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με την προέλευση ή τον σκοπό των χρημάτων. Για τον λόγο αυτό, η ΑΑΔΕ συνιστά προσοχή, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για επαναλαμβανόμενες ή υψηλής αξίας μεταφορές.
IRIS και οι συναλλαγές που μπορεί να προκαλέσουν έλεγχο
Οι φορολογικές αρχές δεν αντιμετωπίζουν ως πρόβλημα τις συνηθισμένες καθημερινές συναλλαγές μεταξύ φίλων ή συγγενών. Ωστόσο, όταν παρατηρούνται συχνές μεταφορές χρημάτων ή ποσά που ξεπερνούν επανειλημμένα συγκεκριμένα επίπεδα, τότε ενδέχεται να δημιουργηθούν ερωτήματα σχετικά με το αν πρόκειται για απλή μεταφορά χρημάτων ή για εισόδημα που δεν έχει δηλωθεί. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν οι συναλλαγές αφορούν συστηματικές εισροές χρημάτων στον ίδιο λογαριασμό, όταν καταγράφονται μεγάλα ποσά χωρίς εμφανή αιτιολογία ή όταν οι μεταφορές εμφανίζουν χαρακτηριστικά επαγγελματικής δραστηριότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι αρχές μπορεί να ζητήσουν διευκρινίσεις και αποδεικτικά στοιχεία.
Η σημασία της αιτιολογίας
Η ΑΑΔΕ προτείνει στους πολίτες να συμπληρώνουν πάντοτε την αιτιολογία της συναλλαγής. Λέξεις όπως «φαγητό», «συμμετοχή σε έξοδο», «δώρο», «επιστροφή χρημάτων» ή άλλες αντίστοιχες περιγραφές βοηθούν στην τεκμηρίωση της πραγματικής φύσης της μεταφοράς. Παράλληλα, όταν πρόκειται για μεγαλύτερα ποσά, καλό είναι να διατηρούνται αποδείξεις, λογαριασμοί ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο μπορεί να αποδεικνύει τον λόγο της συναλλαγής. Με τον τρόπο αυτό, σε περίπτωση ελέγχου, ο φορολογούμενος μπορεί να αποδείξει εύκολα ότι δεν πρόκειται για εισόδημα ή δωρεά που πρέπει να φορολογηθεί.
Έλεγχος και για τα δώρα γάμου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις μεταφοράς χρημάτων που σχετίζονται με κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως ένας γάμος. Οι φορολογικές αρχές συνιστούν στα ζευγάρια να τηρούν συγκεκριμένα στοιχεία ώστε να μην υπάρξουν προβλήματα σε ενδεχόμενο έλεγχο. Συγκεκριμένα, καλό είναι να υπάρχει λίστα καλεσμένων, ενώ στην αιτιολογία της συναλλαγής να αναγράφεται ξεκάθαρα η ένδειξη «δώρο γάμου». Επιπλέον, η ημερομηνία της κατάθεσης θα πρέπει να βρίσκεται κοντά στην ημερομηνία του γάμου, ώστε να προκύπτει εύλογη σύνδεση μεταξύ των δύο γεγονότων.
Η χρήση του IRIS συνεχίζει να αυξάνεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΔΙΑΣ Α.Ε., οι συναλλαγές από 1,6 εκατομμύρια το 2020 εκτοξεύθηκαν στα 57,3 εκατομμύρια το 2024, ενώ το 2025 ξεπέρασαν τα 126 εκατομμύρια, αγγίζοντας συνολική αξία περίπου 11 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η μέση συναλλαγή διαμορφώθηκε στα 86 ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι το σύστημα έχει πλέον καθιερωθεί ως βασικό εργαλείο πληρωμών για τους Έλληνες καταναλωτές.
