Η νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης αποτελεί μεγάλο δώρο για περίπου 100.000 δανειολήπτες, με δάνεια αξίας κοντά στα 3,5 δισ. ευρώ
Πρακτικά άτοκα και με μικρότερη περίοδο λήξης, καθιστά τα δάνεια του νόμου Κατσέλη η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης για τον εκτοκισμό των εν λόγω δανείων που αναμένεται να ψηφιστεί σήμερα από τη Βουλή. Εφαρμόζοντας καθολικά την απόφαση του Αρείου Πάγου και διευρύνοντας τα οφέλη για τους δανειολήπτες των δανείων του ν. 3869/2010 με αναδρομικότητα, η κυβέρνηση γράφει τον επίλογο των δικαστικών προσφυγών από πλευράς δανειοληπτών και επιμερίζει το κόστος από τις χαμηλότερες ανακτήσεις οφειλών μεταξύ τραπεζών και Δημοσίου.
Η νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης αποτελεί μεγάλο δώρο για περίπου 100.000 δανειολήπτες, με δάνεια αξίας κοντά στα 3,5 δις. ευρώ. Οι δανειολήπτες κερδίζουν τόκους δεκάδων χιλιάδων ευρώ ανά δάνειο, καθώς ο τόκος υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί ολόκληρου του άληκτου κεφαλαίου και παράλληλα, μειώνουν σημαντικά το κεφάλαιο του δανείου τους, καθώς από αυτό αφαιρούνται καταβολές τόκων που έχουν πραγματοποιηθεί.
Ειδικότερα, για ενεργές ρυθμίσεις από 5 Ιουνίου 2026, ημερομηνία δημοσίευσης της υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, ο τόκος στα δάνεια ν. Κατσέλη θα υπολογίζεται πάνω στη μηνιαία δόση και μόνον.
Ενδεικτικά, δανειολήπτης στεγαστικού δανείου 25ετούς διάρκειας, με επιτόκιο 3,6% και υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ τον Ιανουάριο 2024, με την προηγούμενη, τοκοχρεολυτική μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες. Στο τέλος του δανείου, θα έπρεπε να αποπληρώσει 219.352 ευρώ. Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού θα πληρώνει δόση 483 ευρώ που αντιστοιχεί σε 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου (χρεολύσιο) και 1 ευρώ τόκος. Στο τέλος του δανείου ο δανειολήπτης θα αποπληρώσει 144.933 ευρώ.
Σε ό,τι αφορά το όφελος από την αναδρομικότητα, εάν ο δανειολήπτης αυτός κατέβαλε ποσό 731 ευρώ που αντιστοιχεί στην τοκοχρεωλυτική δόση από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, θα έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με (731-483)*30=7.440 ευρώ. Συνεπώς αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου, αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταβάλει και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ (με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 266 ευρώ). Συνολικά ο δανειολήπτης αντί να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ, κερδίζοντας 74.441 ευρώ από τόκους.
Οι χαμένοι της ρύθμισης και το κόστος για τον «Ηρακλή»
Την ευνοϊκή μεταχείριση της επιβολής τόκου μόνο στη μηνιαία δόση, δεν έχουν, πάντως, όλοι οι οφειλέτες του ν. Κατσέλη. Όσοι έχουν εντάξει προς ρύθμιση τα δάνειά τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό και στον ν. 4605/2019 για την προστασία της πρώτης κατοικίας, θα συνεχίσουν να πληρώνουν τοκοχρεωλυτικές δόσεις επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης. Όπως προβλέπει η προς ψήφιση τροπολογία, στις ανωτέρω περιπτώσεις ρυθμίσεων, η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως άλλωστε προβλέπεται στο νόμο, στις κανονιστικές πράξεις, στις συμβάσεις των ρυθμίσεων και στον υπολογισμό της εγκεκριμένης ρύθμισης για τον οποίο έχει συμφωνήσει ο δανειολήπτης κατά την ένταξη στη ρύθμιση.
Σημειώνεται ότι η παραπάνω διάκριση μεταξύ οφειλετών του ν. Κατσέλη μπορεί να εγείρει δικαστικές προσφυγές πολιτών, βασισμένες στην καταπάτηση της αρχής της ισονομίας που προβλέπει το Σύνταγμα.
Η νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης δεν προβλέπει το όφελος της αναδρομικότητας σε υποθέσεις που έχουν κλείσει ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες. Αυτό γιατί στις υποθέσεις αυτές είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή του υπόλοιπου κεφαλαίου), είτε έχουν ήδη παραχθεί νομικά αποτελέσματα και για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών ή ετών.
Γενικά, για ενεργές ρυθμίσεις που δεν έχουν περατωθεί ή δεν έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για να κηρυχθούν έκπτωτες, εφόσον έχουν καταβληθεί υπερβάλλοντα ποσά από τον χρόνο έναρξης της ρύθμισης όπως αυτός προβλέπεται στη δικαστική απόφαση, ή σε περίπτωση που η ρύθμιση έχει μεταρρυθμιστεί με δικαστική απόφαση από τον χρόνο έναρξης καταβολών της τελευταίας μεταρρύθμισης, τότε η διαφορά του συνολικού ποσού που έπρεπε να καταβληθεί και αυτού που καταβλήθηκε για την ανωτέρω χρονική περίοδο, αφαιρείται από τις τελευταίες κατά χρονολογική σειρά δόσεις προς καταβολή, απομειώνοντας το συνολικό αριθμό των εναπομενουσών δόσεων προς καταβολή. Η διαφορά των τόκων που καταβλήθηκαν και αυτών που έπρεπε να καταβληθούν, δυνάμει άλλων μεθόδων υπολογισμού τοκοφορίας, εκλαμβάνεται ως αποπληρωμή κεφαλαίου και απομειώνει το υπόλοιπο της οφειλής όπως έχει διαμορφωθεί κατά το χρόνο έναρξης ισχύος της νομοθετικής ρύθμισης. Τυχόν καταβληθέντα ποσά για ρυθμίσεις που έχουν περατωθεί ή έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για να κηρυχθούν έκπτωτες δεν αναζητούνται αναδρομικά.
Σημειώνεται ότι η μείωση των δόσεων στα δάνεια ν. Κατσέλη συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής». Η συνολική επίδραση εκτιμάται ότι θα είναι περίπου 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ, και επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης. Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδιες τις τράπεζες. Στην πράξη, οι τράπεζες θα πιστώσουν στον «Ηρακλή» όποιες εισπράξεις έχουν κάνει από τα δάνεια Κατσέλη πριν αυτά τιτλοποιηθούν.
