Έρευνα του ΙΔΕΜ αποτυπώνει τη δραματική πτώση των γεννήσεων, την αύξηση της ηλικίας τεκνογονίας και τις κοινωνικές αλλαγές που επιδεινώνουν το δημογραφικό πρόβλημα.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα για το δημογραφικό στην Ελλάδα, καθώς οι γεννήσεις έχουν μειωθεί δραματικά τα τελευταία 20 χρόνια, σύμφωνα με τις αναλύσεις του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), τις οποίες παρουσίασε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του Ινστιτούτου, Βύρωνας Κοτζαμάνης.
Μείωση 44% στις γεννήσεις μέσα σε δύο δεκαετίες
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι γεννήσεις στη χώρα μειώθηκαν από 117.600 ετησίως κατά μέσο όρο το 2008-2009 σε περίπου 65.000 το 2025-2026, καταγράφοντας πτώση της τάξης του 44%.
Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία τεκνογονίας συνεχίζει να αυξάνεται, καθώς από τα 30,2 έτη το 2008 διαμορφώθηκε στα 32,3 έτη το 2026.
Σύμφωνα με τον ερευνητή, η εξέλιξη αυτή οφείλεται τόσο στη διαχρονική μείωση της γονιμότητας των νεότερων γενεών όσο και στη σημαντική συρρίκνωση του αριθμού των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.
Λιγότερες γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία
Οι γυναίκες ηλικίας 25 έως 44 ετών μειώθηκαν κατά περίπου 480.000 άτομα (-28%) σε σχέση με το 2008-2009.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται:
- στη μείωση των γεννήσεων από τη δεκαετία του 1980 και μετά,
- στη μαζική μετανάστευση νέων Ελλήνων την τελευταία δεκαπενταετία,
- αλλά και στην αποχώρηση πολλών αλλοδαπών που είχαν εγκατασταθεί στη χώρα μετά το 1990.
Περισσότερες γεννήσεις μετά τα 40
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στην ηλικιακή κατανομή των μητέρων.
Σήμερα μόλις 3 στις 10 γεννήσεις προέρχονται από γυναίκες κάτω των 30 ετών, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 43% το 2008-2009 και 78% το 1980.
Αντίθετα, οι γεννήσεις από γυναίκες 40 ετών και άνω έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί, φτάνοντας το 11,2%, έναντι 4,5% πριν από περίπου δύο δεκαετίες.
Παράλληλα:
- ο δείκτης γονιμότητας υποχώρησε από 1.500 σε 1.240 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες,
- οι γεννήσεις εκτός γάμου υπερδιπλασιάστηκαν,
- περίπου 1 στα 10 παιδιά γεννιέται με τη βοήθεια υποβοηθούμενης αναπαραγωγής,
- ενώ σχεδόν 63% των γεννήσεων πραγματοποιείται με καισαρική τομή.
Οι βασικές αιτίες του δημογραφικού προβλήματος
Όπως επισημαίνει ο Βύρωνας Κοτζαμάνης, το δημογραφικό πρόβλημα δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα ευρύτερων κοινωνικών και οικονομικών εξελίξεων.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν:
- η αύξηση της ηλικίας δημιουργίας οικογένειας,
- η δυσκολία σταθερής εργασιακής αποκατάστασης,
- η στεγαστική κρίση,
- η αύξηση του κόστους ανατροφής παιδιών,
- οι δυσκολίες συνδυασμού επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής,
- η παρατεταμένη οικονομική ανασφάλεια των νέων.
Η Ελλάδα στις χειρότερες επιδόσεις της Ευρώπης
Η χώρα καταγράφει μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις γεννήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξαιρουμένων των πρώην σοσιαλιστικών κρατών.
Σύμφωνα με το ΙΔΕΜ, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου:
- μειώθηκε περισσότερο ο αριθμός παιδιών ανά γυναίκα,
- αυξήθηκε ταχύτερα η ηλικία τεκνογονίας,
- και η δημογραφική συρρίκνωση επιταχύνθηκε μετά το 2010 λόγω της οικονομικής κρίσης και της μετανάστευσης.
Ο κ. Κοτζαμάνης καταλήγει ότι η έλλειψη ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τη δημιουργία οικογένειας, σε συνδυασμό με την ανεργία, τη μείωση των εισοδημάτων και τη στεγαστική κρίση, έχει ενισχύσει το αίσθημα ανασφάλειας των νεότερων γενεών, επηρεάζοντας καθοριστικά τόσο την απόφαση για τεκνοποίηση όσο και τον αριθμό των παιδιών που τελικά αποκτούν.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
