Πώς μπορούν άνεργοι να εξασφαλίσουν την «κάλυψη» της ΔΥΠΑ – Τι ισχύει με την περιβόητη «δεκαετία του ΟΓΑ»
«Παράθυρο» πρόωρης συνταξιοδότησης μπορούν να «ανοίξουν» μέσα στο τρέχον έτος χιλιάδες ασφαλισμένοι, εάν το επιθυμούν: Για παράδειγμα εκείνοι που για ένα διάστημα της επαγγελματικής τους πορείας, υπήρξαν ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ και κατέβαλαν εισφορές στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης, έχουν την η ευκαιρία να «αναγνωρίσουν» ένσημα έως και 10 ετών.
Από την άλλη βέβαια, υπάρχει πάντα η λύση της εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, ενώ άνεργοι βγαίνουν στη σύνταξη με την «κάλυψη» της ΔΥΠΑ.
Ξεκινώντας από τον πρώην ΟΓΑ, εκεί αναγνωρίζεται πλέον ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης από το 1988 έως και το 1997. Είναι ασφαλιστικός χρόνος που μέχρι πρότινος δεν υπολογιζόταν, αλλά τώρα εντάσσεται στις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.
Ποιους αφορά η αναγνώριση της «δεκαετίας του ΟΓΑ»
Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο τους αγρότες, αλλά και εργαζομένους από όλους τους κλάδους -του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα- οι οποίοι, για ένα διάστημα της επαγγελματικής τους πορείας, υπήρξαν ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ και κατέβαλαν εισφορές στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης.
Πλέον, ο χρόνος αυτός μπορεί να συνυπολογιστεί στον συνολικό ασφαλιστικό βίο, οδηγώντας σε θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος έως και πέντε χρόνια νωρίτερα.
Μέχρι πρόσφατα, τα ένσημα αυτής της περιόδου μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μόνο από όσους παρέμειναν ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ.
Όσοι είχαν αλλάξει επάγγελμα, έγιναν πχ ελεύθεροι επαγγελματίες ή δημόσιοι υπάλληλοι ή ιδιωτικοί, έχαναν το δικαίωμα αναγνώρισής τους.
Με σχετική ρύθμιση, ο χρόνος αυτός μπορεί να προσμετρηθεί και σε συνδυασμό με άλλους φορείς κύριας ασφάλισης όπως είναι τα πρώην ταμεία ΟΑΕΕ ή και ΙΚΑ καθώς και το Δημόσιο, που έχουν ενταχθεί πλέον στον ΕΦΚΑ.
Πώς μπορείτε να εξαγοράσετε πλασματικά χρόνια
Από την άλλη, η νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα στους ασφαλισμένους να εξαγοράσουν ως και 7 χρόνια και να βγουν νωρίτερα στην σύνταξη, αλλά και «κερδίσουν» ακόμη και 500 ευρώ τον μήνα περισσότερα στις αποδοχές τους.
Μάλιστα, όταν τα πλασματικά χρόνια οδηγούν σε θεμελίωση δικαιώματος πλήρους σύνταξης αντί μειωμένης, το κέρδος για τον ασφαλισμένο είναι διπλό: τόσο σε χρόνο όσο και σε ποσό σύνταξης.
Προσοχή όμως: Η αναγνώριση πρέπει να γίνει πριν την αίτηση συνταξιοδότησης ή με την αίτηση συνταξιοδότησης.
Και ιδίως, όταν ο ενδιαφερόμενος είναι κοντά στα 40 έτη ασφάλισης για πλήρη σύνταξη, όταν θεμελιώνει νωρίτερα με ανήλικο τέκνο ή 35ετία ή και ακόμη στις περιπτώσεις που θέλει να βγει νωρίτερα στη σύνταξη έστω και με μειωμένη.
Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή με αίτηση στον ΕΦΚΑ:
- Συμπληρώνετε την αίτηση αναγνώρισης πλασματικών ετών
- Περιμένετε την απόφαση του ΕΦΚΑ
- Πληρώνετε εφάπαξ ή με 60 δόσεις ή παρακράτηση του 25% της σύνταξης
- Χρόνος προσμετράται στο συνταξιοδοτικό δικαίωμα
Τα έτη που μπορούν να εξαγοραστούν, έχουν να κάνουν, με:
- Στρατιωτική θητεία
- Τέκνα (για γονείς)
- Σπουδές (ΑΕΙ/ΤΕΙ – με αναγνώριση πτυχίου)
- Κενά διαστήματα μεταξύ εργασίας
- Επίδομα ανεργίας (ως 300 ημέρες ή έως 200 ημέρες ανάλογα με την θεμελίωση)
- Ασθένεια (ως 200 ημέρες)
- Γονική άδεια ανατροφής
- Μαθητεία
Το κόστος διαφέρει ανάλογα με το αν ο ασφαλισμένος είναι:
- Μισθωτός ή Ελεύθερος επαγγελματίας
- Εντός ή εκτός απασχόλησης
- Με ή χωρίς εισοδήματα την περίοδο εξαγοράς
Ο υπολογισμός γίνεται με βάση το 20% των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους στις περιπτώσεις των μισθωτών και με βάση την ασφαλιστική κλίμακα του έτους υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης ή της αίτησης εξαγοράς πλασματικών ετών του αυτοαπασχολούμενου/ελεύθερου επαγγελματία.
Η ίδια βάση υπολογισμού, δηλαδή εισφορά 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού, χρησιμοποιείται και σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης.
Τι ισχύει για υπαλλήλους Δημοσίου, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες
Στο Δημόσιο, τα πράγματα είναι διαφορετικά καθώς για τις αιτήσεις που υποβάλλονται από 1ης/1/2020 και μετά, η εξαγορά γίνεται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού του ασφαλισμένου, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο κόστος.
Για τις περιπτώσεις των ελεύθερων επαγγελματιών -όπως προαναφέρθηκε- αλλά και για τους αγρότες, ο κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης, με τα σχετικά ποσά να έχουν ήδη αυξηθεί κατά 2,5%, από την 1η Ιανουαρίου, οπότε και αναπροσαρμόστηκε αυτόματα και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για τις αιτήσεις που θα υποβληθούν μέσα στο 2026.
Κάλυψη εισφορών για μακροχρόνια άνεργους
Διέξοδο σε χιλιάδες μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη σύνταξη προσφέρει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, επιτρέποντάς τους να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.
Το κόστος καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), λειτουργώντας ως «γέφυρα» προς τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Οι δικαιούχοι μπορούν να ζητήσουν την προαιρετική συνέχιση της ασφάλισής τους μέχρι να συμπληρώσουν τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό ημερών ασφάλισης, με τη δαπάνη να καλύπτεται πλήρως από τους πόρους της ΔΥΠΑ.
Δικαιούχοι είναι όσοι:
- Είναι άνεργοι για τουλάχιστον 12 συνεχείς μήνες.
- Υπολείπονται έως 5 έτη για θεμελίωση σύνταξης.
- Έχουν 3.000 – 4.500 ένσημα.
- Δεν καλύπτονται από καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών.
