Πώς λειτουργεί ο νέος μηχανισμός, ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση και ποια ρύθμιση συμφέρει περισσότερο για χρέη προς Εφορία, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers
Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο οφειλέτες αποκτούν από σήμερα πρόσβαση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, μετά τη διεύρυνση των προϋποθέσεων ένταξης. Η δυνατότητα ρύθμισης συνολικών χρεών από 5.000 ευρώ ανοίγει τον δρόμο για μικροοφειλέτες που μέχρι σήμερα αποκλείονταν, δίνοντάς τους πρόσβαση σε μία από τις πιο ευνοϊκές διαδικασίες τακτοποίησης οφειλών προς το Δημόσιο, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τους servicers.
Ο ανανεωμένος μηχανισμός δεν σημαίνει μόνο περισσότερους δικαιούχους. Σημαίνει περισσότερες επιλογές για όσους αναζητούν μια μόνιμη λύση στα χρέη τους, καθώς προσφέρει έως 240 δόσεις προς το Δημόσιο, έως 420 δόσεις προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, σταθερό επιτόκιο 3% και, υπό προϋποθέσεις, ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής. Παράλληλα, η ρύθμιση διαμορφώνεται με βάση τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα κάθε οφειλέτη και μπορεί να συνοδεύεται από προστασία έναντι κατασχέσεων και πλειστηριασμών.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν: Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις με συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ. Το όριο αφορά το άθροισμα όλων των χρεών και όχι το ποσό που οφείλεται σε κάθε πιστωτή ξεχωριστά. Έτσι, ένας πολίτης που χρωστά συνολικά 6.000 ή 7.500 ευρώ στην ΑΑΔΕ, στον ΕΦΚΑ και σε μία τράπεζα μπορεί πλέον να υποβάλει αίτηση για συνολική ρύθμιση των οφειλών του. Νέα αίτηση μπορούν να υποβάλουν και όσοι είχαν απορριφθεί στο παρελθόν επειδή οι οφειλές τους δεν έφθαναν το προηγούμενο όριο ένταξης.
Προσοχή στο όριο των 5.000 ευρώ: Το όριο είναι απόλυτο. Αν οι συνολικές οφειλές είναι ακόμη και ένα ευρώ κάτω από τις 5.000 ευρώ, ο οφειλέτης δεν μπορεί να ενταχθεί στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και θα πρέπει να αναζητήσει λύση μέσω άλλης διαθέσιμης ρύθμισης.
Ποιες οφειλές ρυθμίζονται: Στον Εξωδικαστικό μπορούν να ενταχθούν οφειλές προς την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ, τραπεζικά δάνεια, καθώς και χρέη που διαχειρίζονται οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Ο οφειλέτης μπορεί να αντιμετωπίσει το σύνολο των βασικών υποχρεώσεών του μέσα από μία ενιαία διαδικασία, χωρίς να χρειάζεται ξεχωριστές διαπραγματεύσεις με κάθε πιστωτή.
Τι κερδίζει ο οφειλέτης: Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του μηχανισμού είναι ότι η ρύθμιση προσαρμόζεται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες κάθε ενδιαφερόμενου. Για τα χρέη προς το Δημόσιο προβλέπονται έως 240 μηνιαίες δόσεις, ενώ για οφειλές προς τράπεζες και servicers οι δόσεις μπορούν να φθάσουν ακόμη και τις 420. Το επιτόκιο είναι σταθερό στο 3%, ενώ με την ενεργοποίηση της σύμβασης αναστέλλονται κατασχέσεις και πλειστηριασμοί. Παράλληλα, ο οφειλέτης αποκτά μία ενιαία ρύθμιση για το σύνολο των οφειλών του, αντί να διαπραγματεύεται χωριστά με κάθε πιστωτή.
Πώς υπολογίζονται οι δόσεις: Η πρόταση που λαμβάνει κάθε οφειλέτης δεν είναι προκαθορισμένη. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα επεξεργάζεται τα οικονομικά στοιχεία του ενδιαφερόμενου και μέσω ειδικού αλγορίθμου καθορίζει τον αριθμό των δόσεων, το ύψος της μηνιαίας καταβολής και, όπου προβλέπεται, τη διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής. Για τον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη τα εισοδήματα, η ακίνητη και κινητή περιουσία, οι τραπεζικές καταθέσεις, οι οικογενειακές υποχρεώσεις και συνολικά η πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ανέρχεται στα 50 ευρώ.
Πότε προβλέπεται «κούρεμα»: Ο μηχανισμός μπορεί να προβλέπει διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων, αλλά και μέρους της βασικής οφειλής όταν προκύπτει ότι χωρίς αυτήν η ρύθμιση δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη. Η απόφαση δεν λαμβάνεται ύστερα από αίτημα του οφειλέτη, αλλά προκύπτει από τον αλγόριθμο της πλατφόρμας μετά την αξιολόγηση των οικονομικών στοιχείων. Μεγαλύτερες πιθανότητες έχουν όσοι διαθέτουν χαμηλά εισοδήματα, περιορισμένη περιουσία και αποδεδειγμένη αδυναμία εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών τους.
Πόσο είναι το επιτόκιο: Για τις οφειλές προς το Δημόσιο εφαρμόζεται σταθερό επιτόκιο 3% για τα τρία πρώτα χρόνια της ρύθμισης, αντί του κυμαινόμενου επιτοκίου που ισχύει στις λοιπές ρυθμίσεις. Για τις οφειλές προς τράπεζες και servicers, το επιτόκιο 3% παραμένει σταθερό σε όλη τη διάρκεια της σύμβασης.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι: Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού, αλλά απαιτεί πλήρη εικόνα της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να δηλώσει αναλυτικά τα εισοδήματα, τις καταθέσεις, τα ακίνητα και τις λοιπές οικονομικές του υποχρεώσεις, καθώς και να συναινέσει στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Χωρίς αυτή τη συναίνεση η διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, καθώς αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον υπολογισμό της πρότασης ρύθμισης.
Ποιοι έχουν πρόσθετη προστασία: Οι οικονομικά ευάλωτοι συνεχίζουν να απολαμβάνουν ειδικές διευκολύνσεις, ενώ το νέο πλαίσιο καλύπτει και ευρύτερες κατηγορίες νοικοκυριών που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Επιπλέον, με το νέο πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας προβλέπεται ευνοϊκότερη αντιμετώπιση για όσους διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα, καθώς θα μπορούν να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους αξιοποιώντας άλλα περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή των οφειλών τους.
Πριν υποβληθεί η αίτηση: Πριν από την υποβολή αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά ποια ρύθμιση ανταποκρίνεται καλύτερα στα χαρακτηριστικά των οφειλών τους. Η επιλογή δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των δόσεων, αλλά και από το είδος των χρεών, τον αριθμό των πιστωτών και κυρίως από τη δυνατότητα να τηρηθεί η ρύθμιση σε βάθος χρόνου. Η απώλειά της μπορεί να οδηγήσει στην επανενεργοποίηση μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων. Για τον λόγο αυτό, η απόφαση θα πρέπει να λαμβάνεται με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη και όχι αποκλειστικά τον μεγαλύτερο αριθμό δόσεων.
Ποια ρύθμιση συμφέρει περισσότερο: Αν οι οφειλές αφορούν αποκλειστικά την εφορία και τον ΕΦΚΑ, οι 72 δόσεις μπορεί να αποτελούν μια απλή και άμεση λύση. Αν όμως υπάρχουν χρέη σε περισσότερους πιστωτές, όπως τράπεζες και servicers, ή απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός δόσεων και πιθανή διαγραφή μέρους της οφειλής, τότε ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αποτελεί συνήθως την πιο ολοκληρωμένη επιλογή.
