Η επόμενη ημέρα για τον παγκόσμιο τουρισμό δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των αφίξεων ή των διανυκτερεύσεων, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο οι προορισμοί διαχειρίζονται την ανάπτυξή τους. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC), το οποίο προωθεί το μοντέλο του Destination Stewardship, μιας νέας φιλοσοφίας διακυβέρνησης που τοποθετεί στο επίκεντρο την ισορροπία ανάμεσα στους επισκέπτες, τις τοπικές κοινωνίες, τις επιχειρήσεις και το φυσικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με το WTTC, οι προορισμοί καλούνται να εγκαταλείψουν το παραδοσιακό μοντέλο που αξιολογούσε την επιτυχία σχεδόν αποκλειστικά με βάση την αύξηση των αφίξεων και των τουριστικών εσόδων. Αντίθετα, προτείνεται ένα μοντέλο που μετρά την επιτυχία μέσα από την ποιότητα ζωής των κατοίκων, την προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων, την ανθεκτικότητα των τοπικών οικονομιών και τη δυνατότητα ενός προορισμού να παραμένει ελκυστικός και βιώσιμος σε βάθος χρόνου.
Η προσέγγιση του Destination Stewardship βασίζεται στη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, των οργανισμών διαχείρισης προορισμών, των επιχειρήσεων, αλλά και των ίδιων των τοπικών κοινωνιών. Το WTTC υπογραμμίζει ότι κανένας φορέας δεν μπορεί μόνος του να διαχειριστεί αποτελεσματικά έναν προορισμό και ότι απαιτείται κοινό όραμα, σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και συνεχής συνεργασία όλων των εμπλεκομένων.
Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο παρουσιάζει ένα εργαλείο αξιολόγησης της διακυβέρνησης των προορισμών, το οποίο επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να εντοπίζουν αδυναμίες, να αξιολογούν το επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των φορέων και να σχεδιάζουν πολιτικές που ενισχύουν τη βιώσιμη ανάπτυξη. Παράλληλα, αναλύονται τέσσερα διαφορετικά σενάρια διακυβέρνησης, ανάλογα με τον βαθμό συμμετοχής του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου κάθε προορισμός να χαράξει τη δική του πορεία προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας.
Το WTTC επισημαίνει ότι η πανδημία, η κλιματική αλλαγή, οι πιέσεις στους φυσικούς πόρους, αλλά και η εμφάνιση φαινομένων υπερτουρισμού κατέστησαν σαφές ότι το προηγούμενο μοντέλο ανάπτυξης δεν επαρκεί πλέον. Η ανθεκτικότητα, η κοινωνική συνοχή, η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και η ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων αποτελούν πλέον προϋποθέσεις για τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα ενός προορισμού.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στη χρήση αξιόπιστων δεδομένων για τη λήψη αποφάσεων, στη διαχείριση της τουριστικής ζήτησης, στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, στη βιώσιμη χρήση του νερού και της ενέργειας, καθώς και στη συμμετοχή των κατοίκων στον σχεδιασμό της τουριστικής πολιτικής. Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία προορισμών που δεν θα είναι μόνο ελκυστικοί για τους επισκέπτες, αλλά και καλύτεροι τόποι για να ζει κανείς.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας, το μοντέλο του Destination Stewardship αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ζητήματα όπως η φέρουσα ικανότητα των προορισμών, η επάρκεια των υποδομών, η διαχείριση των φυσικών πόρων και η ενεργός συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών βρίσκονται πλέον στην κορυφή της διεθνούς ατζέντας, διαμορφώνοντας το νέο πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί ο παγκόσμιος τουρισμός τα επόμενα χρόνια.
