Οι αλλαγές των τελευταίων ετών, οι νέες μονάδες δασικών επιχειρήσεων, τα drones, τα εναέρια μέσα και το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» αλλάζουν τον τρόπο αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών.
Με θεσμικές αλλαγές, ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, δημιουργία νέων μονάδων, μεγάλα έργα υποδομών και εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού, ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα αντιμετωπίζει τις πυρκαγιές και τα υπόλοιπα ακραία φυσικά φαινόμενα.
Κομβικό σημείο αποτέλεσε η ίδρυση το 2021 του αυτοτελούς Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς μέχρι τότε η Πολιτική Προστασία λειτουργούσε ως γενική γραμματεία ενταγμένη σε άλλο υπουργείο.
Η νέα φιλοσοφία βασίστηκε στην πρόληψη, την ετοιμότητα και την άμεση απόκριση, αντί της αποκλειστικής διαχείρισης των καταστροφών μετά την εκδήλωσή τους.
Στο πλαίσιο αυτό, μέσω του προγράμματος «Antinero» διατέθηκαν περισσότερα από 650 εκατ. ευρώ για καθαρισμούς δασών, δημιουργία και συντήρηση αντιπυρικών ζωνών και βελτίωση του δασικού οδικού δικτύου.
Παράλληλα, η χρηματοδότηση των δήμων για δράσεις προληπτικής πυροπροστασίας αυξήθηκε στα 50 εκατ. ευρώ, από 18,5 εκατ. ευρώ που ήταν μέχρι το 2019, ενώ ψηφιοποιήθηκε και η διαδικασία για τους καθαρισμούς οικοπέδων.
Ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος
Σημαντική αλλαγή σημειώθηκε και στο ανθρώπινο δυναμικό της Πυροσβεστικής. Από περίπου 13.000 πυροσβέστες το 2019, σήμερα ο αριθμός τους ξεπερνά τους 18.000.
Οι εισακτέοι στις παραγωγικές σχολές αυξήθηκαν από 170 σε 330 κάθε χρόνο, ενώ οι εποχικοί πυροσβέστες αυξήθηκαν από 900 σε 2.500. Παράλληλα, η διάρκεια απασχόλησής τους επεκτάθηκε από έξι σε οκτώ μήνες.
Αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών είναι η ηλικιακή ανανέωση του Σώματος, με τον μέσο όρο ηλικίας των στελεχών να έχει μειωθεί από περίπου 50 στα 43 έτη.
Στον επιχειρησιακό σχεδιασμό εντάχθηκαν και οι 21 Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ), οι οποίες διαθέτουν περίπου 1.600 δασοκομάντος με δυνατότητα αερομεταφοράς και επιχειρούν σε δύσβατες περιοχές όπου η πρόσβαση των οχημάτων είναι δύσκολη.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έχουν οι εθελοντές, με 4.604 Εθελοντές Πυροσβέστες και περισσότερους από 5.000 εθελοντές Πολιτικής Προστασίας σε 234 οργανώσεις να αποτελούν μέρος του εθνικού μηχανισμού.
Νέα μέσα και τεχνολογία στη μάχη με τις πυρκαγιές
Στον τομέα του εξοπλισμού, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα 33 ιδιόκτητα εναέρια μέσα, εκ των οποίων 28 αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα, ενώ χρησιμοποιούνται και 51 μισθωμένα εναέρια μέσα.
Μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», συνολικού προϋπολογισμού άνω των 2 δισ. ευρώ, βρίσκεται σε εξέλιξη η μεγαλύτερη ανανέωση του στόλου στην ιστορία της χώρας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει νέα αεροσκάφη επιτήρησης, ελικόπτερα πολλαπλών αποστολών, νέα Canadair DHC-515, αναβάθμιση αεροσκαφών CL-415 και συνολικά 1.400 νέα οχήματα, από τα οποία έχουν ήδη παραληφθεί περισσότερα από 350.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει δοθεί και στη χρήση drones με θερμικές κάμερες, τα οποία μπορούν να εντοπίζουν εστίες πυρκαγιάς ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Από τις 45 βάσεις drones που λειτουργούσαν το 2024, ο αριθμός τους έχει αυξηθεί στις 110 το 2026, ενώ η Πυροσβεστική διαθέτει και 47 κινητά drones που μεταφέρονται απευθείας στα μέτωπα των πυρκαγιών και παρέχουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο στα κέντρα επιχειρήσεων.
Νέα αεροσκάφη επιτήρησης στον επιχειρησιακό σχεδιασμό
Στο επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταχθούν στον στόλο της Πυροσβεστικής και τα τρία αεροσκάφη Diamond DA62 MPP, τα οποία είναι σχεδιασμένα για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών.
Τα αεροσκάφη έφτασαν στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2025 και βρίσκονται σε διαδικασία εκπαίδευσης των χειριστών τους, πριν από την επιχειρησιακή αξιολόγηση και την πλήρη ένταξή τους στον σχεδιασμό.
Διαθέτουν προηγμένα ηλεκτροοπτικά και θερμικά συστήματα, με δυνατότητα μετάδοσης εικόνας και δεδομένων σε πραγματικό χρόνο προς τα κέντρα επιχειρήσεων, ενισχύοντας την έγκαιρη λήψη αποφάσεων.
Με τις νέες δομές, τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού και την έμφαση στην πρόληψη, η Πολιτική Προστασία επιχειρεί να δημιουργήσει έναν πιο γρήγορο και αποτελεσματικό μηχανισμό αντιμετώπισης των ολοένα και συχνότερων φυσικών καταστροφών.
