Η Meta έχει υποστεί διαδοχικές ήττες στις δικαστικές αίθουσες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες της στοχοποιούν και βλάπτουν τους νεαρούς χρήστες. Ωστόσο, η δίκη με ορκωτούς που ξεκινά την Τρίτη (18/8) ενδέχεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη απειλή μέχρι σήμερα για τη λειτουργία της.
Σύμφωνα με το ΒΒC, η δίκη έρχεται έπειτα από αγωγή που κατέθεσαν το 2023 συνολικά 30 αμερικανικές πολιτείες -μεταξύ των οποίων η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη-, στις οποίες καταλογίζουν στη Meta πολυπληθείς παραβιάσεις της ομοσπονδιακής και πολιτειακής νομοθεσίας περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων των παιδιών.
Οι πολιτείες όχι μόνο διεκδικούν αποζημιώσεις που ξεπερνούν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια από τη Meta, αλλά απαιτούν παράλληλα να προβεΐ σε ριζικές αλλαγές στο Instagram και το Facebook, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης της καταμέτρησης των «like» και της ατελείωτης κύλισης (infinite scroll).
Σε περίπτωση που η Meta χάσει τελικά μια υπόθεση τέτοιας κλίμακας, αυτό θα μπορούσε να επιβάλει δομικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι βιώνουν και χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι πολιτείες που προσφεύγουν δικαστικά κατά της Meta ζητούν πολλές ακόμη αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook για τους ανήλικους χρήστες.
Ειδικότερα, απαιτούν από τη Meta:
- να εφαρμοστεί διαδικασία γονικής επιβεβαίωσης για τους εφήβους χρήστες
- να τροποποιηθούν οι «αλγόριθμοι συστάσεων που χειραγωγούν τη ντοπαμίνη»
- να αφαιρεθούν πολλά από τα φίλτρα εικόνας που αλλοιώνουν την εξωτερική εμφάνιση στις φωτογραφίες
- να καταργηθεί η αυτόματη αναπαραγωγή (autoplay) των βίντεο
- να απαγορευτεί η δημιουργία πολλαπλών λογαριασμών
- να τερματιστούν οι αναρτήσεις που εξαφανίζονται μετά από ορισμένο χρόνο (εφήμερο περιεχόμενο), όπως τα Instagram Stories
Όλες αυτές οι λειτουργίες αποτελούν τον πυρήνα της σημερινής εμπειρίας των χρηστών στις πλατφόρμες της Meta.
Οι λειτουργίες αυτές είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να κρατούν τους χρήστες -συμπεριλαμβανομένων των εφήβων και των παιδιών- στις πλατφόρμες όσο το δυνατόν πιο συχνά και για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, διατείνονται οι πολιτείες. Ισχυρίζονται, μάλιστα, ότι η Meta δυσκολεύει εσκεμμένα τους νέους να μειώσουν τη χρήση των εφαρμογών, επιστρατεύοντας μέσα όπως οι συχνές ειδοποιήσεις που στόχο έχουν να τους προσελκύσουν εκ νέου πίσω σε αυτές.
Στοχοποιώντας, κατά τους ισχυρισμούς των πολιτειών, τους ανήλικους χρήστες, η Meta «επέλεξε να εκμεταλλευτεί» τη νεολαία προκειμένου να την εθίσει στις πλατφόρμες της, να διευρύνει τη βάση των χρηστών της και να αναπτύξει την επιχειρηματική της δραστηριότητα. Σήμερα, η χρηματιστηριακή αξία της Meta ανέρχεται περίπου στα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Η Meta αρνείται κατηγορηματικά αυτούς τους ισχυρισμούς.
«Διαφωνούμε σθεναρά με αυτούς τους ισχυρισμούς και είμαστε βέβαιοι ότι τα αποδεικτικά στοιχεία θα αναδείξουν τη διαχρονική μας δέσμευση για τη στήριξη των νέων», ανέφερε σε δήλωσή της εκπρόσωπος της εταιρείας.
Οι πολιτείες θέτουν τις αξιώσεις τους ενώπιον της δικαστού Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς (Yvonne Gonzalez Rogers), προϊσταμένης ομοσπονδιακής δικαστού στην Καλιφόρνια. Πρόκειται για τη δικαστή που εκδίκασε την πολυσυζητημένη υπόθεση Elon Musk εναντίον Sam Altman, η οποία κατά τη διάρκεια της σχεδόν 20ετούς θητείας της έχει αποκτήσει τη φήμη μιας ιδιαίτερα οξυδερκούς και ευθείας δικαστικής λειτουργού.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως «δημόσια οχληρία»
Σε πρόσφατη καταδικαστική απόφαση σε βάρος της Meta, δικαστής στο Νέο Μεξικό επέβαλε στην εταιρεία συνολικό πρόστιμο 942 εκατομμυρίων δολαρίων και διέταξε αλλαγές παρόμοιες με αυτές που διεκδικούν τώρα και οι υπόλοιπες πολιτείες.
Οι αλλαγές που επιβλήθηκαν με την απόφαση του δικαστή Μπράιαν Μπίντσιεντ (Bryan Biedscheid) περιλαμβάνουν την κατάργηση των «like» στο Instagram και το Facebook για χρήστες κάτω των 18 ετών, την απαγόρευση αποστολής ή λήψης υλικού με γυμνό από εφήβους μέσω των πλατφορμών, καθώς και τον περιορισμό των ειδοποιήσεων (push notifications) σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.
Ο δικαστής χαρακτήρισε επίσης τη Meta «δημόσια οχληρία» (public nuisance), παρομοιάζοντάς την με ένα εργοστάσιο που μολύνει τον αέρα που αναπνέει ο κόσμος, προκαλώντας «επιβλαβείς συνέπειες» που επηρεάζουν ολόκληρο τον πληθυσμό. Η Meta δήλωσε ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Παρόλο που η απόφαση του δικαστή Μπίντσιεντ υποχρεώνει τη Meta να πραγματοποιήσει αλλαγές μόνο στην πολιτεία του Νέου Μεξικού, εάν οι 30 πολιτείες δικαιωθούν στη δική τους ξεχωριστή αγωγή, η εταιρεία θα αναγκαστεί σχεδόν βέβαια να εφαρμόσει τις αλλαγές σε ολόκληρη την επικράτεια των ΗΠΑ.
Οι πολιτείες που συμμετέχουν στην αγωγή αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα δύο τρίτα του πληθυσμού της χώρας.
Εάν η Meta προχωρήσει σε τέτοιες αλλαγές, αυτό θα σημάνει μια θεμελιώδη μεταμόρφωση της εμπειρίας που προσφέρουν οι πλατφόρμες της.
Ο δικαστικός πόλεμος κατά των «like»
Η καταμέτρηση των «like», για παράδειγμα, αποτελεί μέρος της Meta από τα πρώτα της χρόνια, όταν ονομαζόταν ακόμη Facebook και αποτελούσε τη μοναδική της πλατφόρμα.
Σήμερα, τα «like» είναι πανταχού παρόντα στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Αποτελούν τον κύριο τρόπο με τον οποίο οι χρήστες αλληλεπιδρούν με τα κείμενα, τις φωτογραφίες και τα βίντεο που βλέπουν στο διαδίκτυο.
Ωστόσο, τα «like» θεωρούνται όλο και περισσότερο ως παράγοντας που καλλιεργεί αρνητικά συναισθήματα, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων.
Η Κέιλι, μια νεαρή γυναίκα που κέρδισε τη δικαστική της διαμάχη εναντίον της Meta νωρίτερα φέτος, περιέγραψε κατά την κατάθεσή της στο δικαστήριο πώς είχε δημιουργήσει δεκάδες λογαριασμούς στο YouTube και το Instagram.
Χρησιμοποιούσε αυτό το δίκτυο λογαριασμών για να κάνει «like» στις δικές της αναρτήσεις, ελπίζοντας να προσελκύσει την αλληλεπίδραση άλλων χρηστών και να ενισχύσει τα συναισθήματα αποδοχής και αυτοεκτίμησης. Η Κέιλι ήταν μόλις εννέα ετών εκείνη την περίοδο. Η ίδια ανέφερε ότι θυμάται να νιώθει κατάθλιψη, πάθηση με την οποία διαγνώστηκε αργότερα, σε ηλικία 10 ετών.
Έρευνες των τελευταίων ετών έχουν δείξει ότι δείκτες αλληλεπίδρασης, όπως ο αριθμός των «like», μπορούν να πυροδοτήσουν συναισθήματα απόρριψης και κατάθλιψης στους εφήβους.
Στην αγωγή των πολιτειών κατά της Meta -στο πλαίσιο της οποίας η εταιρεία δήλωσε ότι έχει παραδώσει περισσότερα από 2 εκατομμύρια έγγραφα- οι δικηγόροι επικαλέστηκαν εσωτερικές έρευνες της ίδιας της Meta. Οι έρευνες αυτές έδειχναν ότι η καταμέτρηση των «like» ενίσχυε την «κοινωνική σύγκριση», δηλαδή την ψυχική διαδικασία κατά την οποία κάποιος αξιολογεί την προσωπική του αξία σε σύγκριση με τις εικόνες άλλων ανθρώπων.
Αυτή η κοινωνική σύγκριση που πυροδοτούσε το Instagram συνδέθηκε με «αυξημένη μοναξιά, επιδείνωση της εικόνας του σώματος και αρνητική διάθεση ή ψυχική διάθεση», σύμφωνα με τις εσωτερικές έρευνες της Meta.
Όπως διατύπωσε ο δικαστής Μπίντσιεντ στην απόφασή του -με την οποία για πρώτη φορά μια εταιρεία μέσων κοινωνικής δικτύωσης χαρακτηρίστηκε «δημόσια οχληρία»-, ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι πλατφόρμες της Meta για πάνω από μία δεκαετία αποτελεί μέρος μιας διογκούμενης «κρίσης ψυχικής υγείας των νέων» στο Νέο Μεξικό και αλλού.
Τώρα, οι νομικοί εκπρόσωποι 30 επιπλέον πολιτειών θα πιέσουν τη δικαστή Γκονζάλες Ρότζερς να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα.
