Μεγαλύτερες αποδοχές από το τέλος Αυγούστου, τέλος στην αγωνία των συνταξιούχων
Στο τέλος του μηνός θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας με την οποία καταργήθηκε η περικοπή της σύνταξης λόγω θανάτου μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος λαμβάνει παράλληλα δική του σύνταξη ή έχει εισόδημα από εργασία. Συγκεκριμένα, η αύξηση θα αποτυπωθεί στις συντάξεις του Σεπτεμβρίου, η πληρωμή των οποίων ειδικά για το Δημόσιο έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 28 Αυγούστου (τα ποσά πιστώνονται από την προηγούμενη το απόγευμα).
Οι αυξήσεις, που φτάνουν και το 100%, αφορούν 8.552 συνταξιούχους που είχαν υποστεί περικοπές από το 2020 στο πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016). Το συνολικό καθαρό δημοσιονομικό κόστος της αποκατάστασης ανέρχεται σε περίπου 4 εκατ. ευρώ τον μήνα, γεγονός που αντιστοιχεί σε μέση μηνιαία αύξηση περίπου 470 ευρώ ανά δικαιούχο. Σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς η σύνταξη που είχε περιοριστεί στο 35% επανέρχεται στο αρχικό επίπεδο του 70%. Δηλαδή, αν μια συνταξιούχος που ελάμβανε σύνταξη χηρείας 900 ευρώ και είχε υποστεί επί 6 χρόνια περικοπές λαμβάνοντας μόλις 450 ευρώ, από τον Σεπτέμβριο θα λαμβάνει και πάλι 900 ευρώ μεικτά (αύξηση 100%). Ωστόσο, τα καθαρά θα είναι πολύ λιγότερα, ειδικά στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος λαμβάνει δύο συντάξεις (από ίδιο δικαίωμα και σύνταξη χηρείας), το ποσό των οποίων αθροιζόμενο υπερβαίνει τα 1.400 ευρώ, με αποτέλεσμα να υπόκειται στην κράτηση της Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Οχι σε αναδρομικά
Το «αγκάθι» είναι ότι δεν προβλέπεται η επιστροφή αναδρομικών από τις κομμένες συντάξεις για τους εν λόγω συνταξιούχους, κάτι που νομικοί κύκλοι θεωρούν ότι συνιστά αδικία και άνιση μεταχείριση. Σημειώνουμε ότι, σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου, μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας από την απονομή της σύνταξης λόγω θανάτου το ποσό περιοριζόταν στο 35% όταν ο δικαιούχος είχε παράλληλα δική του σύνταξη ή εργαζόταν. Ο νόμος εφαρμόστηκε μόνο στους συνταξιούχους του Δημοσίου και ουδέποτε στο πλήθος των 80.000 συνταξιούχων χηρείας του ιδιωτικού τομέα που ενέπιπταν στη διάταξη, οι οποίοι ωστόσο ένιωθαν την απειλή των μειώσεων να επικρέμαται πάνω από το κεφάλι τους καθώς το θέμα επανερχόταν συχνά πυκνά στο προσκήνιο. Δεν είναι λίγοι οι δικαιούχοι που προτιμούσαν (αν είχαν βεβαίως άλλους πόρους για να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους) να μην αγγίζουν το ποσό της σύνταξης χηρείας φοβούμενοι ότι είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο να τους ζητηθεί να το επιστρέψουν.
Η νέα διάταξη του υπουργείου Εργασίας που ψηφίστηκε πρόσφατα καταργεί οριστικά τον συγκεκριμένο περιορισμό και προβλέπει ότι οι συντάξεις χηρείας που έχουν απονεμηθεί μετά τις 13 Μαΐου 2016, όταν ψηφίστηκε ο μνημονιακός νόμος Κατρούγκαλου, θα συνεχίσουν να καταβάλλονται στο 70% χωρίς την πρόσθετη περικοπή. Συγκεκριμένα, η διάταξη Κεραμέως (Νόμος 5322/2026) για τις συντάξεις χηρείας προβλέπει τα εξής:
1/ Καμία περικοπή αν η χήρα έχει δική της σύνταξη ή εργάζεται. Η σύνταξη θα παραμένει εφ’ όρου ζωής σταθερά στο 70% της σύνταξης του πρωτοδικαιούχου θανόντος / θανούσας.
2/ Αν σωρεύονται δύο συντάξεις (χηρείας και εξ ιδίου δικαιώματος), η χήρα/χήρος θα λαμβάνει δύο εθνικές συντάξεις κατ’ εξαίρεση, αφού όλοι οι άλλοι συνταξιούχοι στην περίπτωση σώρευσης ελάμβαναν και θα συνεχίσουν να λαμβάνουν μόνο μία εθνική σύνταξη.
3/ Τα ορφανά και από τους δύο γονείς αντί για μισή εθνική σύνταξη από κάθε γονέα θα λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη από κάθε γονέα (2 εθνικές συντάξεις).
4/ Διαγράφονται και δεν αναζητούνται ποσά (έως και 20.000-30.000 ευρώ) από 80.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα που δεν περικόπηκαν.
5/ Περιορίζεται η μείωση των αγροτικών συντάξεων χηρείας αφού εφεξής θα κόβεται η βασική σύνταξη (σήμερα 360 ευρώ), αλλά δεν θα κόβεται η σύνταξη χηρείας όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα. Η σύνταξη χηρείας θα παραμένει στο 70%.
6/ Δεν ισχύουν οι νέες ρυθμίσεις για τις συντάξεις χηρείας πριν από τον νόμο Τσίπρα – Κατρούγκαλου, δηλαδή πριν από τις 13/5/2016.
7/ Δεν επιστρέφονται ποσά στους δικαιούχους σύνταξης χηρείας του δημόσιου τομέα που υπέστησαν περικοπές στην τριετία από τον θάνατο του πρωτοδικαιούχου.
Ποιοι κερδίζουν
Με βάση τη διάταξη, τις παρατηρήσεις των ειδικευμένων νομικών στο Ασφαλιστικό, αλλά και τις ενστάσεις του Ενιαίου Δικτύου Συνταξιούχων, κερδισμένοι από τη ρύθμιση είναι:
– Σαφώς οι 8.552 συνταξιούχοι του Δημοσίου, οι οποίοι θα δουν έως και διπλάσια σύνταξη στην τσέπη τους.
– 75.000 έως 80.000 δικαιούχοι χηρείας του ιδιωτικού τομέα καθώς μπαίνει τέλος στην πολύχρονη αγωνία τους και «γλιτώνουν» περικοπές έως και 560 ευρώ μηνιαίως.
– Περίπου 122.000 συνταξιούχοι χηρείας, οι οποίοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις. Δηλαδή με τη διάταξη διασφαλίζεται ότι όταν ένας συνταξιούχος λαμβάνει σύνταξη από δικό του δικαίωμα και ταυτόχρονα σύνταξη λόγω θανάτου, οι οποίες προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα, θα συνεχίσει να λαμβάνει και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά του και δεν θα περικοπεί η μία από τις δύο που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου. Επιπλέον, δεν θα αναζητηθεί κανένα ποσό αναδρομικά ούτε από αυτή την αιτία.
Ας δούμε το ύψος των απωλειών που γλιτώνουν οι εν λόγω συνταξιούχοι. Για παράδειγμα, μια συνταξιούχος χηρείας λαμβάνει σύνταξη από ίδιο δικαίωμα 500 ευρώ και σύνταξη χηρείας 700 ευρώ. Μετά την παρέλευση της τριετίας θα έχανε με την περικοπή που προβλέπεται 254 ευρώ και η σύνταξή της θα περιοριζόταν στα 446, που είναι το κατώτατο όριο για τις συντάξεις χηρείας. Παράλληλα, αν εφαρμοζόταν η απόφαση του ΣτΕ που καταργούσε τη μία εθνική σύνταξη, θα έχανε άλλα 312 ευρώ, σύνολο 566 ευρώ.
– Οι περίπου 4.000 συνταξιούχοι του ΟΓΑ, οι οποίοι δεν θα δουν περικοπές στις συντάξεις χηρείας.
– Τα ορφανά που θα λαμβάνουν ολόκληρες και τις δύο εθνικές συντάξεις.
