Η πρόταση να κοσμήσει η κορυφαία υψίφωνος Μαρία Κάλλας το νέο χαρτονόμισμα των πέντε ευρώ τίθεται στην κρίση του κοινού από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη τους κυκλοφορία, τα χαρτονομίσματα του ευρώ επανασχεδιάζονται, με σκοπό η νέα σειρά που θα κυκλοφορήσει να αντικαταστήσει σταδιακά την τρέχουσα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ξεκίνησε επισήμως τη διαδικασία στις 6 Δεκεμβρίου 2021. Τον Νοέμβριο του 2023 επιλέχθηκαν δύο υποψήφιες θεματικές, η μία με τίτλο «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός» και η άλλη με τίτλο «Ποταμοί και Πτηνά».
Αυτή την περίοδο βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο: δέκα υποψήφια σχέδια, πέντε από κάθε θεματική, προϊόν διαγωνισμού στον οποίο κατατέθηκαν 1.241 αιτήσεις από σχεδιαστές απ’ όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση, τίθενται τώρα στην κρίση του κοινού μέσα από ανοιχτή διαδικτυακή έρευνα που ολοκληρώνεται στις 21 Σεπτεμβρίου – ανάμεσα στους φιναλίστ βρίσκεται και η ελληνίδα εικαστικός Μυρσίνη Βαρδοπούλου.
Η τελική απόφαση σχετικά με το ποια από τις δύο θεματικές ενότητες θα προκριθεί αναμένεται προς το τέλος του 2026, ενώ τα ίδια τα χαρτονομίσματα θα χρειαστούν ακόμη αρκετά χρόνια για να φτάσουν στα πορτοφόλια μας.
Στη θεματική του «Ευρωπαϊκού Πολιτισμού», ανάμεσα στα πρόσωπα που προορίζονται ως μοτίβα για τα νέα χαρτονομίσματα, βρίσκεται και μια φυσιογνωμία βαθιά συνδεδεμένη με την ελληνική (αλλά και την παγκόσμια) πολιτιστική ταυτότητα: η Μαρία Κάλλας.
Η σχεδιαστική πρόταση της Μυρσίνης Βαρδοπούλου για το νέο χαρτονόμισμα των πέντε ευρώ.
Η ελληνίδα υψίφωνος έχει επιλεγεί ως το πρόσωπο του χαρτονομίσματος των πέντε ευρώ, ενώ την ενότητα συμπληρώνουν ο Μπετόβεν (δέκα ευρώ), η Μαρί Κιουρί (20 ευρώ), ο Θερβάντες (50 ευρώ), ο Λεονάρντο ντα Βίντσι (εκατό ευρώ) και η λογοτέχνις και κάτοχος Βραβείου Νομπέλ Ειρήνης Μπέρτα φον Ζούτνερ (διακόσια ευρώ). Η Μαρία Κάλλας υπήρξε μία από τις πιο ισχυρές και επιδραστικές προσωπικότητες στην πολιτιστική ιστορία της ανθρωπότητας. Αρκούν λίγα δευτερόλεπτα από το τραγούδι της για να καταλάβει κανείς γιατί.
Στην πραγματικότητα η σπουδαία καλλιτέχνις δεν χρειάζεται τιμές, βραβεία ή επίσημες αναγνωρίσεις για να αποδειχθεί το μέγεθός της, λάμπει υπεράνω όλων. Ομως, η προοπτική να δει κανείς το πρόσωπό της σε ένα χαρτονόμισμα να κυκλοφορεί καθημερινά στα χέρια εκατομμυρίων Ευρωπαίων, έχει τη δική της βαρύτητα: Επιβεβαιώνει ότι η φωνή της Κάλλας συνεχίζει, σχεδόν πενήντα χρόνια μετά τον θάνατό της, να θεωρείται κομμάτι της ταυτότητας μιας ολόκληρης ηπείρου. Αποτελεί, με έναν τρόπο, και την αναγνώριση ότι ο πολιτισμός δεν ανήκει μόνο στα μουσεία, στα θέατρα και στα βιβλία, αλλά και σε εκείνα τα καθημερινά σύμβολα που κουβαλάμε μαζί μας.
Δεν θα είναι πάντως, στην περίπτωση που επιλεγεί, η πρώτη φορά που η μορφή της Μαρίας Κάλλας θα αποτυπωθεί τιμητικά σε νόμισμα. Οταν το 2007 είχε ανακηρυχθεί «Ετος αφιερωμένο στη Μαρία Κάλλας» εκδόθηκε στη χώρα μας ασημένιο συλλεκτικό νόμισμα ονομαστικής αξίας δέκα ευρώ. Και το 2023, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση της ντίβας, η Τράπεζα της Ελλάδος εξέδωσε τόσο χρυσό συλλεκτικό νόμισμα ονομαστικής αξίας 200 ευρώ όσο και αναμνηστικό κέρμα κυκλοφορίας των δύο ευρώ σχεδιασμένο από τον Γιώργο Σταματόπουλο.
Σε γραμματόσημο του 1980
Η Κάλλας έχει εμφανιστεί και στα ελληνικά γραμματόσημα, με πρώτο εκείνο του 1980 (τρία χρόνια μετά τον θάνατό της) από τη σειρά των ΕΛΤΑ με προσωπικότητες των γραμμάτων και της τέχνης. Το γραμματόσημο παρουσιάζει την υψίφωνο με φόντο το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Το 2007, στην 30ή επέτειο του θανάτου της, τα ΕΛΤΑ επανήλθαν με αναμνηστική έκδοση. Και το 2023 εξέδωσαν αναμνηστική σειρά γραμματοσήμων για τα 100 χρόνια από τη γέννησή της.
Δεν είναι μόνο η Ελλάδα, γραμματόσημο με το πρόσωπο της Κάλλας έχει εκδώσει και η Ιταλία το 2007, για την 30ή επέτειο του θανάτου της. Επρόκειτο για αναμνηστικό φύλλο τριών γραμματοσήμων, όπου έκτος από την ελληνίδα υψίφωνο εμφανίζονταν οι μορφές του τενόρου Μπενιαμίνο Τζίλι και του ηθοποιού Αμεντέο Νατσάρι. Τα Γαλλικά Ταχυδρομεία εξέδωσαν το 2023 γραμματόσημο με την Κάλλας, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή της. Τις δικές τους εκδόσεις κυκλοφόρησαν την ίδια χρονιά το Ταχυδρομείο του Μονακό καθώς και το Ταχυδρομείο της Πορτογαλίας.
Το καθηλωτικό βλέμμα της Κάλλας κυριαρχεί στο σχέδιο των Rubio & del Amo and Cruz mas Cruz.
Υπάρχουν και μετάλλια με απεικόνιση της Κάλλας. Ενα από εκείνα κυκλοφόρησε η Σκάλα του Μιλάνου για τα 25 χρόνια από τον θάνατό της. Με τη σειρά του το Festival Internazionale Maria Callas δημιούργησε το μετάλλιο «100 Petali per Maria Callas», από επιμεταλλωμένο μπρούντζο και κόκκινο σμάλτο, σχεδιασμένο από τον Κρίστιαν Φες. Επρόκειτο για εκατό αριθμημένα κομμάτια που προορίζονταν να απονεμηθούν σε σημαντικούς φορείς, θέατρα και προσωπικότητες.
Αν τελικά η Μαρία Κάλλας βρεθεί στο νέο χαρτονόμισμα των πέντε ευρώ, θα συμβεί κάτι παράξενα όμορφο: η φωνή που κάποτε γέμιζε τις μεγαλύτερες σκηνές του κόσμου και που συγκινούσε τα πιο απαιτητικά ακροατήρια με τη μουσικότητα, τη γοητεία και με την αλήθεια της, θα χωρέσει σε ένα μικρό κομμάτι χαρτί, προορισμένο να αλλάζει χέρια, να ταξιδεύει από χώρα σε χώρα, να μπαίνει σε πορτοφόλια και τσέπες, να γίνεται μέρος της καθημερινότητας εκατομμυρίων ανθρώπων.
Ισως αυτή να είναι η πιο απρόσμενη μορφή υστεροφημίας: να συνεχίζεις να ζεις, σχεδόν αθόρυβα, μέσα στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Αν και όπως ήδη είπαμε, η κορυφαία υψίφωνος δεν χρειάζεται ούτε χαρτονομίσματα ούτε νομίσματα ούτε γραμματόσημα για να παραμένει παρούσα. Η Κάλλας έχει κατακτήσει μια θέση στη συλλογική μνήμη που δεν χρειάζεται καμία επίσημη σφραγίδα για να επιβεβαιωθεί. Το πεντάευρο, αν τελικά έρθει, δεν θα την κάνει σπουδαιότερη· είναι όμως μια τιμή που της οφείλουμε.
Πηγή: https://www.tovima.gr/print/culture/mia-ntiva-stin-tsepi-mas/
