Ηλεκτρικό ΙΧ με έως 150 ευρώ τον μήνα για 15.000 νοικοκυριά: Το σχέδιο για το νέο Κοινωνικό Leasing μέσα στο 2026

Ηλεκτρικό αυτοκίνητο με μίσθωμα που δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ τον μήνα για τέσσερα χρόνια θα μπορούν να αποκτήσουν μέσω leasing 15.000 νοικοκυριά, με το νέο πρόγραμμα του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα που προγραμματίζεται να ενεργοποιηθεί εντός του 2026. Το πρόγραμμα δεν έχει ακόμη ανοίξει για αιτήσεις και συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης δεν έχει ανακοινωθεί. Ωστόσο, μετά την έγκριση του ελληνικού Εθνικού Σχεδίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται ήδη τη δημοσίευση του μέτρου, με το επόμενο βήμα να είναι η εξειδίκευση των όρων και των κριτηρίων για τους δικαιούχους.

Ο νεότερος επίσημος σχεδιασμός προβλέπει μέγιστη επιδότηση 12.500 ευρώ ανά νοικοκυριό για τετραετή μίσθωση ηλεκτρικού ΙΧ, με προσαύξηση κατά 1.500 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ. Ο προϋπολογισμός του μέτρου ανέρχεται σε 170 εκατ. ευρώ και ο στόχος έχει τεθεί στα 15.000 ωφελούμενα νοικοκυριά. Η βασική φιλοσοφία είναι διαφορετική από τα γνωστά προγράμματα επιδότησης ηλεκτροκίνησης, καθώς ο δικαιούχος δεν θα χρειάζεται να αγοράσει το αυτοκίνητο. Το κράτος θα επιδοτεί σημαντικό μέρος της τετραετούς μίσθωσης, ώστε το ποσό που θα καταβάλλει το νοικοκυριό να περιορίζεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα και να μην ξεπερνά τα 150 ευρώ τον μήνα.

Πώς θα λειτουργεί

Το Κοινωνικό Leasing απευθύνεται σε «μεταφορικά ευάλωτα» νοικοκυριά, δηλαδή σε πολίτες που επηρεάζονται περισσότερο από το κόστος των μετακινήσεων και της πράσινης μετάβασης. Τα ακριβή εισοδηματικά, περιουσιακά και κοινωνικά κριτήρια δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί και αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα βασικά στοιχεία της προκήρυξης. Μέχρι τότε δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ούτε συγκεκριμένο εισοδηματικό όριο ούτε ο τρόπος με τον οποίο θα επιλεγούν οι 15.000 δικαιούχοι εφόσον οι αιτήσεις ξεπεράσουν τις διαθέσιμες θέσεις.

Η διαδικασία σχεδιάζεται να γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω ειδικής ψηφιακής εφαρμογής. Ο δικαιούχος θα μπορεί να επιλέγει το ηλεκτρικό αυτοκίνητο που επιθυμεί από δημόσια αναρτημένη λίστα επιλέξιμων μοντέλων. Στη λίστα θα εμφανίζονται τα διαθέσιμα αυτοκίνητα αλλά και το προσφερόμενο κόστος μίσθωσης, ώστε ο ενδιαφερόμενος να γνωρίζει εξαρχής την οικονομική επιβάρυνση που αντιστοιχεί σε κάθε επιλογή.

Η κρατική επιδότηση θα μεταφέρεται στην εταιρεία leasing και θα μειώνει το κόστος που καλείται να καταβάλει ο δικαιούχος. Στις επιλέξιμες δαπάνες προβλέπεται να χρηματοδοτείται και ο ΦΠΑ του φυσικού προσώπου, ενώ προβλέπεται επιπλέον ενίσχυση 500 ευρώ για την αγορά και εγκατάσταση οικιακού φορτιστή. Με τον τρόπο αυτό το νοικοκυριό δεν θα χρειάζεται να χρηματοδοτήσει την αγορά ενός καινούργιου ηλεκτρικού ΙΧ, αλλά θα καλύπτει μόνο το μέρος της τετραετούς μίσθωσης που απομένει μετά την επιδότηση.

Ποια αυτοκίνητα θα μπαίνουν στο πρόγραμμα

Η επιλογή δεν θα γίνεται ελεύθερα από το σύνολο των ηλεκτρικών αυτοκινήτων της αγοράς. Τα οχήματα θα προέρχονται από συγκεκριμένη λίστα επιλέξιμων μοντέλων, η οποία θα δημοσιοποιηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος. Αυτό που μένει να καθοριστεί είναι ποια ακριβώς αυτοκίνητα θα περιλαμβάνει η λίστα, ποιες εταιρείες leasing θα συμμετάσχουν και ποιοι θα είναι οι αναλυτικοί οικονομικοί όροι των συμβάσεων.

Το ύψος της ενίσχυσης φτάνει έως τα 12.500 ευρώ για την τετραετία, ενώ για τις ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ μπορεί να αυξηθεί κατά 1.500 ευρώ. Μαζί με τα 500 ευρώ για οικιακό φορτιστή, η συνολική κρατική παρέμβαση μπορεί επομένως να καλύψει σημαντικό μέρος του πραγματικού κόστους χρήσης του ηλεκτρικού αυτοκινήτου.

Τι θα γίνεται μετά τα τέσσερα χρόνια

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του σχεδιασμού αφορά την τύχη του αυτοκινήτου μετά τη συμπλήρωση των 48 μηνών. Η επίσημη ανακοίνωση προβλέπει ότι θα ληφθεί μέριμνα μελλοντικά για τη δυνατότητα απόκτησης του οχήματος μετά το τέλος της περιόδου μίσθωσης. Αυτό ανοίγει τον δρόμο ώστε ο δικαιούχος να μπορεί να κρατήσει το ηλεκτρικό ΙΧ που χρησιμοποιούσε, χωρίς όμως να έχουν ακόμη καθοριστεί οι όροι.

Δεν έχει ανακοινωθεί ποια θα είναι η τιμή εξαγοράς, πώς θα υπολογίζεται η υπολειμματική αξία του αυτοκινήτου ή ποιο ποσό θα απαιτείται στο τέλος της τετραετίας. Οι λεπτομέρειες αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς άλλο είναι η επιδοτούμενη χρήση ενός αυτοκινήτου για τέσσερα χρόνια και άλλο η δυνατότητα να περάσει τελικά στην ιδιοκτησία του νοικοκυριού.

Πότε ξεκινά

Το Κοινωνικό Leasing περιλαμβάνεται επισήμως στις δράσεις του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα που δρομολογούνται εντός του 2026. Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται ήδη τη δημοσίευση του μέτρου, χωρίς όμως να έχει δοθεί μέχρι στιγμής συγκεκριμένη ημερομηνία για την έναρξη των αιτήσεων ή το άνοιγμα της ψηφιακής πλατφόρμας.

Το ελληνικό Σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Αύγουστο και θα υλοποιηθεί την περίοδο 2026-2032. Συνολικά κινητοποιούνται πόροι 5,3 δισ. ευρώ, μαζί με τον επιλέξιμο ΦΠΑ φυσικών προσώπων, για 25 παρεμβάσεις που αφορούν μεταξύ άλλων την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, την κοινωνική στέγαση, την ηλεκτροκίνηση και τις δημόσιες μεταφορές. Σύμφωνα με τον επίσημο σχεδιασμό, οι παρεμβάσεις του Ταμείου μπορούν συνολικά να ωφελήσουν περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Για το Κοινωνικό Leasing, πάντως, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η δημοσίευση του μέτρου. Εκεί θα κλειδώσουν όσα σήμερα παραμένουν ανοικτά: τα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, ο τρόπος επιλογής των 15.000 δικαιούχων, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που θα συμμετέχουν, οι εταιρείες leasing, οι αναλυτικοί όροι της μίσθωσης και η διαδικασία των αιτήσεων. Μέχρι τότε το πρόγραμμα έχει μεν εγκριθεί ως μέρος του ελληνικού σχεδίου και προγραμματίζεται για ενεργοποίηση, αλλά δεν βρίσκεται ακόμη στο στάδιο όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση.