Η πρόσφατη επικαιρότητα γύρω από την αποφυλάκιση ηγετικών στελεχών της Χρυσής Αυγής, όπως ο Ηλίας Κασιδιάρης, φέρνει ξανά στην επιφάνεια έναν εφιάλτη που η ελληνική κοινωνία πάλεψε σκληρά για να αφήσει πίσω της.
Μανώλης ΠαπάζογλουΓράφει ο Μανώλης Παπαζόγλου
Η δικαιοσύνη αποφάνθηκε, η ιστορία έκρινε και η δημοκρατία αμύνθηκε, στέλνοντας τη νεοναζιστική εγκληματική οργάνωση εκεί που της αξίζει, στη φυλακή και στο περιθώριο. Ωστόσο, το γεγονός ότι αυτά τα φασιστικά μορφώματα βρίσκουν ξανά “χαραμάδες” για να εμφανιστούν, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου, ανησυχητικού κύματος που σαρώνει ολόκληρη την Ευρώπη.
Ακροδεξιές και νεοφασιστικές ομάδες σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες βλέπουν φως, εκμεταλλεύονται τις κοινωνικές κρίσεις, τον φόβο και την αβεβαιότητα, και επιχειρούν να ξαναμπούν στο προσκήνιο. Η απόπειρα επαναφοράς τους στην πολιτική και κοινωνική ζωή είναι μια άμεση απειλή για τις δημοκρατικές κατακτήσεις. Η θέση αυτών των ιδεολογιών είναι στο χρονοντούλαπο της ιστορίας και οι φορείς της μίσους πρέπει να παραμείνουν εκεί που τους όρισε ο νόμος και η ηθική της κοινωνίας μας.
Η επικίνδυνη ανοχή και η συλλογική αποτυχία
Το πιο ανησυχητικό σύμπτωμα αυτής της κατάστασης αποτυπώνεται ήδη στη δημόσια σφαίρα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σχόλια που παρακινούν τους πολίτες να υποστηρίξουν ή να γίνουν μέλη τέτοιων οργανώσεων δεν είναι απλώς γραφικά· είναι εξαιρετικά επικίνδυνα. Όταν η ρητορική του μίσους κανονικοποιείται και αρχίζει να ακούγεται ξανά ως μια «εναλλακτική» λύση, το πρόβλημα δεν είναι μόνο αυτοί που τη διακηρύσσουν, αλλά το περιβάλλον που τους επιτρέπει να ακουστούν.
Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να κάνουμε μια αυστηρή αυτοκριτική:
Το πολιτικό και θεσμικό σύστημα συχνά αποτυγχάνει να δώσει ουσιαστικές λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των πολιτών, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για λαϊκίστικες και εξτρεμιστικές φωνές.
Η κοινωνία μας, κουρασμένη ή αδιάφορη, αφήνει χώρο στην αμάθεια και στη λήθη. Όταν ξεχνάμε τα εγκλήματα και τη δράση αυτών των ομάδων, συνολικά ως κοινωνία αποτυγχάνουμε.
Φταίμε όλοι όταν επιτρέπουμε στο μίσος να τρέφεται από τη σιωπή μας ή όταν δικαιολογούμε ακραίες συμπεριφορές ως δήθεν «αντισυστημικές».
Καμία επιστροφή στο σκοτάδι
Το να επιτραπεί σε αυτά τα στοιχεία να ξαναμπούν στη Βουλή, να αποκτήσουν θεσμικό λόγο και να επιστρέψουν στην καθημερινότητά μας, θα συνιστούσε ιστορική οπισθοδρόμηση. Η δημοκρατία δεν είναι δεδομένη απαιτεί εγρήγορση, παιδεία και διαρκή μέριμνα.
Το κύμα του ναζιστικού φασισμού, είτε στην Ελλάδα είτε στην υπόλοιπη Ευρώπη, πρέπει να ανακοπεί οριστικά. Η απάντηση απέναντι στον φασισμό δεν μπορεί να είναι η ανοχή, αλλά η ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, η κοινωνική αλληλεγγύη και η διαρκής υπενθύμιση του πού οδηγούν οι ιδεολογίες του μίσους. Η ιστορία τους έστειλε στο περιθώριο, και εκεί οφείλουμε να κρατήσουμε τις ιδέες τους.
