Στο επίκεντρο οι αλλαγές στη διαχείριση των κόκκινων δανείων
Συνάντηση θα πραγματοποιήσουν σήμερα, Παρασκευή, οι servicers στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με την αρμόδια Γενική Γραμματέα Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, προκειμένου να συζητήσουν διεξοδικά τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Οι εταιρείες διαχείρισης ιδιωτικού χρέους φαίνεται πως αιφνιδιάστηκαν από το εύρος των αλλαγών στον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει εφεξής να διαχειρίζονται τις διαπραγματεύσεις με τους υπερήμερους δανειολήπτες, αλλά και τις ανακτήσεις, τις οποίες θεωρούν ιδιαίτερα σημαντικές, ειδικά σε ό,τι αφορά τον «Ηρακλή».
Η σημερινή συζήτηση αναμένεται να καλύψει, μεταξύ άλλων, τα ζητήματα που συνδέονται με τον «Ηρακλή», αλλά και τις σημαντικές επιχειρησιακές δυσκολίες που δημιουργούν για τους servicers τα νέα δεδομένα.
Αναλυτική εικόνα του χρέους μέσα σε 45 ημέρες
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το δικαίωμα του δανειολήπτη να ζητά, χωρίς επιβάρυνση, αναλυτική εικόνα της οφειλής του.
Στα στοιχεία θα περιλαμβάνονται οι συμβάσεις και οι τροποποιήσεις τους, το ιστορικό των καταβολών, ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου, το κεφάλαιο, οι τόκοι, οι προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση.
Δεν θα αρκεί, επομένως, ο οφειλέτης να γνωρίζει ένα συνολικό ποσό. Θα πρέπει να μπορεί να διαπιστώσει πώς αυτό προέκυψε και πώς μεταβλήθηκε διαχρονικά.
Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών, όταν δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης.
«Πάγωμα» της τοκοφορίας σε περίπτωση καθυστέρησης
Η υποχρέωση αυτή συνοδεύεται και από συγκεκριμένες συνέπειες. Εάν ο πιστωτής δεν ανταποκριθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη χορήγηση των στοιχείων.
Με τον τρόπο αυτό, η διαφάνεια αποκτά άμεση οικονομική σημασία. Ο servicer δεν θα μπορεί να καθυστερεί την παροχή κρίσιμων στοιχείων και ταυτόχρονα να συνεχίζει να επιβαρύνει την οφειλή με τόκους.
Η «δύσκολη» ιστορικότητα των δανείων
Αυτό αποτελεί ίσως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τους servicers, ιδιαίτερα στην καταναλωτική πίστη.
Οι πολλαπλές μεταβιβάσεις χαρτοφυλακίων, οι εξαγορές και συγχωνεύσεις τραπεζών, αλλά και οι πωλήσεις χαρτοφυλακίων από fund σε fund καθιστούν συχνά ιδιαίτερα δύσκολη την πλήρη καταγραφή της ιστορικότητας ενός δανείου.
Πρόκειται για στοιχεία τα οποία, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων θα πρέπει να είναι σε θέση να διαθέτουν και να τεκμηριώνουν.
Πλαφόν 15% στην προκαταβολή – «Φρένο» στις ανακτήσεις βλέπουν οι servicers
Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί προβληματισμό στις εταιρείες διαχείρισης είναι ο αυστηρός περιορισμός στο 15% της προκαταβολής που μπορεί να ζητηθεί από υπερήμερους δανειολήπτες.
Οι servicers θεωρούν ότι το μέτρο μπορεί να ανακόψει τις ανακτήσεις, καθώς προκαταβολές ζητούνται συνήθως όταν έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια της διμερούς διαπραγμάτευσης με τον δανειολήπτη, δηλαδή σε ένα στάδιο όπου έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαδικασίες για τον πλειστηριασμό.
Σε αυτή τη φάση, οι εταιρείες θεωρούν ότι βρίσκονται ένα βήμα πριν από την ανάκτηση της οφειλής και εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα περιορίζεται σημαντικά.
Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό
Η νέα αρχιτεκτονική περιλαμβάνει, παράλληλα, αυστηρότερες υποχρεώσεις πριν από τη διενέργεια ενός πλειστηριασμού.
Συγκεκριμένα, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τη διενέργειά του θα πρέπει να έχει υποβληθεί στον οφειλέτη κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης.
Η πρόταση θα πρέπει να στηρίζεται στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη και να λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και την περιουσιακή του κατάσταση.
Στόχος είναι να προηγείται μια πραγματική και τεκμηριωμένη προσπάθεια ρύθμισης πριν από την αναγκαστική εκτέλεση.
Πλαφόν στον ανατοκισμό: Το χρέος έως τρεις φορές το κεφάλαιο
Παράλληλα, προβλέπεται πλαφόν στον ανατοκισμό, ώστε το συνολικό χρέος να μην υπερβαίνει τις τρεις φορές το αρχικό κεφάλαιο.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη, η οποία υπήρχε ήδη ως κανόνας αλλά, σύμφωνα με την αγορά, δεν εφαρμοζόταν στην πράξη με τον ίδιο τρόπο, επιχειρεί να θέσει όριο στην υπερβολική διόγκωση των οφειλών μέσω του ανατοκισμού.
Ο ευρωπαϊκός Νότος επανεξετάζει το μοντέλο για χρέος και κατοικία
Αξίζει να σημειωθεί ότι συνολικά ο ευρωπαϊκός Νότος βρίσκεται σε διαδικασία επανεξέτασης της πολιτικής του για το χρέος και τη στέγη.
Στην Ισπανία, η πρόσφατη απόφαση του Πέδρο Σάντσεθ να «παγώσει» τις εξώσεις έχει δημιουργήσει σημαντικό προβληματισμό στους ιδιοκτήτες κατοικιών.
Στην Κύπρο, έχει παραπεμφθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο, μετά και τον προβληματισμό της ΕΚΤ, η γνωμοδότηση για οριζόντιο περιορισμό των πλειστηριασμών κατοικιών αξίας έως 350.000 ευρώ, όταν πρόκειται για οφειλέτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν το χρέος τους. Παράλληλα, έχουν τυποποιηθεί ζητήματα που αφορούν τη διαφάνεια στα κόκκινα δάνεια.
Κίνδυνος επαναδιαπραγμάτευσης ακόμη και υφιστάμενων ρυθμίσεων
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα για τους διαχειριστές είναι ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να οδηγήσει σε επαναδιαπραγμάτευση ακόμη και δανείων για τα οποία έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία.
Αυτό μπορεί να συμβεί εφόσον η υφιστάμενη συμφωνία δεν ανταποκρίνεται στους νέους κανόνες ή δεν πληροί τις απαιτήσεις που τίθενται για την τεκμηρίωση, την προκαταβολή και τη βιωσιμότητα της ρύθμισης.
Για τους servicers αυτό δημιουργεί πρόσθετο επιχειρησιακό φόρτο, καθώς δεν θα πρέπει μόνο να διαχειριστούν τις νέες αιτήσεις, αλλά ενδέχεται να χρειαστεί να επανεξετάσουν μέρος των υφιστάμενων πρακτικών και συμφωνιών τους.
Mini διαβούλευση πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου
Η σημερινή συνάντηση αναμένεται, ουσιαστικά, να λειτουργήσει ως μια mini διαβούλευση επί του νομοσχεδίου, το οποίο, σύμφωνα με τον αρμόδιο υπουργό, αναμένεται να ψηφιστεί εντός του Οκτωβρίου.
Για τους servicers, η συζήτηση στο Υπουργείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι νέοι κανόνες μεταβάλλουν σημαντικά τόσο το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τους οφειλέτες όσο και τις διαδικασίες που προηγούνται της ανάκτησης.
Η ατζέντα της σημερινής συνάντησης
Η αναλυτική ενημέρωση οφειλετών
45 ημέρες για την παροχή στοιχείων
Πλαφόν 15% στις προκαταβολές
Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό
Όριο στον ανατοκισμό
Επανεξέταση υφιστάμενων ρυθμίσεων
