Ορισμένες διατάξεις, μεταξύ των οποίων αυτές που αφορούν τα return hubs, θα εφαρμοστούν άμεσα
Νέα δεδομένα στη διαχείριση των επιστροφών μεταναστών χωρίς δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός, που έλαβε το τελικό «πράσινο φως» από τους υπουργούς Εσωτερικών των 27 κρατών μελών στο Λουξεμβούργο.
Οι νέοι κανόνες προβλέπουν κοινές διαδικασίες επιστροφής σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ ανοίγουν τον δρόμο και για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής (return hubs) σε τρίτες χώρες. Σε αυτά θα μπορούν να μεταφέρονται υπήκοοι τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ και για τους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής.
Κοινό πλαίσιο για τις επιστροφές
Ο κανονισμός συμπληρώνει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και καθορίζει ενιαίες διαδικασίες για την εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής, αλλά και συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους υπηκόους τρίτων χωρών που καλούνται να εγκαταλείψουν την ΕΕ.
Σύμφωνα με τον Ιρλανδό υπουργό Δικαιοσύνης, Εσωτερικών και Μετανάστευσης, Τζιμ Ο’Κάλαχαν, περίπου δύο στους τρεις ανθρώπους που λαμβάνουν εντολή να εγκαταλείψουν την ΕΕ δεν αποχωρούν τελικά. Ο ίδιος υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τις επιστροφές ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.
Return hubs σε τρίτες χώρες
Οι νέοι κανόνες δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να δημιουργούν κέντρα επιστροφής σε χώρες εκτός ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει προηγηθεί συμφωνία ή σχετική ρύθμιση με τη χώρα υποδοχής.
Οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να διασφαλίζουν τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, των διεθνών κανόνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και της αρχής της μη επαναπροώθησης. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι εξαιρούνται από τέτοιες συμφωνίες.
Η «Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής»
Παράλληλα, θεσπίζεται η «Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής» (European Return Order), μέσω της οποίας θα καταγράφονται τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης επιστροφής.
Στόχος είναι να διευκολυνθεί στο μέλλον η αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών. Η διαδικασία θα παραμείνει αρχικά προαιρετική και θα επανεξεταστεί τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προτείνει να καταστεί υποχρεωτική.
Πότε τίθενται σε ισχύ
Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα τεθεί σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του.
Ορισμένες διατάξεις, μεταξύ των οποίων αυτές που αφορούν τα return hubs, θα εφαρμοστούν άμεσα. Άλλες προβλέψεις, που απαιτούν προπαρασκευαστικές ενέργειες από τα κράτη μέλη, θα τεθούν σε εφαρμογή έναν χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
