Η εμβάθυνση της αμυντικής και στρατιωτικής συνεργασίας στο επίκεντρο της επίσκεψής του
Κυβερνητικά στελέχη σημείωναν ότι η έλευση του Μάρκο Ρούμπιο στην χώρα μας, σε μια γεωπολιτικά φορτισμένη στιγμή στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να προβαίνει σε νέες προκλήσεις, σηματοδοτεί την αναγνώριση του ρόλου της Ελλάδας ως «ισχυρού συμμάχου των ΗΠΑ.
Κάτι που τόνισε και ο ίδιος ο Μάρκος Ρούμπιο στη συνάντηση του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. «Όπως είπατε, υπάρχουν πολλοί παράγοντες αστάθειας γύρω σας σε αυτή την περιοχή. Το γεγονός ότι έχουμε εδώ έναν τόσο ισχυρό εταίρο και μπορούμε να συνεχίσουμε να οικοδομούμε αυτή τη σχέση με τρόπο αμοιβαία επωφελή είναι πολύ σημαντικό» ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ.
«Κοινή αντίληψη για προβλήματα» και ενημέρωση για τις τουρκικές προκλήσεις
Ικανοποίηση προκάλεσε και η δήλωση του Μάκρο Ρούμπιο, τόσο στη συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όσο και νωρίτερα με τον ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη. Ανέφερε ότι Αθήνα και Ουάσιγκτον έχουν κοινή αντίληψη για προβλήματα, ευρύτερα στην περιοχή. «Και τις περισσότερες φορές συμφωνούμε και για τη σωστή λύση».
Οι ίδιες πηγές της κυβέρνησης, προσέθεταν με έμφαση ότι μηνύματα είναι ακόμα πιο «ηχηρά» από το γεγονός ότι ο Μάρκο Ρούμπιο εκτός από υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ είναι και Σύμβουλος Ασφαλείας του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ.
Είναι ο πρώτος δε, υπουργός Εξωτερικών στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού με αυτόν τον διπλό ρόλο.
Κατά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών, η κυβέρνηση είχε την ευκαιρία να επικοινωνήσει τις αναθεωρητικές αξιώσεις της Τουρκίας, τονίζοντας την προσήλωση της Ελλάδας στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, και να βάλει στο τραπέζι όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.
«Σε ιστορικά υψηλό οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις»
Στη συνάντηση τους στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων ως «ιστορικά υψηλό» και υπογράμμισε τον ρόλο της χώρας μας ως πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και ως αξιόπιστου εταίρου και συμμάχου, «με κομβικό ρόλο για την ασφάλεια εταίρων και συμμάχων σε μια συγκυρία μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή».
Κυβερνητικές πηγές σημείωναν δε, ότι επιβεβαιώθηκε και η τουρκικές προκλήσεις για την περαιτέρω εμβάθυνση και διεύρυνση της διμερούς συνεργασίας, μεταξύ άλλων, στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας και της ασφάλειας.
Η απάντηση Ρούμπιο για το καλώδιο
Παρ’ ό τι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, όταν ρωτήθηκε για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, εν όψει της επανέναρξης των εργασιών για την πόντιση του, απέφυγε να πάρει θέση, στην κυβέρνηση δίνουν έμφαση στη διαβεβαίωση ότι η βούληση της αμερικανικής πλευράς είναι να επιτύχουν τα ενεργειακά πρότζεκτ.
«Έχουμε μεγάλη αφοσίωση σε όλους αυτούς τους ενεργειακούς διαδρόμους και σε όλες αυτές τις προσπάθειες, και η Ελλάδα αποτελεί ένα εξαιρετικό εταίρο. Φυσικά, κάποια από τα ζητήματα που είπατε, κάποια από αυτά, σχετίζονται με λεπτές καταστάσεις, που εμπεριέχουν και συμπεριλαμβάνουν και άλλες χώρες. Δεν θα αναφερθώ σε ονόματα […] », απάντησε χαρακτηριστικά ο Μάρκο Ρούμπιο στη συνέντευξη τύπου με τον Έλληνα ομόλογο του Γιώργο Γεραπετρίτη.
Σημείο ότι «τέτοιου είδους ευαίσθητα ζητήματα είναι καλύτερο, ίσως, να αντιμετωπιστούν μέσω ιδιωτικής πρωτοβουλίας και διπλωματίας, εκτός μιας συνέντευξης τύπου».
Στο κυβερνητικό επιτελείο κρατούν τη δήλωση Ρούμπιο ότι οι ΗΠΑ έχουν «απόλυτη αφοσίωση στην εταιρική σχέση με την Ελλάδα στην ενεργειακή ασφάλεια», με αρμόδια στελέχη να εκτιμούν ότι αυτή η επισήμανση είναι δηλωτικής της πρόθεσης της Ουάσινγκτον να ασκήσει την επιρροή της για να μην υπάρξει ένταση επί του πεδίου, όπως απειλεί ο Ερντογάν, σε σχέση όχι μόνο με το καλώδιο αλλά και με τις έρευνες και παραχωρήσεις υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, με τη συμμετοχή και αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών».
Συμφωνίες για νέα όπλα και συνέργειες
Στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί ικανοποίηση και για όσα συζητήθηκαν και συμφωνήθηκαν κατά τη διάρκεια του 6ου Στρατιωτικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ.
Όπως επισημαίνεται στην κοινή δήλωση, συμφωνήθηκε η περαιτέρω εμβάθυνση της αμυντικής και στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, με τις δύο πλευρές να ανακοινώνουν πωλήσεις αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού προς την Ελλάδα ύψους 4 δισ. δολαρίων, στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου αμυντικού σχεδιασμού της χώρας, ενώ επισημάνθηκε ότι οι δύο χώρες προτίθενται να διερευνήσουν νέες δυνατότητες συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία.
Παράλληλα, οριστικοποιήθηκε η συμμετοχή της Ελλάδας στο State Partnership Program με την Εθνική Φρουρά των ΗΠΑ, μέσω της συνεργασίας με την Πολιτεία της Φλόριντας, ενώ η στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών ενισχύεται περαιτέρω με την παροχή τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker στην Ελλάδα.
Αθήνα και Ουάσιγκτον συμφώνησαν επίσης στην επέκταση της συνεργασίας στον τομέα της επιβολής του νόμου και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, ενώ επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
Ο στρατηγικός διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ εγκαινιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2018, μετά από πολυετείς συζητήσεις για τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου τακτικής παρακολούθησης των διμερών σχέσεων.
Ο τελευταίος γύρος του στρατηγικού διαλόγου πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον, επί προεδρίας του Τζο Μπάιντεν, τον Φεβρουάριο του 2024.
