Αιφνιδιαστικοί έλεγχοι για νόθευση διαγωνισμών – Στο μικροσκόπιο εταιρείες ύδρευσης, αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων – Πρόστιμα και αποκλεισμός από δημόσιες συμβάσεις έως τρία χρόνια σε περίπτωση διαπιστωμένων παραβάσεων
Σε αιφνιδιαστικούς επιτόπιους ελέγχους προχώρησε στις 20 Οκτωβρίου η Επιτροπή Ανταγωνισμού, σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη λειτουργία, συντήρηση, επισκευή και αναβάθμιση δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, καθώς και στην προμήθεια σχετικού εξοπλισμού.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται ενδεχόμενες συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστών με στόχο τη νόθευση δημόσιων διαγωνισμών (bid rigging), κατά παράβαση της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι η διενέργεια ελέγχων δεν συνεπάγεται διαπίστωση παράβασης ούτε προδικάζει το αποτέλεσμα της έρευνας.
Σε περίπτωση αποδεδειγμένων παραβάσεων, προβλέπονται σημαντικά διοικητικά πρόστιμα, ενδεχόμενες ποινικές κυρώσεις και αποκλεισμός των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς για τρία χρόνια. Παράλληλα, το πρόγραμμα επιείκειας προσφέρει δυνατότητες απαλλαγής ή μείωσης των κυρώσεων υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Ακολουθεί η ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού:
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού («ΕΑ») διενήργησε στις 20 Οκτωβρίου 2026 αιφνίδιο επιτόπιο έλεγχο σε επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες λειτουργίας, επισκευής, συντήρησης και αναβάθμισης δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης ή/και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων και προμηθεύουν τον σχετικό εξοπλισμό. Η ΕΑ διερευνά ενδεχόμενες συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστών για τη νόθευση δημόσιων διαγωνισμών (bid rigging), κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011 περί «Προστασίας του Ελεύθερου Ανταγωνισμού», όπως ισχύει, ή/και του άρθρου 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σ.Λ.Ε.Ε.).
Σημειώνεται ότι η διεξαγωγή ελέγχων γίνεται σε επιχειρήσεις από τις οποίες μπορεί να συλλεχθούν στοιχεία για αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές στην ερευνώμενη αγορά και δεν προδικάζει ότι οι επιχειρήσεις έχουν εμπλακεί σε αντι-ανταγωνιστική συμπεριφορά ούτε προδικάζει το αποτέλεσμα της έρευνας.
Νομικό πλαίσιο
Η ΕΑ, θεματοφύλακας της εύρυθμης λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού βάσει του ν. 3959/2011 και των άρθρων 101/102 ΣΛΕΕ.
- Τα άρθρα 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ απαγορεύουν συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων (συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές) που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού.
- Το άρθρο 1Α του ν. 3959/2011 απαγορεύει μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών προς ανταγωνιστές.
- Τα άρθρα 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ απαγορεύουν την καταχρηστική συμπεριφορά επιχειρήσεων με δεσπόζουσα θέση στην αγορά.
Η ΕΑ επισημαίνει ότι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, θα παρεμβαίνει κατά άμεση προτεραιότητα όπου κρίνεται απαραίτητο και θα εξετάζει κάθε σχετική περίπτωση που θα υποπέσει στην αντίληψή της, με την υποβολή καταγγελίας, αίτησης επιείκειας ή ανώνυμων σχετικών πληροφοριών μέσω του ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος (whistleblowing) ή άλλως, και θα επιβάλλει αυστηρότατες διοικητικές κυρώσεις στις επιχειρήσεις που τυχόν μετέρχονται αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών βάσει των διατάξεων του ν. 3959/2011 και 101/102 ΣΛΕΕ.
Το πρόγραμμα επιείκειας της ΕΑ
Η διαπίστωση συμμετοχής επιχείρησης σε συμφωνίες καρτελικής φύσεως, δηλαδή σε μυστικές συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο τον καθορισμό τιμών ή ποσοτήτων, κατανομή πελατών ή μεριδίων αγοράς, ή βάσει των οποίων λαμβάνει χώρα νόθευση διαγωνισμών, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά πρόστιμα από την ΕΑ, σε ποινικές κυρώσεις των υπεύθυνων φυσικών προσώπων και σε αποκλεισμό των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς και συμβάσεις παραχωρήσεων για τρία (3) έτη από την έκδοση της απόφασης.
Η ένταξη στο πρόγραμμα επιείκειας της ΕΑ έχει σημαντικά πλεονεκτήματα για τις επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπλακεί σε τέτοιου είδους συμφωνίες, καθώς με αυτή επιτυγχάνεται:
- Ολική ή μερική απαλλαγή από τα διοικητικά πρόστιμα ή μείωση αυτών,
- Εξάλειψη του αξιοποίνου ή μειωμένη ποινή για τα υπαίτια φυσικά πρόσωπα,
- Πλήρης απαλλαγή της επιχείρησης από κάθε είδους διοικητικές κυρώσεις, και
- Μη αποκλεισμό των επιχειρήσεων από τους δημόσιους διαγωνισμούς ή τις συμβάσεις παραχώρησης.
