Ο Χανς Κλούγκε στηρίζεται σε μια μακρά επαγγελματική διαδρομή στο εσωτερικό του ΠΟΥ, σε εμπειρία από διαφορετικά υγειονομικά περιβάλλοντα και σε συνεργασίες με κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς – Σε περίοδο μεγάλων αλλαγών εισέρχεται ο Οργανισμός
Σε μια περίοδο κατά την οποία ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) καλείται να αντιμετωπίσει σύνθετες προκλήσεις, από τις διεθνείς υγειονομικές κρίσεις και τις ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας μέχρι τη χρηματοδοτική αβεβαιότητα και τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις, η διαδοχή στην κορυφαία διοικητική θέση του Οργανισμού αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Στο επίκεντρο της διαδικασίας βρίσκεται ο Βέλγος γιατρός Hans Henri P. Kluge (Χανς Ανρί Κλούγκε), περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, ο οποίος διεκδικεί τη θέση του νέου γενικού διευθυντή του Οργανισμού, ενόψει της ολοκλήρωσης της θητείας του Tedros Adhanom Ghebreyesus το 2027. Η υποψηφιότητά του, η οποία υποστηρίζεται και υποδείχθηκε από το Βέλγιο, δεν είναι η μοναδική ευρωπαϊκή μεταξύ ενός συνόλου επτά υποψηφιοτήτων, καθώς υποψήφιο για την θέση του νέου γενικού διευθυντή του ΠΟΥ υπέδειξε και η Ισπανία, τέσσερις υποψηφιότητες προέρχονται από την Ασία, εκ των οποίων η μία είναι εκείνη της Κίνας, ενώ μία υποψηφιότητα, εκείνη από την Μποτσουάνα, προέρχεται από την Αφρική.
Η υποψηφιότητα Κλούγκε, πάντως, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς στηρίζεται σε μια μακρά επαγγελματική διαδρομή στο εσωτερικό του ΠΟΥ, σε εμπειρία από διαφορετικά υγειονομικά περιβάλλοντα και σε συνεργασίες με κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτή η εμπειρία μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερη διεθνή υποστήριξη, πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα.
Υπενθυμίζεται ότι μεγάλη και αποκλειστική συνέντευξη του Χανς Κλούγκε είχαν φιλοξενήσει πρόσφατα τα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», με την ευκαιρία της επίσημης συνάντησης του περιφερειακού διευθυντή του ΠΟΥ για την Ευρώπη με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ποιος είναι ο Χανς Κλούγκε
Ο Hans Kluge αποφοίτησε το 1994 από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου KU Leuven στο Βέλγιο. Η επαγγελματική του διαδρομή απέκτησε από νωρίς διεθνή χαρακτήρα, καθώς το 1995 εργάστηκε με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα στη Λιβερία και τη Σομαλία, σε περιοχές όπου οι υγειονομικές ανάγκες και οι ανθρωπιστικές συνθήκες ήταν ιδιαίτερα απαιτητικές. Το 1999 εντάχθηκε στον ΠΟΥ, ξεκινώντας την πορεία του από τη Ρωσία. Ακολούθησε η αποστολή του στη Μιανμάρ, την περίοδο 2004–2009, όπου ασχολήθηκε με προγράμματα αντιμετώπισης του HIV/AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας. Η επαγγελματική του εξέλιξη συνεχίστηκε με την ανάληψη διευθυντικών καθηκόντων στο ευρωπαϊκό γραφείο του ΠΟΥ, το 2010. Δέκα χρόνια αργότερα, το 2020, εξελέγη περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, θέση στην οποία ανανεώθηκε η θητεία του το 2025 για δεύτερη πενταετία, με ομόφωνη απόφαση. Η διαδρομή αυτή αποτυπώνει μια σταδιακή μετάβαση από την Ιατρική και την επιτόπια εργασία σε ανθρωπιστικές αποστολές προς τη διοίκηση και τη διεθνή υγειονομική πολιτική.
Έντονο το ελληνικό αποτύπωμα της θητείας του
Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει η συνεργασία που αναπτύχθηκε με το ευρωπαϊκό γραφείο του ΠΟΥ κατά τη διάρκεια της θητείας Κλούγκε. Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας ήταν η δημιουργία στην Αθήνα, το 2021, του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία με ευρύτερη ευρωπαϊκή διάσταση, καθώς αναδεικνύει τον ρόλο της Ελλάδας στην ανάπτυξη πολιτικών για την ποιότητα των υπηρεσιών Υγείας και την Ασφάλεια των Ασθενών. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της περιφερειακής του θητείας προωθήθηκαν πρωτοβουλίες συνεργασίας στον τομέα της Ψυχικής Υγείας και της βελτίωσης των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης. Η ελληνική διάσταση της υποψηφιότητάς του δεν περιορίζεται, δηλαδή, σε μια τυπική θεσμική σχέση. Συνδέεται με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες συνεργασίας, οι οποίες έχουν αφήσει αποτύπωμα στην παρουσία του ΠΟΥ στη χώρα μας.
Η πρόκληση της διεθνούς υποστήριξης
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της υποψηφιότητας Κλούγκε είναι ότι πρόκειται για στέλεχος με πολυετή παρουσία στον ίδιο τον Οργανισμό. Με εμπειρία που ξεπερνά τις δυόμισι δεκαετίες, γνωρίζει τη διοικητική δομή, τις περιφερειακές προτεραιότητες και τους μηχανισμούς διεθνούς συνεργασίας του ΠΟΥ. Αυτό αποτελεί σημαντικό στοιχείο του επαγγελματικού του προφίλ.
Η διοίκηση της ευρωπαϊκής περιφέρειας τού έχει προσφέρει επαφή με διαφορετικά εθνικά συστήματα Υγείας, κυβερνήσεις και υπουργεία, αλλά και με τις διαφορετικές προτεραιότητες που διαμορφώνονται μεταξύ των κρατών-μελών. Όμως, η εκλογή του γενικού διευθυντή του ΠΟΥ δεν αποτελεί απλώς μια διαδικασία αξιολόγησης επιστημονικών και διοικητικών προσόντων. Είναι ταυτόχρονα μια σύνθετη διεθνής διπλωματική διαδικασία. Η ευρωπαϊκή προέλευση του Κλούγκε μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για τη συγκρότηση συμμαχιών, δεν συνεπάγεται όμως αυτομάτως την υποστήριξη όλων των ευρωπαϊκών κρατών. Πολύ περισσότερο, καθώς η διεκδίκηση της παγκόσμιας ηγεσίας απαιτεί επικοινωνία και συνεργασία με χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της αμερικανικής ηπείρου. Το κρίσιμο ζητούμενο για την υποψηφιότητά του είναι, συνεπώς, η δυνατότητα να αποκτήσει διαπεριφερειακή δυναμική και να πείσει ότι μπορεί να εκπροσωπήσει το σύνολο των κρατών-μελών, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική ή την πολιτική τους αφετηρία.
Ο ΠΟΥ σε περίοδο μεγάλων αλλαγών
Η επόμενη ηγεσία του Οργανισμού θα αναλάβει καθήκοντα σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής συνεργασία στον τομέα της Υγείας δοκιμάζεται. Η χρηματοδότηση του ΠΟΥ, η ενίσχυση της ετοιμότητας απέναντι σε νέες πανδημίες, η αντιμετώπιση των υγειονομικών ανισοτήτων, η πρόσβαση σε φάρμακα και εμβόλια και η ενδυνάμωση των εθνικών συστημάτων Υγείας θα αποτελέσουν βασικές προτεραιότητες. Στο περιβάλλον αυτό, η εμπειρία ενός υποψηφίου που έχει περάσει από διαφορετικές γεωγραφικές περιφέρειες και έχει εργαστεί σε προγράμματα αντιμετώπισης σοβαρών ασθενειών αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Για τον Κλούγκε, η πρόκληση είναι να παρουσιάσει ένα συνεκτικό όραμα για την επόμενη ημέρα του ΠΟΥ, συνδυάζοντας την επιστημονική τεκμηρίωση, τη διοικητική αποτελεσματικότητα και την ισότιμη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών.
Η επόμενη ημέρα για τον ΠΟΥ
Η πορεία προς την εκλογή του νέου Γενικού Διευθυντή θα περάσει από διαδοχικά στάδια, με καθοριστικό ρόλο για το Εκτελεστικό Συμβούλιο και την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας. Το διακύβευμα, τελικά, δεν είναι μόνο ποιος θα διαδεχθεί τον Tedros Adhanom Ghebreyesus. Είναι ποια κατεύθυνση θα επιλέξουν τα κράτη-μέλη για τον ΠΟΥ, σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια Υγεία συνδέεται όλο και περισσότερο και όλο και πιο περίπλοκα με τη διεθνή πολιτική, την οικονομία και τη γεωπολιτική ισορροπία.
