Περιορισμούς στη χρήση αλγορίθμων από τις ψηφιακές πλατφόρμες (όπως e-food, box και Wolt), ενισχυμένη προστασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων και μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαχείριση της εργασίας τους προβλέπει το νομοσχέδιο που παρουσίασε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η θέσπιση κανόνων για τη λειτουργία των αυτοματοποιημένων συστημάτων, τα οποία χρησιμοποιούνται σήμερα από τις πλατφόρμες για την ανάθεση παραγγελιών και καθηκόντων, την παρακολούθηση της απόδοσης των διανομέων και την αξιολόγηση της δραστηριότητάς τους. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται μέσω αυτών των συστημάτων μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και τις αποδοχές των εργαζομένων ή τη συνέχιση της συνεργασίας τους με την πλατφόρμα.
Με τις νέες ρυθμίσεις, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων, τα δεδομένα που αξιοποιούν και τα κριτήρια βάσει των οποίων λαμβάνουν αποφάσεις που τους αφορούν. Παράλληλα, θα μπορούν να ζητούν διευκρινίσεις και επανεξέταση αποφάσεων που έχουν ληφθεί αποκλειστικά με αυτοματοποιημένο τρόπο.
Ποια προσωπικά δεδομένα δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες
Το νομοσχέδιο προβλέπει, επίσης, την απαγόρευση επεξεργασίας συγκεκριμένων κατηγοριών προσωπικών δεδομένων για σκοπούς αλγοριθμικής διαχείρισης. Στα στοιχεία που δεν θα μπορούν να αξιοποιούνται περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με την ψυχολογική κατάσταση και το ιατρικό ιστορικό των εργαζομένων, τη φυλετική καταγωγή, τα βιομετρικά χαρακτηριστικά τους, καθώς και οι ιδιωτικές συνομιλίες τους.
Στόχος της παρέμβασης είναι να περιοριστεί η συλλογή και χρήση ευαίσθητων πληροφοριών που δεν είναι απαραίτητες για την εκτέλεση της εργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις αποφάσεις που αφορούν τη διατήρηση της εργασιακής σχέσης. Ειδικότερα, ο περιορισμός, η αναστολή ή η οριστική απενεργοποίηση ενός λογαριασμού, όπως και η διακοπή της συνεργασίας με την πλατφόρμα, δεν θα μπορούν να αποφασίζονται αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα. Θα απαιτείται ανθρώπινη εποπτεία, προκειμένου κάθε περίπτωση να αξιολογείται ουσιαστικά και να αποφεύγονται άδικες ή λανθασμένες αποφάσεις.
Παράλληλα, οι πλατφόρμες θα έχουν υποχρέωση να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων από κινδύνους που συνδέονται με την αλγοριθμική διαχείριση. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η εντατικοποίηση της εργασίας και η πίεση για ταχύτερη παράδοση των παραγγελιών.
Μητρώο Ψηφιακών Πλατφορμών στο ΕΡΓΑΝΗ
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή είναι η δημιουργία ειδικού Μητρώου Ψηφιακών Πλατφορμών στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να δηλώνουν τα πρόσωπα που απασχολούν μέσω των υπηρεσιών τους, καθώς και συγκεκριμένα στοιχεία για την εργασία τους.
Στο Μητρώο θα καταγράφονται, μεταξύ άλλων, ο αριθμός των απασχολουμένων, οι γενικοί όροι των συμβάσεών τους, ο μέσος χρόνος εργασίας, το μέσο εισόδημα ανά εργαζόμενο, αλλά και οι διαμεσολαβητές που χρησιμοποιούνται για την παροχή των υπηρεσιών.
Τι προβλέπεται για τις συμβάσεις και τα εργασιακά δικαιώματα
Το νέο πλαίσιο διατηρεί τη δυνατότητα απασχόλησης μέσω ψηφιακών πλατφορμών τόσο με σχέση εξαρτημένης εργασίας όσο και με συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών.
Ωστόσο, εισάγεται μαχητό τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας, το οποίο θα ενεργοποιείται εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η δυνατότητα των εργαζομένων να διεκδικούν την αναγνώριση της πραγματικής φύσης της εργασιακής τους σχέσης.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι οι πάροχοι υπηρεσιών θα μπορούν να προσφεύγουν στην Επιθεώρηση Εργασίας, ενώ θεσπίζονται δικαίωμα αποζημίωσης και προστασία από απόλυση.
Οι παρεμβάσεις επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα σαφέστερο πλαίσιο εργασιακής προστασίας για τους διανομείς και τους υπόλοιπους εργαζόμενους της οικονομίας των ψηφιακών πλατφορμών, βάζοντας κανόνες στη χρήση των αλγορίθμων και ενισχύοντας τη διαφάνεια στις εργασιακές σχέσεις.
