Συχνά τα ταξίδια, πέρα από ξεκούραση, σε κάνουν να αναρωτηθείς τι πήγε
λάθος.
Ιδίως όταν αφορούν τη μετακίνηση από και προς τα νησιά, φέρνουν στην
επιφάνεια ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι
αερομεταφορές και για το πώς αυτές αποτυπώνονται στην ποιότητα ζωής των
νησιωτών. Απορίας άξιο πως τα νησιά μας κατατάσσονται στην κορυφή
ερευνών που δεν λαμβάνουν μάλλον υπόψην μεταφορές και υγεία.
Τις ημέρες αιχμής αλλά συχνά και στην καθημερινότητα, η εικόνα στα
νησιωτικά αεροδρόμια επαναλαμβάνεται. Περιορισμένος αριθμός διαθέσιμων
θέσεων, ανεπαρκή δρομολόγια, υψηλό κόστος σε αρκετές περιπτώσεις και
επιλογές που δυσκολεύουν όσους ζουν και εργάζονται μόνιμα στα νησιά. Για
τους νησιώτες, η μετακίνηση συνδέεται με την εργασία, την υγεία, την
οικογένεια και την πρόσβαση σε υπηρεσίες που συγκεντρώνονται στα
μεγάλα αστικά κέντρα.
Το 2013, με αφορμή την εξαγορά της Olympic Air, η Aegean Airlines είχε
μιλήσει για οφέλη προς το επιβατικό κοινό, για ενίσχυση της συνδεσιμότητας
και για νέα τιμολογιακή πολιτική στις άγονες γραμμές. Η συγχώνευση
εγκρίθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπό ειδικές συνθήκες, με βασικό επιχείρημα
τη διασφάλιση της συνοχής της αγοράς και της βιωσιμότητας των
δρομολογίων.
Δώδεκα χρόνια μετά, η συζήτηση γύρω από εκείνη την επιλογή επιστρέφει
μέσα από την καθημερινή εμπειρία των κατοίκων των νησιών. Η αεροπορική
σύνδεση διατηρήθηκε και σε αρκετές περιπτώσεις ενισχύθηκε. Παράλληλα,
ανάγκες παραμένουν ανοιχτές. Ευελιξία στα δρομολόγια, προσιτές τιμές για
τους μόνιμους κατοίκους και καλύτερος σχεδιασμός στις περιόδους
αυξημένης ζήτησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της Πολιτείας αποκτά καθοριστική σημασία.
Απαιτείται σταθερό και σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο για τις αερομεταφορές, το
οποίο δεν έχει προβλεφθεί, ένα εθνικό σχέδιο κινητικότητας που λαμβάνει
υπόψη τη νησιωτικότητα και εργαλεία που διασφαλίζουν ότι οι άγονες
γραμμές υπηρετούν ισόρροπα την οικονομική βιωσιμότητα και τις ανάγκες
των τοπικών κοινωνιών.
Η συζήτηση οφείλει να επιστρέψει στην ουσία. Οι μετακινήσεις αποτελούν
βασική προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής και περιφερειακής
ανάπτυξης. Πρέπει να είναι δημόσιο αγαθό.
Η νησιωτικότητα μπορεί και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πλεονέκτημα για τη
χώρα, μέσα από πολιτικές που έχοντας στο επίκεντρο τον άνθρωπο,
εξασφαλίζουν σταθερή, αξιόπιστη και προσιτή συνδεσιμότητα όλο τον χρόνο.
Δρ.Κατερίνα Γαβαλά
Αν. Γραμματέας Νησιωτικής Πολιτικής ΠΑΣΟΚ-Κιναλ
