Η εκτόξευση των τιμών των αεροπορικών εισιτηρίων απειλούν να ανατρέψουν τα καλοκαιρινά σχέδια διακοπών για εκατομμύρια ταξιδιώτες, οι οποίοι περίμεναν μια αποκλιμάκωση των ναύλων στις διηπειρωτικές πτήσεις.
Οι τιμές εισιτηρίων σε βασικά δρομολόγια που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη έχουν αυξηθεί έως και κατά 560% μέσα στον Μάρτιο και εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και έως το φθινόπωρο. Αιτία είναι οι σοβαρές διαταραχές που προκαλεί ο πόλεμος στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, έναν από τους πιο πολυσύχναστους αεροπορικούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Σύμφωνα με ανάλυση της Alton Aviation Consultancy, που βασίζεται σε στοιχεία της Cirium και διαδικτυακών ταξιδιωτικών πρακτορείων, οι τιμές για ταξίδια τον Ιούνιο σε επτά δημοφιλείς διαδρομές Ασίας-Ευρώπης είναι κατά μέσο όρο αυξημένες κατά περίπου 70% σε σύγκριση με πέρυσι. Ενδεικτικά, ένα εισιτήριο από το Σίδνεϊ προς το Λονδίνο ξεπερνά πλέον τα 1.500 δολάρια, περίπου διπλάσιο σε σχέση με το 2025. Στις τιμές περιλαμβάνονται τόσο απευθείας όσο και πτήσεις με μία στάση, καθώς και δρομολόγια μέσω αεροδρομίων του Κόλπου.
Οι προοπτικές παραμένουν δυσοίωνες, καθώς ακόμη και μέχρι τον Οκτώβριο οι τιμές εκτιμάται ότι θα διατηρούνται περίπου 30% υψηλότερα από τα περσινά επίπεδα.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στην αντίστροφη κατεύθυνση. Οι ναύλοι από την Ευρώπη προς την Ασία έχουν αυξηθεί σημαντικά, με τις τιμές για τον Ιούνιο να καταγράφουν άνοδο έως και 79% σε ετήσια βάση, ενώ σε ορισμένες μακρινές διαδρομές το κόστος έχει σχεδόν τριπλασιαστεί.
Η κρίση, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, έχει οδηγήσει σε περίπου 70.000 ακυρώσεις πτήσεων, αναδεικνύοντας την ευθραυστότητα των παγκόσμιων αεροπορικών δικτύων. Το κλείσιμο εναέριων χώρων, η μειωμένη χωρητικότητα στα μεγάλα αεροπορικά κέντρα του Κόλπου και η άνοδος του κόστους καυσίμων συνδυάζονται, ασκώντας ισχυρές πιέσεις στις τιμές — πιέσεις που αναμένεται να διαρκέσουν για μήνες.
Ήδη, η ζήτηση αρχίζει να υποχωρεί λόγω της αβεβαιότητας και των αυξημένων τιμών. Οι κρατήσεις για καλοκαιρινά ταξίδια από την Ευρώπη προς τις ΗΠΑ είναι μειωμένες κατά 15% σε σχέση με πέρυσι, ενώ στην αντίθετη κατεύθυνση καταγράφεται πτώση 11%. Οι κρατήσεις από την Ασία προς την Ευρώπη έχουν επίσης μειωθεί κατά 4,4%, συμπεριλαμβανομένων δρομολογίων μέσω Μέσης Ανατολής.
Ακόμη και σε περίπτωση άμεσης λήξης της σύγκρουσης, η αποκλιμάκωση των τιμών δεν θα είναι άμεση. Όπως επισημαίνει στέλεχος της Alton Aviation, μπορεί να χρειαστούν έως και τρεις μήνες για να αποτυπωθεί μείωση στο κόστος των καυσίμων αεροσκαφών στην αγορά. Η κατάσταση, όπως τονίζεται, δεν αποτελεί απλώς ένα βραχυπρόθεσμο σοκ, καθώς οι μεγαλύτερες διαδρομές, η περιορισμένη χωρητικότητα και τα αυξημένα κόστη θα συνεχίσουν να στηρίζουν υψηλούς ναύλους για παρατεταμένο διάστημα.
Ιδιαίτερα έντονο είναι το πλήγμα στις πτήσεις μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, πολλές από τις οποίες διέρχονται από κόμβους της Μέσης Ανατολής όπως το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και η Ντόχα — διάδρομος που εξυπηρετεί περίπου το ένα τρίτο της ετήσιας επιβατικής κίνησης μεταξύ των δύο περιοχών.
Τα στοιχεία δείχνουν εντυπωσιακές αυξήσεις: τα εισιτήρια από το Χονγκ Κονγκ προς το αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στα 3.318 δολάρια (αύξηση 560% σε έναν μήνα), ενώ οι πτήσεις από την Μπανγκόκ προς τη Φρανκφούρτη έχουν αυξηθεί κατά 505%, φθάνοντας τα 2.870 δολάρια. Σημαντική άνοδος καταγράφεται και στη λεγόμενη «Kangaroo Route» μεταξύ Αυστραλίας και Ηνωμένου Βασιλείου, με τα εισιτήρια Σίδνεϊ–Λονδίνο να αυξάνονται κατά 429%.
Παρά την προσπάθεια των αεροπορικών εταιρειών από Ευρώπη και Ασία να αυξήσουν τη διαθέσιμη χωρητικότητα, τα δίκτυα παραμένουν υπό πίεση σχεδόν έναν μήνα μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Ταυτόχρονα, το αυξημένο κόστος καυσίμων — εν μέρει λόγω περιορισμών στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ — επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση.
Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να μετακυλίουν το αυξημένο κόστος στους επιβάτες. Το καύσιμο, που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των λειτουργικών δαπανών, έχει αυξηθεί σημαντικά, εντείνοντας τους φόβους για ελλείψεις. Εταιρείες όπως η Air France-KLM, η Cathay Pacific και η Air New Zealand προχώρησαν ήδη σε αυξήσεις των επιβαρύνσεων καυσίμων μέσα στον μήνα.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η αβεβαιότητα παραμένει κυρίαρχη. Οι συνεχείς ακυρώσεις, καθυστερήσεις και ανατροπές στα δρομολόγια οδηγούν πολλούς ταξιδιώτες να επανεξετάζουν τα σχέδιά τους, τόσο ως προς το αν θα ταξιδέψουν όσο και ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα το κάνουν.
