Η Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού βρίσκει τη χώρα μας να υλοποιεί ολοκληρωμένα προγράμματα διάγνωσης, πρόληψης και στήριξης οικογενειών
Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού (2 Απριλίου) βρίσκει όχι μόνο την Ελλάδα αλλά όλο τον κόσμο μπροστά σε μια τεράστια πρόκληση: Την ιδιαίτερα επιβαρυμένη ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, όπως δείχνουν οι έρευνες τα τελευταία χρόνια.
Η χώρα μας δεν αποτελεί εξαίρεση στους δείκτες που επιδεινώνονται, γι’ αυτό και θέτει την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων ως υψηλή προτεραιότητα. Απαντώντας στις αυξημένες ανάγκες της εποχής, το Υπουργείο Υγείας υλοποιεί ένα πολυεπίπεδο πρόγραμμα παρέμβασης επιχειρώντας να καλύψει τις διαφορετικές ανάγκες ψυχικής υγείας των παιδιών στα διαφορετικά στάδια ανάπτυξής τους, αλλά και να στηρίξει τους γονείς στον δύσκολο ρόλο τους.
Στο πλαίσιο της δράσης συμπεριλαμβάνεται και η ψηφιοποίηση των εργαλείων έγκαιρου εντοπισμού του αυτισμού στα συστήματα της ΗΔΙΚΑ με σκοπό να διευκολύνεται ο παιδίατρος. Πιο συγκεκριμένα:
- από 16 μηνών ο παιδίατρος με συγκεκριμένο εργαλείο, επιστημονικά ενδεδειγμένο, θα μπορεί να ανιχνεύει πρώιμες ενδείξεις αυτισμού και να προβαίνει σε έγκαιρη παρέμβαση για βέλτιστα αποτελέσματα
- από 6 έως 8 ετών ξεκινούν ειδικά ψηφιακά εργαλεία, όπως είναι τα ερωτηματολόγια, για την έγκαιρη ανίχνευση προβλημάτων ψυχικής υγείας
- κάθε παιδί, πριν εμφανίσει προβλήματα, θα μπορεί να αξιολογείται από τον παιδίατρο δωρεάν για ζητήματα αγχωδών διαταραχών
- από τα 12 έτη και μετά κάθε χρόνο τα παιδιά θα εξετάζονται για την κατάθλιψη.
Πρόγραμμα Triple P
Επιπλέον, υλοποιείται πρόγραμμα για την ενίσχυση των γονεϊκών δεξιοτήτων με στόχο την προαγωγή της ψυχικής υγείας των παιδιών αλλά και ολόκληρης της οικογένειας. Το εξειδικευμένο αυτό πρόγραμμα (Triple P-Positive Parenting Program) που έχει αναπτυχθεί από Αυστραλούς εξειδικευμένους επιστήμονες, αποτελεί μια από τις βέλτιστες πρακτικές διεθνώς και έχει εφαρμοστεί σε πάνω από 35 χώρες.
Το πρόγραμμα παρέχει σε γονείς παιδιών ηλικίας από 0-12 ετών:
- συμβουλευτικές υποστηρικτικές συνεδρίες διάρκειας 90 λεπτών, με προκαθορισμένες θεματικές
- συμβουλευτικές ομάδες γονέων (5-12 ατόμων) εβδομαδιαίας συχνότητας για τουλάχιστον 8 εβδομάδες με εστίαση σε ζητήματα στα οποία δυσκολεύουν περισσότερο τους γονείς
- ατομικές συνεδρίες υποστήριξης για γονείς με πιο αυξημένες ανάγκες.
- Όλες οι υπηρεσίες είναι δωρεάν, για όλους τους γονείς παιδιών ως 12 ετών στη χώρα μας.
Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να λειτουργήσει και ειδική ενημερωτική πλατφόρμα με υλικό ανά κάθε αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού. Η πλατφόρμα έχει αναπτυχθεί από την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, ενώ το Υπουργείο Υγείας και η UNICEF εξασφάλισαν τις απαιτούμενες άδειες για να λειτουργήσει και στη χώρα μας στα ελληνικά, παρέχοντας σε γονείς, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες υγείας κάθε σχετική πληροφορία και υλικό υποστήριξης με βάση το αναπτυξιακό στάδιο κάθε παιδιού.
Κατά του doomscrolling
Ένα ακόμη πρόγραμμα που υλοποιείται στο πλαίσιο των δράσεων του Υπουργείου Υγείας αφορά στην ευαισθητοποίηση για την επίδραση που έχει η συνεχής, παρατεταμένη και συχνά ακούσια συνήθεια σκρολαρίσματος των παιδιών και των εφήβων στο διαδίκτυο και ειδικά στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης με κατανάλωση αρνητικών και αγχωτικών ειδήσεων και περιεχομένου (συνήθεια γνωστή και ως doomscrolling).
Στο πλαίσιο του συγκεκριμένου προγράμματος υλοποιείται σχετική έρευνα που θα χαρτογραφήσει τις βασικές πτυχές αυτής της συνήθειας και τις επιπτώσεις της, προκειμένου να υλοποιηθεί αντίστοιχη παρέμβαση ευαισθητοποίησης για τις συνέπειες της υπερβολικής ψηφιακής έκθεσης σε αρνητικό περιεχόμενο, την προώθηση πιο υγειών ψηφιακών συνηθειών και την ενίσχυση και προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών.
Η χώρα μας αναλαμβάνει μια σημαντική πρωτοβουλία για την κατανόηση των επιδράσεων αυτού του φαινομένου στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών και της επιπτώσεις που έχει η ψηφιακή ζωή των παιδιών και των εφήβων στην ψυχική τους υγεία, ιδρύοντας το Κέντρο Νευροεπιστημών για την Ανάπτυξη του Παιδιού και την Ψυχική Υγεία. Το Κέντρο αναπτύσσεται σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Βασική αποστολή του είναι η χαρτογράφηση των νευροβιολογικών αλλαγών στην παιδική ανάπτυξη στη σύγχρονη εποχή και η τροφοδότηση των αρμόδιων φορέων αλλά και της Πολιτείας, ώστε να σχεδιάζονται και να υλοποιούνται πολιτικές που προστατεύουν την ψυχική υγεία των παιδιών και τη νευροβιολογική τους ανάπτυξη που είναι άρρηκτα συνδεδεμένες.
Τα προγράμματα που προωθεί το Υπουργείο Υγείας
- Ψηφιακό εργαλείο έγκαιρης διάγνωσης αυτισμού από 16 μηνών
- Ψηφιακά ερωτηματολόγια για διάγνωση αγχωδών διαταραχών σε παιδιά 6-8 ετών
- Ετήσια εξέταση για κατάθλιψη για όλα τα παιδιά από 12 ετών και πάνω
- Έρευνα για τις βασικές πτυχές και επιπτώσεις του doomscrolling
- Δωρεάν πρόγραμμα ειδικών συμβουλευτικών υπηρεσιών για γονείς.
