«Άνοιξε θεία, από τη ΔΕΗ είμαστε»: Πώς ψαρεύουν προσωπικά δεδομένα και τηλέφωνα οι συμμορίες της απάτης

Oι συμμορίες των απατεώνων -συνήθως Ρομά- που υποδύονται τους τεχνικούς της ΔΕΗ ή του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς και άλλα στελέχη δημοσίων υπηρεσιών, έχουν πληθύνει σε όλη την Ελλάδα, αλλά κυρίως σε όλη την Αθήνα, αλλά και αναβαθμιστεί, αφού πλέον μπορούν να πείσουν και τους πιο δύσπιστους, ακόμα και τους υποψιασμένους.

Το «άνοιξε θεία, από τη ΔΕΗ είμαστε», που εξελίχθηκε σε… ανέκδοτο, δεν θα έμενε εκεί.

Απόδειξη τούτου, το περιστατικό με τη στιχουργό Εύη Δρούτσα, η οποία πείστηκε να τους αφήσει 22.000 ευρώ τυλιγμένα σε αλουμινόχαρτο έξω από την πόρτα του σπιτιού της.

Οι απατεώνες χρησιμοποιούν ψυχολογικές τακτικές -όπως αυτή της εγκεφαλικής εξάντλησης- που έχουμε δει κυρίως στα ανακριτικά γραφεία των εγκληματολογικών υπηρεσιών, ενώ αναμειγνύουν πραγματικά στοιχεία και περιστατικά με ψεύτικα για να αποπροσανατολίσουν τα θύματά τους.

Data leaks

Οι σπείρες έχουν βάλει χέρι στους καταλόγους με προσωπικά στοιχεία πολιτών. Αυτά τα αγόρασαν ως «πακέτα» στο deep web και προέρχονται από χακαρίσματα μεγάλου μεγέθους σε ιδιωτικές και δημόσιες εταιρείες. Στο ερώτημα «τι θα μπορούσαν να τα κάνουν;», η απάντηση δόθηκε τώρα.

Αυτά τα δεδομένα θεωρούνται η ιδανική πρώτη ύλη για τα μεγαλύτερα εγκλήματα, με τους αγοραστές να μην είναι τυχαίοι χρήστες του Διαδικτύου, αλλά οργανωμένα κυκλώματα.

Οι τιμές δεν είναι ενιαίες και εξαρτώνται από ποιότητα, φρεσκάδα και πληρότητα: κατά μέσο όρο, κάθε mail με το password του κοστίζει από λίγα λεπτά έως 1 με 2 ευρώ, ενώ οι λογαριασμοί social media κοστίζουν 1 με 10 ευρώ, ανάλογα τον αριθμό των followers και την πρόσβαση που παρέχουν. Τα στοιχεία πιστωτικής κάρτας κοστίζουν 5 με 30 ευρώ, με την τιμή να ανεβαίνει αν στο όλο «πακέτο» περιλαμβάνονται τα CVV και άλλα στοιχεία, ενώ το πλήρες προφίλ ταυτότητας (fullz, όπως αποκαλείται) κοστίζει από 30 έως 150 ευρώ αν περιέχει όνομα, διεύθυνση, ΑΦΜ, έγγραφα. Μέσα από τα data leaks οι απατεώνες μπορούν να χτίσουν καλύτερα την κομπίνα τους. Ετσι, όταν καλούν στο κινητό ή το σταθερό τηλέφωνο γνωρίζουν το πατρώνυμο, τη διεύθυνση, την οικογενειακή κατάσταση ή και το ΑΦΜ του θύματος.

Πώς γίνεται η απάτη

Αφού έχει γίνει η προεργασία με τη συλλογή των προσωπικών στοιχείων, ο επικεφαλής της εγκληματικής οργάνωσης επικοινωνεί τηλεφωνικά με ανυποψίαστους πολίτες προσποιούμενος τον υπάλληλο εταιρείας διαχείρισης ηλεκτρικής ενέργειας. Με το πρόσχημα ότι υφίσταται κίνδυνος έκρηξης ή πυρκαγιάς λόγω… αυξημένης τάσης, πείθει τα θύματα να τοποθετήσουν τα χρήματα και τα τιμαλφή τους σε εξωτερικούς χώρους για «προστασία». Στη συνέχεια, συνεργοί του αφαιρούν τα αντικείμενα.

Ο τρόπος δράσης είναι κλασικός, αλλά με έναν ύπουλο συνδυασμό επιτήδειας κοινωνικής μηχανικής, θρασύτητας και ψυχολογικής πίεσης: οι απατεώνες επικοινωνούν τηλεφωνικά με τα θύματα, παρουσιάζονται ως υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ και ισχυρίζονται ότι υπάρχει διαρροή ρεύματος, βλάβη στον μετρητή ή άλλο τεχνικό ζήτημα που πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί. Στη συνέχεια ζητούν πρόσβαση στο σπίτι ή στα χρήματα των πολιτών – συχνά με τη δικαιολογία ότι πρέπει να «εξοφληθούν άμεσα λογαριασμοί» ή να «εξασφαλιστούν εγγυήσεις» για την επισκευή.

Ανάλογα περιστατικά έχουν συμβεί δεκάδες. Σε όλα τα πρόσφατα, οι απατεώνες έχουν στη διάθεσή τους λεπτομερή στοιχεία για το θύμα και μένουν στο τηλέφωνο ως και δύο ώρες με αυτό. Η διαρκής επανάληψη των πληροφοριών, μαζί με στρεσογόνους παράγοντες έχει κουράσει εγκεφαλικά και ψυχολογικά το θύμα, αφαιρώντας του την κριτική ικανότητα και τη δυνατότητα να σκεφτεί λογικά και να αντιδράσει. Εχει μετατραπεί σε αγχωμένο «ζόμπι» που ακολουθεί τυφλά τις οδηγίες που του δίνει τηλεφωνικά ο απατεώνας όσο τρελές κι αν είναι.

Εισβολές

Εάν το θύμα αποδειχθεί πιο δύσκολο απ’ ό,τι αναμενόταν, μέλη του κυκλώματος, ντυμένα ως τεχνικοί, εισβάλλουν στο σπίτι δήθεν για έλεγχο. Εκτός και αν καταφέρουν να εντοπίσουν άμεσα τιμαλφή (πράγμα σπάνιο), κατευθύνονται σε ηλεκτρικές συσκευές (ψυγείο, πλυντήριο, κουζίνα) στα οποία προκαλούν βλάβες ή τα βγάζουν από την πρίζα χωρίς να γίνουν αντιληπτοί. Ετσι, στο τηλέφωνο ο απατεώνας έχει ακόμα έναν «άσο» στα χέρια του. Λέει στο θύμα ότι «βλέπει στο σύστημα» μια βλάβη, για παράδειγμα στην κουζίνα. Το θύμα ανοίγει τον διακόπτη του φούρνου και βλέπει ότι δεν λειτουργεί. Ετσι, κάνει έναν λογικό συνειρμό ότι «όντως το είδε στο σύστημα, άρα είναι υπάλληλος του ΔΕΔΔΗΕ». Οταν λοιπόν δέχεται την εντολή να συγκεντρώσει χρήματα, κοσμήματα, καθώς και προσωπικά έγγραφα και κάρτες και να τα τοποθετήσει σε «ειδική σακούλα» ή σε αλουμινόχαρτο κάτω από το πατάκι της εισόδου του σπιτιού το κάνει.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι απατεώνες εφαρμόζουν διαφορετική τακτική, ζητώντας από τα θύματα να τυλίξουν τα τιμαλφή τους με αλουμινόχαρτο για δήθεν προστασία από τη διαρροή. Στη συνέχεια, τα καθοδηγούν να τοποθετήσουν τα αντικείμενα εκτός της οικίας τους, όπου και τα παραλαμβάνουν.

Ενα από τα πιο επικίνδυνα στοιχεία αυτής της απάτης είναι η εκμετάλλευση της ανθρώπινης ψυχολογίας. Οι δράστες δεν περιορίζονται σε τυπικές κλήσεις. Συχνά αρχίζουν το τηλεφώνημα με έναν ψύχραιμο και «επίσημο» τόνο, αναφέροντας τεχνικά ζητήματα και πιέζοντας τον συνομιλητή με δήθεν επείγουσες απαιτήσεις. Ο πολίτης ανησυχώντας για την ασφάλεια της ηλεκτροδότησής του -και με την αυθεντικότητα που φέρει το όνομα του ΔΕΔΔΗΕ– μπορεί να πέσει πολύ εύκολα στην παγίδα.