Όλα ξεκίνησαν από ένα σήμα των αστυνομικών για να σταματήσει. Ο οδηγός μπορούσε να ακινητοποιήσει τη μοτοσικλέτα του, να υποβληθεί στον προβλεπόμενο έλεγχο και, εφόσον όλα ήταν νόμιμα, λίγα λεπτά αργότερα να συνεχίσει την πορεία του.
Επέλεξε ακριβώς το αντίθετο. Το περιστατικό συνέβη στις 29 Αυγούστου στο κέντρο της Αθήνας και αποτελεί ίσως ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα του πόσο γρήγορα μπορεί μια άρνηση συμμόρφωσης σε αστυνομικό έλεγχο να μετατραπεί σε έναν εξαιρετικά ακριβό –και κυρίως ποινικά επικίνδυνο– μπελά.
Αστυνομικοί της Άμεσης Δράσης εντόπισαν τον 41χρονο οδηγό μοτοσικλέτας και του έκαναν σήμα να σταματήσει για έλεγχο. Εκείνος όχι μόνο δεν σταμάτησε, αλλά ανέπτυξε ταχύτητα και προσπάθησε να εξαφανιστεί μέσα στους δρόμους της πρωτεύουσας. Οι αστυνομικοί τον ακολούθησαν από απόσταση ασφαλείας, χρησιμοποιώντας φωτεινά και ηχητικά σήματα, ενώ παράλληλα ενημερώθηκε το Κέντρο της Άμεσης Δράσης.
Και κάπου εκεί άρχισε να γράφεται ένας πραγματικός… λογαριασμός παραβάσεων. Στην προσπάθειά του να διαφύγει, ο 41χρονος παραβίασε επτά κόκκινους σηματοδότες.
Δεν έμεινε όμως εκεί. Μπήκε εννέα διαφορετικές φορές αντίθετα σε μονόδρομους, εκθέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο οδηγούς, μοτοσικλετιστές και πεζούς που κινούνταν κανονικά στο οδικό δίκτυο.
Συνολικά, μέσα σε μία μόνο διαδρομή, καταγράφηκαν 16 διαδοχικές παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Η διαφυγή τελείωσε στους Αγίους Αναργύρους. Έπειτα από συντονισμό του Κέντρου της Άμεσης Δράσης και τη συνδρομή πρόσθετων αστυνομικών δυνάμεων, η μοτοσικλέτα ακινητοποιήθηκε και ο 41χρονος συνελήφθη. Ο τελικός διοικητικός λογαριασμός; 5.975 ευρώ.
Και αυτό δεν ήταν το σοβαρότερο μέρος της υπόθεσης. Σε βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία από την Υποδιεύθυνση Τροχαίας Αθηνών για επικίνδυνη οδήγηση και παραβάσεις του ΚΟΚ, ενώ οδηγήθηκε στον αρμόδιο εισαγγελέα. Με άλλα λόγια, αυτό που ξεκίνησε ως ένα απλό σήμα για έλεγχο τελείωσε με σύλληψη, χιλιάδες ευρώ σε διοικητικές κυρώσεις και ποινική διαδικασία.
Η κάθε παράβαση μετράει ξεχωριστά
Εδώ βρίσκεται και μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στη φιλοσοφία του νέου ΚΟΚ. Ο οδηγός που αποφασίζει να φύγει δεν «χρεώνεται» απλώς μία γενική παράβαση επειδή δεν σταμάτησε. Ό,τι κάνει από εκεί και πέρα καταγράφεται και τιμωρείται. Η μη συμμόρφωση στις υποδείξεις τροχονόμου αποτελεί από μόνη της παράβαση. Ο ισχύων ΚΟΚ προβλέπει ότι όσοι χρησιμοποιούν το οδικό δίκτυο οφείλουν να συμμορφώνονται άμεσα στις υποδείξεις των τροχονόμων
Η συγκεκριμένη παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Β, κάτι που σημαίνει 150 ευρώ πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.
Αν όμως ο οδηγός φύγει και αρχίσει να παραβιάζει κόκκινα, να κινείται ανάποδα, να αναπτύσσει υπερβολική ταχύτητα ή να πραγματοποιεί επικίνδυνους ελιγμούς, ο λογαριασμός μπορεί να εκτοξευθεί.
Η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη αποτελεί μία από τις σοβαρές παραβάσεις του νέου ΚΟΚ και τιμωρείται με 700 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες.
Το STOP επίσης δεν είναι μια «φθηνή» παράβαση. Χωρίς πρόκληση ατυχήματος εντάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β, που προβλέπει 350 ευρώ πρόστιμο και αφαίρεση άδειας οδήγησης και στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες. Αν από την παραβίαση του STOP προκύψει τροχαίο, η κύρωση ανεβαίνει στα 700 ευρώ και 60 ημέρες αφαίρεσης του διπλώματος.
Ακόμη αυστηρότερη είναι η αντιμετώπιση των ακραίων ταχυτήτων. Για υπέρβαση του ορίου κατά περισσότερο από 50 χλμ./ώρα προβλέπονται 700 ευρώ και αφαίρεση της άδειας για 60 ημέρες, ενώ όποιος καταγραφεί να οδηγεί με περισσότερα από 200 χλμ./ώρα αντιμετωπίζει πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για έναν ολόκληρο χρόνο.
Και βέβαια υπάρχει η υποτροπή. Για συγκεκριμένες σοβαρές παραβάσεις ο νέος ΚΟΚ προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρή κλιμάκωση όταν ο ίδιος οδηγός επαναλαμβάνει την παράβαση μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα. Τα πρόστιμα ανεβαίνουν και η αφαίρεση της άδειας μπορεί να διαρκέσει πολλούς μήνες ή ακόμη και έναν χρόνο.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ο διοικητικός λογαριασμός δεν είναι απαραίτητα το τέλος της ιστορίας.
Πότε η καταδίωξη μπορεί να σε στείλει ακόμη και στη φυλακή Η επικίνδυνη διαφυγή μπορεί υπό προϋποθέσεις να περάσει από τον ΚΟΚ στον Ποινικό Κώδικα.
Το άρθρο 290Α για την επικίνδυνη οδήγηση είναι ιδιαίτερα αυστηρό. Επικίνδυνοι ελιγμοί, κίνηση αντίθετα στο ρεύμα υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, ακραίες ταχύτητες και γενικότερα οδήγηση που δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο για τρίτους μπορούν να μετατρέψουν μια τροχαία παράβαση σε ποινική υπόθεση.
Εφόσον από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα, προβλέπεται φυλάκιση έως τρία χρόνια.
Εάν δημιουργείται κίνδυνος για άνθρωπο, η ποινή μπορεί να είναι φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
Εάν η επικίνδυνη οδήγηση προκαλέσει βαριά σωματική βλάβη, ο οδηγός μπορεί να αντιμετωπίσει κάθειρξη έως δέκα χρόνια.
Και αν από την πράξη υπάρξει θάνατος, η ποινή φτάνει σε κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, ενώ στην ακραία περίπτωση θανάτου μεγάλου αριθμού ανθρώπων ο Ποινικός Κώδικας προβλέπει ακόμη και τη δυνατότητα επιβολής ισόβιας κάθειρξης.
Αυτό ακριβώς δείχνει πόσο λανθασμένη είναι η αντίληψη ότι κάποιος μπορεί να «πατήσει γκάζι» και να γλιτώσει έναν αστυνομικό έλεγχο.
Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Ένα πρόστιμο των 150 ευρώ μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε χιλιάδες ευρώ, αφαίρεση διπλώματος, σύλληψη και δικογραφία.
Στην περίπτωση του 41χρονου στην Αθήνα, ο λογαριασμός σταμάτησε στα 5.975 ευρώ, αφού προηγουμένως είχε περάσει επτά κόκκινα και είχε κινηθεί εννέα φορές ανάποδα σε μονόδρομους.
Το σημαντικότερο είναι ότι κανένα χρηματικό ποσό δεν περιγράφει πραγματικά το ρίσκο που δημιουργείται όταν μια μοτοσικλέτα ή ένα αυτοκίνητο κινείται ανεξέλεγκτα μέσα στην πόλη, περνώντας κόκκινα και εισερχόμενο αντίθετα στην κυκλοφορία.
Το μήνυμα του νέου ΚΟΚ είναι πλέον ξεκάθαρο. Όταν ο αστυνομικός σού κάνει σήμα να σταματήσεις, σταματάς. Γιατί διαφορετικά τα 150 ευρώ μπορεί να αποδειχθούν το μικρότερο από τα προβλήματα που ακολουθούν.
