Δωδεκάμηνος τουρισμός: Ποιοι προορισμοί παίρνουν προβάδισμα στην Ελλάδα
Μεγάλα αστικά κέντρα, περιφερειακές πόλεις με συνεδριακό και επιχειρηματικό προφίλ, αλλά και προορισμοί με πολυθεματικό τουριστικό προϊόν εμφανίζουν σταδιακά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στην εποχικότητα
Ο τουρισμός 12 μήνες τον χρόνο δεν αποτελεί πλέον μόνο στρατηγικό στόχο για την Ελλάδα, αλλά για ορισμένες περιοχές αρχίζει να μετατρέπεται σε πραγματικότητα.
Μεγάλα αστικά κέντρα, περιφερειακές πόλεις με συνεδριακό και επιχειρηματικό προφίλ, αλλά και προορισμοί με πολυθεματικό τουριστικό προϊόν εμφανίζουν σταδιακά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στην εποχικότητα.
Την ίδια ώρα, ακόμη και παραδοσιακά «καλοκαιρινοί» προορισμοί παρουσιάζουν σημάδια επιμήκυνσης της σεζόν, με νωρίτερη έναρξη πτήσεων και παράταση της δραστηριότητας έως το φθινόπωρο.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το μοντέλο του year-round τουρισμού δεν σημαίνει απαραίτητα ίδια ένταση ζήτησης όλο το έτος, αλλά μεγαλύτερη διάρκεια λειτουργίας, καλύτερη αξιοποίηση υποδομών και σταδιακή εξισορρόπηση της τουριστικής δραστηριότητας.
Αθήνα: Σταθερός πυλώνας δωδεκάμηνης ζήτησης
Στο επίκεντρο της προσπάθειας για τουρισμό όλο τον χρόνο παραμένει η Αθήνα. Οριακά θετικό πρόσημο, σύμφωνα με το ΑΠΕ, κατέγραψαν τα ξενοδοχεία της Αθήνας το 2025, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή ενίσχυση της πόλης ως προορισμού με όλο και μεγαλύτερη τουριστική διάρκεια μέσα στο έτος. Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα benchmarking της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών-Αττικής & Αργοσαρωνικού, οι βασικοί δείκτες απόδοσης κινήθηκαν ανοδικά, αν και με ηπιότερους ρυθμούς σε σχέση με τα χρόνια της ισχυρής μεταπανδημικής ανάκαμψης.
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα στοιχεία για τους μήνες εκτός υψηλής σεζόν, κυρίως στο πρώτο και το τελευταίο τρίμηνο, με παράγοντες της αγοράς να σημειώνουν ότι η Αθήνα ενισχύει σταδιακά το αποτύπωμά της ως προορισμός δωδεκάμηνης λειτουργίας.
Σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, η Αθήνα διατηρεί υψηλά επίπεδα ζήτησης και πληρότητας, ωστόσο οι μέσες τιμές δωματίων εξακολουθούν να υπολείπονται ανταγωνιστικών αγορών, στοιχείο που, σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, δείχνει περιθώρια περαιτέρω αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος.
Κομβικός θεωρείται ο ρόλος των υποδομών, της εικόνας της πόλης και της συνολικής εμπειρίας επισκέπτη, ενώ η περαιτέρω ανάπτυξη του συνεδριακού, πολιτιστικού και city break τουρισμού εκτιμάται ότι θα συμβάλει στον περιορισμό της εποχικότητας και στη στήριξη ενός πιο βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης.
Θεσσαλονίκη: Από 9 σε 10 μήνες τουριστικής δραστηριότητας
Ανοδική πορεία καταγράφει τα τελευταία χρόνια η Θεσσαλονίκη, με σταδιακή αύξηση της διάρκειας της τουριστικής περιόδου. Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Θεσσαλονίκης, Ανδρέας Μανδρινός, σημειώνει ότι η πόλη παρουσιάζει συνεχή βελτίωση: «Από εκεί που ο τουρισμός κάλυπτε περίπου εννέα μήνες μέσα στο έτος, πλέον κινείται στους δέκα, με περίοδο μειωμένης κίνησης από περίπου τις 30 Νοεμβρίου έως τα τέλη Ιανουαρίου, με εξαίρεση την περίοδο των Χριστουγέννων».
Όπως επισημαίνει, οι τιμές παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι προσπάθειες ενίσχυσης της συνδεσιμότητας μέσω πτήσεων έχουν συμβάλει σημαντικά στη ζήτηση. Το στοίχημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η διατήρηση της ανοδικής πορείας, με στόχο την αύξηση της μέσης τιμής δωματίου και των συνολικών εσόδων, με βασικό εργαλείο τις εκδηλώσεις και τα συνέδρια, που αποτελούν κομβικό πυλώνα για την τουριστική ανάπτυξη της πόλης.
Σήμερα βασικές αγορές για τη Θεσσαλονίκη είναι οι ΗΠΑ, η Τουρκία, το Ισραήλ, η Γερμανία και η Κύπρος, ενώ ακολουθούν οι βαλκανικές χώρες. Παράλληλα, στόχος είναι η περαιτέρω διείσδυση στις δυτικές αγορές, αλλά και η διάχυση των τουριστικών εσόδων στο σύνολο της τοπικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της εστίασης.
Όπως σημειώνει, το χάσμα στη μέση τιμή δωματίου μεταξύ Θεσσαλονίκης και Αθήνας παραμένει μεγάλο, ωστόσο υπάρχει σαφής στόχος σύγκλισης μέσω αναβάθμισης της ποιότητας και νέων επενδύσεων στον ξενοδοχειακό κλάδο.
Αλεξανδρούπολη: Σταθερή προσπάθεια για τουρισμό όλο τον χρόνο
Ιδιαίτερη δυναμική εμφανίζει τα τελευταία χρόνια και η Αλεξανδρούπολη, με τουρίστες που προέρχονται κυρίως από την Τουρκία αλλά και τους Βαλκάνιους γείτονες.
Όπως δηλώνει μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δήμαρχος Αλεξανδρούπολης, Γιάννης Ζαμπούκης, «το να καταφέρουμε η Αλεξανδρούπολη να είναι τουριστικός προορισμός όλο τον χρόνο ήταν ένα στοίχημα. Και σήμερα μπορούμε να πούμε ότι κερδίζεται καθημερινά. Όχι τυχαία, αλλά με κόπο, επιμονή, στοχευμένες κινήσεις και ξεκάθαρο σχεδιασμό, τόσο στην ανάπτυξη των εμπειριών για τους επισκέπτες, όσο και μέσα από στοχευμένες B2B δράσεις σε σημαντικούς προορισμούς, που φέρνουν συνεργασίες και νέες αγορές για την πόλη μας».
«Πρόκειται για μια συνεχόμενη προσπάθεια που δεν έχει τέλος», τονίζει και εξηγεί: «Επενδύουμε διαρκώς στις δυνατότητες του τόπου μας, στη μοναδική φύση, στον πολιτισμό, στη γαστρονομία και στους ανθρώπους της πόλης, ενισχύοντας παράλληλα την τοπική οικονομία και δημιουργώντας ευκαιρίες για όλους. Το αποτέλεσμα είναι μια Αλεξανδρούπολη ζωντανή κάθε εποχή, που δεν στηρίζεται πια μόνο στο καλοκαίρι, αλλά προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες 12 μήνες τον χρόνο».
Ιωάννινα: Συνεδριακός και πανεπιστημιακός τουρισμός ως μοχλός ανάπτυξης
Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζουν και τα Ιωάννινα, τα οποία καταγράφουν τουριστική δραστηριότητα περίπου δέκα μήνες τον χρόνο. Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ιωαννίνων, Σπύρος Σουρέλης, επισημαίνει ότι η πόλη στηρίζεται σημαντικά στα συνέδρια, ιατρικά και τεχνολογικά, σε επιχειρηματικές εκδηλώσεις, καθώς και στη δραστηριότητα του πανεπιστημίου.
Κατά την καλοκαιρινή περίοδο καταγράφεται σημαντική παρουσία ξένων επισκεπτών, ενώ τον χειμώνα η κίνηση προέρχεται κυρίως από γειτονικές αγορές, όπως η Αλβανία. Από το 2023 και μετά παρατηρείται ανοδική τάση, με την αναβάθμιση του αεροδρομίου να θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για περαιτέρω ανάπτυξη.
Σημαντικό ζήτημα παραμένουν οι υποδομές. Σήμερα η πόλη μπορεί να εξυπηρετήσει περίπου 2.000 συνέδρους, αριθμός που φτάνει περίπου τις 3.500 με συνοδούς. Η δημιουργία νέου συνεδριακού χώρου θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τη δυναμικότητα και να ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της πόλης στον συνεδριακό χάρτη.
Πελοπόννησος: Προορισμός με προοπτικές year-round ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Τουριστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Σωτήρη Βαρελά, η Πελοπόννησος αποτελεί έναν από τους προορισμούς που μπορούν να επεκτείνουν την τουριστική περίοδο.
Όπως επισημαίνει, η διεύρυνση της τουριστικής σεζόν δεν θα πρέπει να αφορά αποκλειστικά τις περιφέρειες με ήδη υψηλό όγκο αφίξεων, καθώς αυτό θα δημιουργούσε πίεση σε πόρους και υποδομές. Αντίθετα, προορισμοί με ήπια και ισόρροπη ανάπτυξη, όπως η Καλαμάτα, το Ναύπλιο, το Λουτράκι και η Κόρινθος, μπορούν να ενισχύσουν τη δραστηριότητα σε μεγαλύτερο εύρος μέσα στο έτος.
Η Πελοπόννησος διαθέτει πολυθεματικό τουριστικό προϊόν, συνδυάζοντας παράκτια και ηπειρωτικά χαρακτηριστικά, ήπιο κλίμα, πολιτιστικό απόθεμα και αναπτυσσόμενες υποδομές. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη ερευνητών, η περιοχή διαθέτει τα δομικά χαρακτηριστικά για μετάβαση σε μοντέλο year-round τουρισμού, με έμφαση στην καλύτερη αξιοποίηση υφιστάμενων πόρων και όχι απαραίτητα στην αύξηση κλινών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το αεροδρόμιο της Καλαμάτας, όπου η περίοδος πτήσεων ξεκινά πλέον από τα τέλη Φεβρουαρίου και φτάνει έως τα τέλη Νοεμβρίου.
Επιμήκυνση και στους παραδοσιακούς θερινούς προορισμούς
Παράλληλα, ενδείξεις επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου καταγράφονται και σε προορισμούς όπως η Κρήτη, η Ρόδος και η Κέρκυρα, μέσω της επέκτασης του πτητικού προγράμματος και της αυξημένης ζήτησης εκτός υψηλής σεζόν.
