Με την έναρξη της διαδικασίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2025, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να «μαλακώσει» τις επιβαρύνσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες, μέσω παρεμβάσεων στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει τόσο πλήρεις απαλλαγές όσο και μειώσεις έως 50% στο τεκμαρτό εισόδημα, επιχειρώντας να διορθώσει στρεβλώσεις που είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αγορά.
Τι είναι το τεκμαρτό εισόδημα
Το τεκμαρτό εισόδημα αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο η φορολογική διοίκηση προσδιορίζει ένα ελάχιστο επίπεδο εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ανεξάρτητα από το τι δηλώνουν οι ίδιοι.
Στην πράξη, αν το δηλωθέν εισόδημα είναι χαμηλότερο από το τεκμαρτό, ο φόρος υπολογίζεται με βάση το τεκμαρτό ποσό, γεγονός που οδηγεί συχνά σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση.
Με τις φετινές δηλώσεις, εισάγονται εξαιρέσεις και μειώσεις που περιορίζουν την εφαρμογή αυτού του μηχανισμού για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι για τα εισοδήματα του 2025 το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται περίπου στα 12.320 ευρώ, αυξημένο σε σχέση με τα προηγούμενα έτη λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού. Για το 2026, αν και δεν έχει υπάρξει ακόμη οριστική απόφαση, είναι βέβαιο ότι θα κινηθεί εκ νέου ανοδικά, καθώς συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στον κατώτατο μισθό και το κόστος εργασίας, κάτι που σημαίνει ότι το «κατώφλι» φορολόγησης για χιλιάδες επαγγελματίες ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω.
Ποιοι απαλλάσσονται πλήρως
Από το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης εξαιρούνται φέτος συγκεκριμένες κατηγορίες, οι οποίες θα φορολογηθούν αποκλειστικά με βάση το πραγματικό τους εισόδημα.
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται:
- νέοι επαγγελματίες για τα τρία πρώτα χρόνια από την έναρξη δραστηριότητας
- όσοι έκαναν έναρξη μέσα στο 2025 (με απαλλαγή έως και το 2027)
- μητέρες επαγγελματίες για το έτος γέννησης του παιδιού και τα δύο επόμενα
- αγρότες, ανεξαρτήτως δραστηριότητας
- επαγγελματίες με «μπλοκάκι» που συνεργάζονται με έως τρεις εργοδότες
- άτομα με αναπηρία άνω του 80%
- μικρές επιχειρήσεις, όπως καφενεία σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή μικρά νησιά
- ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές με περιορισμένο αριθμό συνεργασιών
Οι συγκεκριμένες κατηγορίες βγαίνουν ουσιαστικά εκτός τεκμαρτού και φορολογούνται με βάση τα πραγματικά τους εισοδήματα, κάτι που μειώνει σημαντικά τον τελικό φόρο.
Ποιοι θα δουν μείωση έως 50%
Για μια δεύτερη κατηγορία επαγγελματιών δεν καταργείται το τεκμαρτό, αλλά εφαρμόζεται σημαντική μείωση κατά 50% στο ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα.
Η ρύθμιση αφορά:
- επαγγελματίες με αναπηρία από 67% έως 79%
- όσους δραστηριοποιούνται και κατοικούν σε μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους (εκτός μεγάλων αστικών κέντρων)
- κατοίκους νησιών με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων
- μονογονεϊκές οικογένειες
- γονείς με εξαρτώμενα τέκνα με αναπηρία
- πολύτεκνους
- επαγγελματίες με χαμηλή συμμετοχή σε εκμετάλλευση ταξί
- εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων
Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, το φορολογητέο εισόδημα υπολογίζεται στο μισό του τεκμαρτού, περιορίζοντας αισθητά την επιβάρυνση.
Ειδική ρύθμιση για λαϊκές αγορές
Ξεχωριστή πρόβλεψη υπάρχει για τους επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών, οι οποίοι θα φορολογηθούν με μειωμένο κατά 30% τεκμαρτό εισόδημα, σε σχέση με το ισχύον καθεστώς.
Η ρύθμιση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια προσαρμογής του συστήματος στις ιδιαιτερότητες συγκεκριμένων επαγγελματικών δραστηριοτήτων.
Με τις παρεμβάσεις αυτές, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να περιορίσει τις υπερβολές του τεκμαρτού συστήματος, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις οδηγούσε σε φορολόγηση δυσανάλογη με τα πραγματικά εισοδήματα. Η φετινή διαδικασία των δηλώσεων σηματοδοτεί μια πρώτη προσπάθεια εξισορρόπησης, με περισσότερες εξαιρέσεις και χαμηλότερα τεκμαρτά όρια, κυρίως για ευάλωτες ομάδες και επαγγελματίες της περιφέρειας.
