Καθώς ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη κύρια αιτία θανάτου στην ΕΕ, οι χώρες σπεύδουν να επενδύσουν περισσότερα στην καταπολέμηση της νόσου
Οι περιπτώσεις καρκίνου αυξάνονται σε ολόκληρη την ΕΕ, εν μέσω γήρανσης του πληθυσμού, παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και βελτιωμένων πρακτικών διαγνωστικών εξετάσεων.
Το 2024, υπήρχαν 2,7 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις καρκίνου στα 27 κράτη μέλη της Ένωσης, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΟΣΑ.
Από το 2000, ο αριθμός των νέων περιστατικών καρκίνου έχει αυξηθεί κατά περίπου 30% τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, με εκτιμήσεις που προβλέπουν μισό εκατομμύριο νέες περιπτώσεις έως το 2040.
Σύμφωνα με το euronews, η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου μεταξύ των νέων γυναικών αυξάνεται ιδιαίτερα γρήγορα: εκτιμάται ότι το 2024 διαγνώστηκαν με καρκίνο 2,4 γυναίκες και 2,8 άνδρες κάθε λεπτό.
Το ήμισυ των εκτιμώμενων ποσοστών καρκίνου εντοπίστηκε σε τρεις περιοχές του σώματος, ανάλογα με το φύλο: καρκίνος του μαστού (30%), του παχέος εντέρου (12%) και του πνεύμονα (9%) για τις γυναίκες, και καρκίνος του προστάτη (22%), του πνεύμονα (14%) και του παχέος εντέρου (13%) για τους άνδρες.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι νεοπλασματικές νόσοι, δηλαδή ο καρκίνος, αποτέλεσαν το 2023 τη δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου, με συνολικά 30.095 καταγεγραμμένους θανάτους.
Τα νεοπλάσματα εμφανίζονται επίσης ως σημαντικό υποκείμενο νόσημα στους θανάτους από COVID-19, με 1.098 θανάτους ή ποσοστό 18,4%, δείχνοντας πόσο ευάλωτα είναι τα άτομα με καρκίνο απέναντι σε σοβαρές λοιμώξεις.
Ο καρκίνος εμφανίζεται σε νεότερη ηλικία;
Το ποσοστό των νέων περιπτώσεων καρκίνου σε σχέση με τον πληθυσμό αυξήθηκε κατά 16 % τις τελευταίες δύο δεκαετίες, κυρίως λόγω παραγόντων όπως η αυξημένη ανίχνευση του καρκίνου του θυρεοειδούς, η αλλαγή των γενετικών μοτίβων για τον καρκίνο του μαστού και η έκθεση σε νεαρή ηλικία για τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Η αύξηση του καρκίνου μεταξύ των νέων γυναικών ηλικίας 15-49 ετών συνέβαλε σε σχεδόν το ένα τέταρτο της συνολικής μεταβολής, ενώ παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη μεταξύ των ανδρών της ίδιας ηλικίας.
Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συνέβαλαν στην αύξηση της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου σε νεαρές γυναίκες από το 2000 είναι ο καρκίνος του θυρεοειδούς (+9,9 ανά 100.000 γυναίκες), ο καρκίνος του μαστού (+8,7), το μελάνωμα του δέρματος (+4,2) και ο καρκίνος του παχέος εντέρου (+0,8).
Η μεγαλύτερη αύξηση του καρκίνου του μαστού παρατηρήθηκε στην Κύπρο, την Τσεχία, την Εσθονία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία και τη Σουηδία.
Η υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του θυρεοειδούς σε νεαρές γυναίκες καταγράφηκε στην Κύπρο, την Κροατία και την Ιταλία.
Εν τω μεταξύ, για τους άνδρες, η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου των όρχεων και μελανώματος του δέρματος σε νεαρή ηλικία αυξήθηκε κατά +3,7 ανά 100.000 και +2,8 ανά 100.000, αντίστοιχα, από το 2000 έως το 2022.
Η μεγαλύτερη μεταβολή στα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου των όρχεων παρατηρήθηκε στην Κροατία, τις Κάτω Χώρες και την Πολωνία.
Η ΕΕ αυξάνει τη χρηματοδότηση για την υγειονομική περίθαλψη του καρκίνου
Αντιμέτωπες με την αύξηση των ποσοστών καρκίνου, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει τις δαπάνες για την καταπολέμηση της νόσου.
Μια έκθεση του 2025 του Σουηδικού Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας εκτιμά ότι το 2023 οι δαπάνες για τον καρκίνο κυμαίνονταν από περίπου 4% των δαπανών για την υγεία στις σκανδιναβικές χώρες (Δανία, Φινλανδία, Ισλανδία και Νορβηγία) έως περίπου 8% στη Γαλλία, τη Γερμανία και τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Βουλγαρία, η Λιθουανία, η Πολωνία και η Ρουμανία.
Επιπλέον, οι δαπάνες για την υγεία που σχετίζονται με τον καρκίνο στην ΕΕ έχουν διπλασιαστεί από το 1995, φθάνοντας το 6,9% των συνολικών δαπανών για την υγεία το 2023.
Οι εκτιμώμενες δαπάνες για την υγεία που σχετίζονται με τον καρκίνο αυξήθηκαν ταχύτερα στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη σε σύγκριση με άλλες χώρες μεταξύ 1993 και 2023, οδηγώντας σε κάποια σύγκλιση των δαπανών για τον καρκίνο μεταξύ των χωρών.
Η αύξηση των δαπανών για τον καρκίνο ξεπέρασε την αύξηση των συνολικών δαπανών για την υγεία στην Τσεχία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Πολωνία και τις Κάτω Χώρες, αλλά όχι σε άλλες χώρες όπως η Εσθονία, η Φινλανδία, η Νορβηγία ή η Σλοβενία.
Ωστόσο, έως το 2050, η αύξηση του αριθμού των περιπτώσεων καρκίνου, που συνδέεται με τη γήρανση του πληθυσμού, αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση κατά 59 % των κατά κεφαλήν δαπανών για τον καρκίνο σε πραγματικούς όρους στα 27 κράτη μέλη.
Αν και τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου που βασίζονται στον πληθυσμό έχουν αποδειχθεί οικονομικά αποδοτικά, καθώς βελτιώνουν την έγκαιρη διάγνωση και οδηγούν σε υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης, η εφαρμογή τους παραμένει άνιση μεταξύ των χωρών και των κοινωνικών ομάδων.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΟΟΣΑ, σε όλες τις χώρες της ΕΕ, οι άνδρες με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν 83% υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από καρκίνο σε σύγκριση με τους άνδρες με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, ενώ οι γυναίκες με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης έχουν 31% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από καρκίνο σε σύγκριση με τις γυναίκες με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης.
Τα άτομα που ζουν με καρκίνο αντιμετωπίζουν επίσης διαρκείς προκλήσεις όσον αφορά την απασχόληση, την οικονομική ασφάλεια και την ψυχοκοινωνική υγεία.
Η διάγνωση καρκίνου μειώνει κατά μέσο όρο κατά 14 % τις πιθανότητες απασχόλησης, με τη μεγαλύτερη επίδραση να παρατηρείται στην Κεντρική και Νότια Ευρώπη.
