Από τα ατμόπλοια της Κάσου, στα πλοία Liberty και τη γνωριμία με τους Ωνάση και Νιάρχο
Η στιγμή που η Cassandra Kulukundis η ανέβηκε στη σκηνή για να παραλάβει το βραβείο Καλύτερου Casting για την ταινία «One Battle After Another», ήταν το αποκορύφωμα μιας καριέρας δεκαετιών στο Χόλιγουντ, αλλά και μια δικαίωση για έναν επαγγελματικό κλάδο που για χρόνια βρισκόταν μακριά από τα φώτα της μεγάλης κινηματογραφικής σκηνής.
Η Κασσάντρα Κουλουκουντής γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1971 σε μια γνωστή ελληνική ναυτιλιακή οικογένεια που διακρίθηκε διεθνώς στον χώρο της ναυτιλίας. Είναι κόρη του Μανουέλ Μάικλ Κουλουκουντής- και της Ιρλανδής Τάρα Τάισον – και εγγονή του εφοπλιστή Μανουέλ E. Κουλουκουντής.
Παρότι μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον με ισχυρή επιχειρηματική παράδοση, η ίδια στράφηκε προς τον χώρο του κινηματογράφου και των τεχνών.
Σπούδασε στο Vassar College, από όπου αποφοίτησε το 1993, και λίγο αργότερα ξεκίνησε να εργάζεται στη βιομηχανία του κινηματογράφου. Η καριέρα της στο Χόλιγουντ ξεκίνησε όταν εργάστηκε ως εκπαιδευόμενη στην ταινία του Πολ Τόμας Αντερσον «Hard Eight», μια εμπειρία που έθεσε τα θεμέλια για τη μακροχρόνια και επιτυχημένη συνεργασία τους.
Η Κουλουκουντή έγινε βασική συνεργάτιδα του Άντερσον και συμμετείχε στο casting σχεδόν όλων των επόμενων ταινιών του, συμβάλλοντας στη δημιουργία καστ που συχνά θεωρούνται από τα πιο επιτυχημένα του σύγχρονου κινηματογράφου.
Μεταξύ των σημαντικότερων ταινιών στις οποίες εργάστηκε ως casting director βρίσκονται οι Magnolia, Punch-Drunk Love, There Will Be Blood, The Master, Inherent Vice, Phantom Thread και Licorice Pizza. Οι παραγωγές αυτές είναι γνωστές για τους πολύπλοκους χαρακτήρες και τις δυνατές ερμηνείες τους, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της δουλειάς της στο να επιλέγονται οι κατάλληλοι ηθοποιοί για κάθε ρόλο.
Πέρα από τη συνεργασία της με τον Άντερσον, η Κασσάνδρα Κουλουκούντη έχει συμβάλει και σε άλλες σημαντικές κινηματογραφικές παραγωγές.
Παρότι η καριέρα της εξελίχθηκε στο Χόλιγουντ, η Κασσάνδρα Κουλουκουντή έχει ελληνική καταγωγή και ανήκει στη γνωστή εφοπλιστική οικογένεια Κουλουκουντή, με καταγωγή από την Κάσο.
Μέλη της οικογένειας δραστηριοποιήθηκαν αργότερα σε μεγάλα ναυτιλιακά κέντρα της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών, δημιουργώντας μια ισχυρή παρουσία της ελληνικής διασποράς.
Μανουέλ (Μανώλης) Κουλουκουντής: Ο «πατριάρχης» της ελληνικής ναυτιλίας
Ο Μανουέλ ή Μανώλης Κουλουκουντής κατείχε μια ξεχωριστή θέση στον κόσμο της ελληνικής ναυτιλίας του 20ού αιώνα. Πολλοί τον θεωρούσαν μέντορα των νεότερων εφοπλιστών, ενώ στους κύκλους της ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας συχνά αποκαλούνταν «πατριάρχης» ή ακόμη και «πρύτανης».
Με την πίπα στο στόμα, ήρεμος και στοχαστικός, αλλά και ταλαντούχος ζωγράφος ακουαρέλας, ο Κουλουκουντής είχε μια ευγενική και γοητευτική παρουσία. Ήταν επίσης ικανός μουσικός, που διασκέδαζε τους φίλους του παίζοντας μαντολίνο. Πίσω όμως από αυτή τη χαλαρή εικόνα κρυβόταν μια ισχυρή επιχειρηματική προσωπικότητα, ένας άνθρωπος που δεν δίσταζε να παίρνει πρωτοβουλίες και να ηγείται.
Γεννήθηκε στην Κάσο τον Νοέμβριο του 1898. Ο πατέρας του, Ηλίας Κουλουκουντής, ανήκε στην τρίτη γενιά της οικογένειας που δραστηριοποιούνταν στη ναυτιλία και ήταν καπετάνιος με δικά του πλοία. Τον ίδιο μήνα που γεννήθηκε ο Μανουέλ, ο πατέρας του πούλησε το τελευταίο ιστιοφόρο του – με το όνομα Anastasia – και αγόρασε το πρώτο του ατμόπλοιο, ένα μεταχειρισμένο αγγλικό φορτηγό πλοίο 3.800 τόνων. «Ανήκω λοιπόν στην εποχή του ατμού», έγραψε αργότερα ο ίδιος.
Από μικρός έδειξε έντονο ενδιαφέρον για τη ναυτιλία. Ως μαθητής εργαζόταν στα πλοία του πατέρα του κατά τις σχολικές διακοπές και ανέπτυξε σχεδόν εμμονική αγάπη για τα πλοία, γνωρίζοντας σε βάθος τους τύπους, τα ναυπηγεία και τους ιδιοκτήτες τους. Μελετούσε καθημερινά τις αναφορές αγοράς και πώλησης πλοίων που έστελναν οι μεσίτες στον πατέρα του, αποκτώντας ήδη από νεαρή ηλικία πολύτιμη γνώση για τις τιμές και τις συμφωνίες της αγοράς, σύμφωνα με το greekshippinghalloffame.org.
Μετά το σχολείο, το 1914, σκόπευε να σπουδάσει στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού. Το σχέδιο όμως ακυρώθηκε όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία μπήκε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας. Μετά το τέλος του πολέμου βρέθηκε στο Λονδίνο, όπου εργάστηκε ως μαθητευόμενος σε ναυλομεσιτικό γραφείο της City.
Το 1921, μαζί με τον παιδικό του φίλο και συμπατριώτη του από την Κάσο, Μηνά Ρεθύμνη, ίδρυσε την εταιρεία Rethymnis & Kulukundis (R&K). Η εταιρεία εξελίχθηκε σταδιακά στο μεγαλύτερο ελληνικό ναυτιλιακό γραφείο στο Λονδίνο και λειτουργούσε ως ένα είδος «κέντρου εξυπηρέτησης» για Έλληνες εφοπλιστές που δραστηριοποιούνταν στη βρετανική αγορά. Εκτός από μεσιτεία αγοράς και πώλησης πλοίων, παρείχε δάνεια, ναυλώσεις, ασφάλειες, καύσιμα και ακόμη και διαχείριση πλοίων.
Μεταξύ των επιχειρηματιών που βοηθήθηκαν στα πρώτα τους βήματα από την R&K ήταν και δύο μετέπειτα θρύλοι της ναυτιλίας: ο Αριστοτέλης Ωνάσης και ο Σταύρος Νιάρχος.
Η μεγάλη ευκαιρία για τον Κουλουκουντή ήρθε κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης της δεκαετίας του 1930. Η κατάρρευση πολλών ναυτιλιακών εταιρειών γέμισε την αγορά με σχετικά σύγχρονα πλοία σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές. Ο ίδιος πρωτοστάτησε στην αγορά αυτών των πλοίων, πείθοντας και άλλους Έλληνες εφοπλιστές να επενδύσουν την κατάλληλη στιγμή. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν ο Σταύρος Λιβανός, οι αδελφοί Γουλανδρήδες και η οικογένεια Χανδρή.
Ο ίδιος θεωρούσε αυτή την περίοδο το αποκορύφωμα της καριέρας του. Σε μια χαρακτηριστική συμφωνία το 1932 πούλησε ένα παλιό ατμόπλοιο για 2.100 λίρες και σχεδόν αμέσως αγόρασε ένα μεγαλύτερο πλοίο μόλις για 2.150 λίρες.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Κουλουκουντής εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ και ανέλαβε πρόεδρος της επιτροπής των Ελλήνων πλοιοκτητών στη Νέα Υόρκη. Από αυτή τη θέση συντόνισε τη δράση του ελληνικού εμπορικού στόλου και υποστήριξε τα πληρώματα που συμμετείχαν στην πολεμική προσπάθεια των Συμμάχων.
Μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες του ήταν να εξασφαλίσει για την Ελλάδα 15 νεόκτιστα πλοία τύπου Liberty στο πλαίσιο του αμερικανικού νόμου Lend-Lease του 1941 – για τους Έλληνες πλοιοκτήτες μετά τον πόλεμο.
Μετά τον πόλεμο, η οικογένεια Κουλουκουντή επεκτάθηκε και στον τομέα των δεξαμενόπλοιων. Το 1948 ο Μανουέλ Κουλουκουντής ίδρυσε μαζί με τον ξάδελφό του Βασίλη Μαυρολέοντα την εταιρεία London and Overseas Freighters, η οποία εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικούς στόλους δεξαμενόπλοιων της εποχής.
Η καριέρα του δεν ήταν πάντα χωρίς δυσκολίες. Τη δεκαετία του 1950 βρέθηκε στο επίκεντρο πολιτικών και επιχειρηματικών αντιπαραθέσεων στις ΗΠΑ, ενώ ορισμένες από τις εταιρείες του οδηγήθηκαν τελικά σε πτώχευση τη δεκαετία του 1960. Παρ’ όλα αυτά, παρέμεινε ενεργός στη ναυτιλία για πολλά χρόνια ακόμη.
Εκτός από εφοπλιστής, ο Κουλουκουντής υπήρξε και παθιασμένος καλλιτέχνης. Με εντυπωσιακή μνήμη, ζωγράφιζε με ακουαρέλα πλοία που είχε δει ακόμη και δεκαετίες νωρίτερα. Συχνά ζωγράφιζε σε εστιατόρια, ακόμη και στο πίσω μέρος των μενού.
Οι λεπτομερείς απεικονίσεις του θεωρούνται σήμερα πολύτιμα συλλεκτικά έργα και ταυτόχρονα ιστορικά τεκμήρια μιας εποχής που σημάδεψε την ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας.
Το 2024, στο κοιμητήριο της Βουλιαγμένης, συγγενείς και φίλοι από την Ελλάδα, την Αμερική και την Ευρώπη αποχαιρέτησαν τον Στάθη Κουλουκουντή, έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της παλιάς φρουράς της οικογένειας.
