Πρόκειται για αλλαγή με σαφή κοινωνικό και δημοσιονομικό αποτύπωμα
Στην αναμόρφωση του πλαισίου για την Κάρτα Αναπηρίας και στην συνολική διαχείριση των παροχών προς τα άτομα με αναπηρία προχωρά το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, επιχειρώντας να καλύψει θεσμικά και ψηφιακά κενά που μέχρι σήμερα άφηναν εκτός συστήματος χιλιάδες δικαιούχους.
Σύμφωνα με την αρμόδια υπουργό Δόμνα Μιχαηλίδου στόχος των παρεμβάσεων είναι η άρση αποκλεισμών, η καλύτερη πληροφόρηση των πολιτών και η απόκτηση πλήρους εικόνας από την Πολιτεία για τις αναπηρικές παροχές που χορηγούνται.
Σήμερα, η Κάρτα Αναπηρίας εκδίδεται αποκλειστικά για όσους είναι καταχωρημένοι στο Μητρώο Αναπηρίας, ενώ η Εθνική Πύλη Αναπηρίας περιλαμβάνει δεδομένα μόνο για πολίτες με ψηφιοποιημένη πιστοποίηση αναπηρίας.
Το αποτέλεσμα είναι διπλό: αφενός το κράτος δεν διαθέτει συγκεντρωμένα και αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό των δικαιούχων και το ύψος των παροχών, αφετέρου πολλοί πολίτες αγνοούν δικαιώματα και διευκολύνσεις που τους αναλογούν.
Με το νέο πλαίσιο, η Κάρτα Αναπηρίας αποσυνδέεται από την αποκλειστική εγγραφή στο Μητρώο Αναπηρίας και θα μπορεί να εκδίδεται από όλους τους δικαιούχους αναπηρικού επιδόματος, ακόμη και από όσους μέχρι σήμερα δεν ήταν καταχωρημένοι.
Πρόκειται για αλλαγή με σαφή κοινωνικό και δημοσιονομικό αποτύπωμα, καθώς διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των ωφελούμενων και επιτρέπει πιο ακριβή αποτύπωση των πραγματικών αναγκών.
Παράλληλα, στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας θεσπίζονται δύο νέα ψηφιακά Μητρώα. Το Μητρώο Δομών Αναπηρίας θα καταγράφει, ανά περιοχή, τις διαθέσιμες υποστηρικτικές δομές – από ΚΔΗΦ και ΣΥΔ έως ΚΕΠΑ – διευκολύνοντας την πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες.
Το Μητρώο Δικαιούχων Παροχών Αναπηρίας θα αποτυπώνει για πρώτη φορά συγκεντρωτικά το σύνολο των δικαιούχων και των παροχών που λαμβάνουν.
Η καταχώρηση θα γίνεται αυτόματα μέσω διαλειτουργικοτήτων, υπό την προϋπόθεση ότι τα στοιχεία της πιστοποίησης είναι ψηφιακά διαθέσιμα και πλήρη, ιδίως ως προς τον ΑΦΜ και τον ΑΜΚΑ. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η γραφειοκρατία, ενώ ενισχύεται η κρατική εποπτεία και ο έλεγχος της δαπάνης.
Κεντρικός στόχος των παρεμβάσεων είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής πύλης ενημέρωσης, μέσω της οποίας οι πολίτες θα γνωρίζουν με σαφήνεια ποιες παροχές δικαιούνται, αλλά και η συγκέντρωση αξιόπιστων δεδομένων που θα επιτρέπουν καλύτερο σχεδιασμό πολιτικής.
Στο ίδιο πλαίσιο, προωθείται η θέσπιση ενιαίου κανονισμού για τα αναπηρικά επιδόματα, προκειμένου να κωδικοποιηθούν και να ομαδοποιηθούν δεκάδες διάσπαρτες διατάξεις και υπουργικές αποφάσεις. Η κίνηση αυτή αναμένεται να απλοποιήσει το σύστημα, να μειώσει τις ασάφειες και να ενισχύσει τη διαφάνεια.
Σημειώνεται ότι σήμερα ο ΟΠΕΚΑ χορηγεί σειρά προνοιακών παροχών σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία, που καλύπτουν μεταξύ άλλων επιδόματα κίνησης για παραπληγικούς και ακρωτηριασμένους, διατροφικά επιδόματα σε νεφροπαθείς και μεταμοσχευμένους, οικονομικές ενισχύσεις για βαριές μορφές αναπηρίας, κώφωση, προβλήματα όρασης, εγκεφαλική παράλυση, αιμολυτικές αναιμίες και άλλες χρόνιες παθήσεις.
Στο πεδίο των υπηρεσιών, δρομολογείται και ειδική επιμόρφωση εκπαιδευτών ατόμων με αναπηρία, σε μια προσπάθεια να καλυφθούν σοβαρά κενά. Ενδεικτικό είναι ότι σήμερα μόλις εννέα εκπαιδευτές καλούνται να εξυπηρετήσουν περίπου 17.000 άτομα με αναπηρία όρασης και τυφλοκωφούς.
Από το πιλοτικό στάδιο στην καθολική εφαρμογή ο «Προσωπικός Βοηθός»
Παράλληλα, το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» εισέρχεται σε φάση καθολικής εφαρμογής σε όλη τη χώρα έως τον Ιούνιο του 2026.
Το μέτρο, που μέχρι σήμερα υλοποιείται πιλοτικά, στοχεύει στη στήριξη της ανεξάρτητης διαβίωσης και στην αποσυμφόρηση οικογενειών και δομών.
Η πανελλαδική επέκταση του προγράμματος θα επιτρέψει την παροχή προσωπικών βοηθών σε πολύ περισσότερους δικαιούχους ηλικίας 16 έως 65 ετών, με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, διευρύνοντας ουσιαστικά το κοινωνικό αποτύπωμα της παρέμβασης.
