Πυκνώνουν τα σύννεφα πολέμου στο Ιράν, τα επτά σενάρια αν ο Τραμπ αποφασίσει το χτύπημα
Το BBC αναλύει ποιες θα μπορούσαν να είναι οι εξελίξεις που θα πυροδοτήσει ένα νέο αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν
Με τα «σύννεφα πολέμου» να συγκεντρώνονται με επικίνδυνους ρυθμούς πάνω από το Ιράν για άλλη μια φορά μετά τις τελευταίες αναφορές Τραμπ στην αμερικανική αρμάδα που θα μπορούσε να χτυπήσει την Τεχεράνη, το BBC επιχειρεί να αναλύσει τα επτά σενάρια για το τι θα μπορούσε να φέρει μια νέα επίθεση των ΗΠΑ.
Πέραν των σεναρίων, πάντως, το βρετανικό δίκτυο σημειώνει ότι «ο μεγαλύτερος κίνδυνος τώρα είναι ότι ο Πρόεδρος Τραμπ, έχοντας συγκεντρώσει αυτή την ισχυρή δύναμη κοντά στα σύνορα του Ιράν, αποφασίσει ότι πρέπει να δράσει για να μην χάσει την αξιοπιστία του, και να ξεκινήσει ένας πόλεμος χωρίς σαφή τελικό αποτέλεσμα και με απρόβλεπτες και δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις».
Στοχευμένες επιθέσεις και μετάβαση στη δημοκρατία
Το πρώτο – και πιο αισιόδοξο – σενάριο θέλει τις δυνάμεις των ΗΠΑ να πραγματοποιούν επιθέσεις ακριβείας εναντίον στρατιωτικών βάσεων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) και της μονάδας Μπασίτζ – μιας παραστρατιωτικής δύναμης υπό τον έλεγχο του IRGC – τοποθεσιών εκτόξευσης και αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Σε αυτό το σενάριο το ήδη αποδυναμωμένο καθεστώς της Τεχεράνης ανατρέπεται, οδηγώντας τελικά σε μια πραγματική δημοκρατία, όπου το Ιράν μπορεί να επανενταχθεί στον υπόλοιπο κόσμο.
Ωστόσο το BBC θυμίζει ότι η στρατιωτική επέμβαση της Δύσης τόσο στο Ιράκ όσο και στη Λιβύη δεν οδήγησε σε ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία μολονότι έβαλε τέλος σε βίαιες δικτατορίες. Αλλά και στις δύο χώρες, μετά τις επεμβάσεις ακολούθησαν χρόνια χάους και αιματοχυσίας. Αντίθετα η Συρία όπου υπήρξε ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ χωρίς δυτική στρατιωτική υποστήριξη, η κατάσταση είναι καλύτερη
Το καθεστώς επιβιώνει αλλά προσαρμόζει τις πολιτικές του
Στο δεύτερο σενάριο αλά Βενεζουέλα, η ταχεία παρέμβαση των ΗΠΑ αφήνει το θεοκρατικό καθεστώς ανέπαφο, αλλά μετριάζει τις πολιτικές του.
Στην περίπτωση του Ιράν, αυτό θα σήμαινε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία επιβίωσε, κάτι που δεν θα ικανοποιούσε μεγάλο αριθμό Ιρανών, αλλά θα αναγκάζονταν να περιορίσει την υποστήριξή της σε βίαιες πολιτοφυλακές σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, να σταματήσει ή να περιορίσει τα εγχώρια πυρηνικά και βαλλιστικά της προγράμματα, καθώς και να χαλαρώσει την καταστολή των διαδηλώσεων.
«Και πάλι, αυτό είναι το πιο απίθανο σενάριο. Η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει προκλητική και ανθεκτική στην αλλαγή εδώ και 47 χρόνια. Φαίνεται ανίκανη να αλλάξει πορεία τώρα» προσθέτει το BBC.
Το καθεστώς καταρρέει και αντικαθίσταται από στρατιωτική διακυβέρνηση
Στο τρίτο σενάριο που για πολλούς θεωρείται το πιο πιθανό, το καθεστώς της Τεχεράνης θα αντικατασταθεί από μια ισχυρή στρατιωτική κυβέρνηση που θα αποτελείται κυρίως από στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.
Η εξέλιξη αυτή θα είναι αποτέλεσμα της σύγχυσης που θα επικρατήσει μετά από ένα αμερικανικό χτύπημα, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει μετά από διαδηλώσεις που δεν πετυχαίνουν να ανατρέψουν το καθεστώς αφενός γιατί δεν έχουν πετύχει αποστασίες προς την πλευρά τους και αφετέρου γιατί όσοι έχουν τον έλεγχο είναι διατεθειμένοι να χρησιμοποιήσουν απεριόριστη βία για να παραμείνουν στην εξουσία.
Το Ιράν επιτίθεται στις αμερικανικές δυνάμεις και γειτονικές χώρες
Το τέταρτο σενάριο περιλαμβάνει την απάντηση του Ιράν με επίθεση σε αμερικανικές δυνάμεις και γειτονικές χώρες καθώς η Τεχεράνη θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει με βαλλιστικούς πυραύλους και drones, πολλά από τα οποία είναι κρυμμένα σε σπηλιές, υπόγεια ή σε απομακρυσμένες βουνοπλαγιές.
Όπως υπενθυμίζει το BBC, κατά μήκος της αραβικής πλευράς του Κόλπου, κυρίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ υπάρχουν διάσπαρτες αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις ενώ στόχος θα μπορούσαν να γίνουν και χώρες που η Τεχεράνη θα θεωρούσε συνεργούς των ΗΠΑ όπως η Ιορδανία ή η Σαουδική Αραβία – όπως έγινε το 2019 σε επίθεση με πυραύλους και drones στις πετροχημικές εγκαταστάσεις της Saudi Aramco που αποδόθηκε σε μια ιρανική υποστηριζόμενη πολιτοφυλακή στο Ιράκ
Το Ιράν ανταποδίδει τοποθετώντας νάρκες στον Κόλπο
Το πέμπτο σενάριο κάνει λόγο για ιρανικές νάρκες στην περιοχή του Κόλπου όπως είχε γίνει στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ του 1980-88 με το BBC να θυμίζει ότι η Τεχεράνη έχει πραγματοποιήσει ασκήσεις ταχείας τοποθέτησης ναρκοπεδίων.
Το στενό του Ορμούζ μεταξύ Ιράν και Ομάν είναι κρίσιμο καθώς περίπου το 20% των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως και μεταξύ 20-25% του πετρελαίου και των παραπροϊόντων του πετρελαίου διέρχονται από αυτό κάθε χρόνο.
Το Ιράν ανταποδίδει βυθίζοντας ένα πολεμικό πλοίο των ΗΠΑ
Το έκτο σενάριο αφορά μια επίθεση «σμήνους» κατά πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Σε αυτό το σενάριο το Ιράν εκτοξεύει τόσα πολλά drones και γρήγορα μικρά σκάφη με τορπίλες σε έναν ή περισσότερους στόχους, που ακόμη και οι ισχυρές άμυνες του αμερικανικού ναυτικού δεν είναι σε θέση να τα εξουδετερώσουν όλα εγκαίρως.
Το Ιρανικό ναυτικό, σημειώνει το βρετανικό δίκτυο, έχει επικεντρώσει μεγάλο μέρος της εκπαίδευσής του προσωπικού στον μη συμβατικό ή «ασύμμετρο» πόλεμού. Μια τυχόν βύθιση ενός αμερικανικού πολεμικού πλοίου, συνοδευόμενη από την πιθανή σύλληψη επιζώντων από το πλήρωμά του, θα αποτελούσε τεράστια ταπείνωση για τις ΗΠΑ.
Αν και αυτό το σενάριο θεωρείται απίθανο, υπάρχει το προηγούμενο με το αντιτορπιλικό USS Cole, που καταστράφηκε από μια επίθεση αυτοκτονίας της Αλ Κάιντα στο λιμάνι του Άντεν το 2000, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 17 Αμερικανοί ναύτες.
Το καθεστώς καταρρέει αλλά ακολουθεί το χάος
Στο έβδομο και τελευταίο σενάριο που αποτυπώνει τις μεγαλύτερες ανησυχίες χωρών όπως το Κατάρ ή η Σαουδική Αραβία το καθεστώς της Τεχεράνης καταρρέει αλλά ακολουθεί το χάος του εμφυλίου με εθνοτικές εντάσεις που θα εξελιχθούν σε ένοπλες συγκρούσεις από μειονότητες που θα επιδιώξουν να προστατεύσουν τους δικούς τους ανθρώπους εν μέσω ενός εθνικού κενού εξουσίας.
Το Ιράν είναι η μεγαλύτερη χώρα της Μέσης Ανατολής από άποψη πληθυσμού – περίπου 93 εκατομμύρια – και κανείς δεν θα ήθελε να το δει να βυθίζεται στο χάος, προκαλώντας μια ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση.
