Με αφορμή την πρόσφατη θέαση φάλαινας στον Παγασητικό κόλπο, ένα πραγματικά σπάνιο και ταυτόχρονα όμορφο θέαμα, γεννήθηκε το ερώτημα αν όντως ζουν φάλαινες στις ελληνικές θάλασσες.

Η εικόνα της φάλαινας συνδέεται συνήθως με μακρινούς ωκεανούς. Κι όμως, τα ελληνικά νερά φιλοξενούν μερικά από τα πιο σημαντικά είδη φαλαινών της Μεσογείου. Όχι περιστασιακά, αλλά συστηματικά. Κάποιες ζουν μόνιμα, άλλες περνούν μεγάλα διαστήματα της ζωής τους εδώ, για πολύ συγκεκριμένους λόγους.

Η απάντηση λοιπόν είναι ξεκάθαρη: ναι, φάλαινες ζουν στα ελληνικά νερά. Και η παρουσία τους δεν είναι τυχαία.

Η Μεσόγειος ως βιότοπος φαλαινών

Η Μεσόγειος δεν είναι απλώς «πέρασμα». Για ορισμένα είδη φαλαινών αποτελεί ξεχωριστό πληθυσμό, γενετικά απομονωμένο από τον Ατλαντικό. Αυτό σημαίνει ότι οι φάλαινες που ζουν εδώ γεννιούνται, τρέφονται και αναπαράγονται στη Μεσόγειο.

Τα ελληνικά νερά, με τα μεγάλα βάθη, τις απότομες υποθαλάσσιες χαράδρες και την υψηλή βιοποικιλότητα, προσφέρουν ιδανικές συνθήκες για μεγάλα κητώδη. Ιδιαίτερα το Ιόνιο Πέλαγος και το Ελληνικό Τόξο (νότια της Κρήτης) θεωρούνται περιοχές-κλειδιά.

Ποια είδη ζουν στις ελληνικές θάλασσες;

Η φάλαινα φυσητήρας: μόνιμος κάτοικος

Η Φάλαινα φυσητήρας είναι το πιο εμβληματικό είδος φάλαινας που ζει στα ελληνικά νερά. Πρόκειται για το μεγαλύτερο οδοντοφόρο θηλαστικό του πλανήτη. Στην Ελλάδα ζει μόνιμος πληθυσμός φυσητήρων, κυρίως στο Ιόνιο Πέλαγος και νότια της Κρήτης. Δεν έρχονται για περαστική τροφή, αλλά παραμένουν όλο τον χρόνο.

Ο λόγος είναι απλός: τα βαθιά νερά προσφέρουν άφθονη τροφή, κυρίως καλαμάρια μεγάλου βάθους. Εκεί καταδύονται σε βάθη που ξεπερνούν τα 1.000 μέτρα, κάτι που ελάχιστα είδη μπορούν να κάνουν.

Οι φυσητήρες της Μεσογείου αναπαράγονται επίσης εδώ, γεγονός που καθιστά τον πληθυσμό εξαιρετικά ευάλωτο σε απειλές όπως η ναυσιπλοΐα και η ηχορύπανση.

Η ζιφιός: η «αόρατη» φάλαινα

Η φάλαινα Ζιφιός είναι ίσως το λιγότερο γνωστό αλλά εξίσου εντυπωσιακό είδος φάλαινας που ζει στα ελληνικά νερά.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της σε μεγάλα βάθη. Παρ’ όλα αυτά, οι επιστημονικές καταγραφές δείχνουν ότι ζιφιοί ζουν μόνιμα στην ελληνική θαλάσσια περιοχή, κυρίως στο Ιόνιο.

Δεν μεταναστεύουν εποχικά. Ζουν, τρέφονται και αναπαράγονται εδώ, κάτι που καθιστά την Ελλάδα έναν από τους σημαντικότερους βιότοπους του είδους στη Μεσόγειο.

Πτεροφάλαινα: ο επισκέπτης με διάρκεια

Η Πτεροφάλαινα είναι το μεγαλύτερο ζώο που έχει καταγραφεί ποτέ στη Μεσόγειο. Δεν ζει μόνιμα στα ελληνικά νερά, αλλά εμφανίζεται τακτικά, κυρίως στο Ιόνιο Πέλαγος.

Οι πτεροφάλαινες ακολουθούν τα αποθέματα τροφής, κυρίως κριλ και μικρά ψάρια. Έτσι, η παρουσία τους συνδέεται με περιόδους αυξημένης παραγωγικότητας της θάλασσας.

Αν και θεωρούνται πιο «περαστικοί» επισκέπτες, οι επαναλαμβανόμενες εμφανίσεις τους δείχνουν ότι τα ελληνικά νερά αποτελούν σημαντικό τμήμα της ευρύτερης οικολογικής τους διαδρομής.

Γιατί οι φάλαινες επιλέγουν τα ελληνικά νερά

Ο βασικός λόγος παρουσίας φαλαινών στην Ελλάδα είναι ο συνδυασμός μεγάλου βάθους και τροφής. Οι απότομες κλίσεις του βυθού δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για θαλάσσια οικοσυστήματα πλούσια σε θηράματα.

Επιπλέον, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας λειτουργεί σαν φυσικός κόμβος της Ανατολικής Μεσογείου. Για ορισμένα είδη, αυτό σημαίνει μόνιμη εγκατάσταση. Για άλλα, ασφαλή σταθμό μεγάλης διάρκειας.

Μια ήσυχη συνύπαρξη που χρειάζεται προσοχή

Το γεγονός ότι φάλαινες ζουν στα ελληνικά νερά δεν είναι μόνο εντυπωσιακό. Είναι και ευθύνη. Τα περισσότερα είδη είναι ευάλωτα ή απειλούμενα, με βασικούς κινδύνους τις συγκρούσεις με πλοία, τον υποθαλάσσιο θόρυβο και τη ρύπανση.

Παράλληλα όμως, η παρουσία τους αποτελεί ένδειξη ότι η θάλασσά μας παραμένει ζωντανή. Και όσο περισσότερο γνωρίζουμε τι ζει δίπλα μας, τόσο πιο εύκολα μπορούμε να το προστατεύσουμε.

Πηγή: https://thehappynews.gr/31248-zoun-falaines-sta-ellinika-nera/