“Ξεπαγώνει” εντός 2026 το Κυπριακό: Η επιθυμία Γκουτέρες, το σχέδιο Γεραπετρίτη, τα 5 σημεία Χριστοδουλίδη και οι τουρκικές “νάρκες”
Το 2026 ξεκίνησε με ανησυχητικές και δυσοίωνες γεωπολιτικές εξελίξεις, ωστόσο προβλέπονται και ορισμένες κινήσεις προς μια θετική κατεύθυνση. Μια εξ αυτών είναι το «ξεπάγωμα» των συνομιλιών για το Κυπριακό, για το οποίο πρώτα είχαν γράψει τα «Π» πριν από μερικούς μήνες. Το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της στήλης «Big Mouth» του powergame.gr συγκεκριμενοποίησε τα δεδομένα, φέρνοντας στο φως τις κινήσεις του υπουργού Εξωτερικών προς την κατεύθυνση της προόδου των -επίσημων- συζητήσεων και διαφαίνεται πως η κυβέρνηση και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, τους προσεχείς μήνες θα βαδίσουν βάσει συγκεκριμένου σχεδίου. Το γεγονός ότι η νέα χρονιά θα αποτελέσει ορόσημο για το Κυπριακό αποδεικνύεται από τις τρέχουσες εξελίξεις, που ίσως να πέρασαν κάτω από τα «ραντάρ», ωστόσο έχουν τη σημασία τους.
Σημαντικό ρόλο, επίσης, παίζει το γεγονός ότι η δεύτερη και τελευταία θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ως γενικού γραμματέα του ΟΗΕ λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Ο καθένας στη θέση του θα ήθελε να παραδώσει τα ηνία στον διάδοχό του έχοντας επιλύσει ή έστω προχωρήσει το θέμα του Κυπριακού. Μάλιστα, σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες διπλωματικές πηγές, ο κ.Γκουτέρες σε κάθε κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον κ. Γεραπετρίτη και τον κ. Χριστοδουλίδη τούς λέει ότι αυτή είναι βασική επιδίωξή του. Το ανέφερε και στο τετ-α-τετ -διάρκειας μίας ώρας- που είχε με τον Ελληνα υπουργό το βράδυ της Τετάρτης στη Νέα Υόρκη. Οι προθέσεις του κ. Γκουτέρες έγιναν σαφείς και από τη στιγμή που διόρισε προσωπική απεσταλμένη τη Μαρία Ανχελα Ολγκίν Κουεγιάρ για το Κυπριακό. Πραγματοποιήθηκε, μάλιστα, άτυπη τριμερής συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον νέο επικεφαλής του ψευδοκράτους, Τουφάν Ερχιουρμάν, στην οικία του ειδικού αντιπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ στη νεκρή ζώνη, στην περιοχή του παλιού αεροδρομίου Λευκωσίας.
Κοινή βούληση για πενταμερή για το Κυπριακό
Επιβεβαίωση της βάσης λύσης του Κυπριακού, καταγραφή των συγκλίσεων για την εσωτερική και την εξωτερική πτυχή από τα Ηνωμένα Εθνη, σύγκληση επίσημης διευρυμένης διάσκεψης στη βάση των συγκλίσεων, επανέναρξη των συνομιλιών και ανακοίνωση εκεί της διάνοιξης τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης περιλαμβάνει η πρόταση πέντε σημείων που κατέθεσε στην τριμερή συνάντηση ο κ. Χριστοδουλίδης. Το γεγονός ότι από την άτυπη τριμερή συνάντηση δεν προέκυψε ένα απτό αποτέλεσμα, ούτε έκπληξη προκάλεσε ούτε ανησυχία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, άλλωστε, έχει διαπιστωθεί κοινή βούληση να πραγματοποιηθεί -επίσημη αυτή τη φορά- πενταμερής συνάντηση κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026, με τη συμμετοχή εκτός της Λευκωσίας και του ψευδοκράτους και της Αθήνας (Γ. Γεραπετρίτης), της Αγκυρας (Χ. Φιντάν) και του Λονδίνου. Οπως ανέφερε και το ρεπορτάζ της στήλης «Big Mouth», «αν και οι Τούρκοι θέτουν ως όρο τη Συνομοσπονδία, η δική μας πλευρά θα επιμείνει σε ψήφισμα που θα αναφέρει μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και φυσικά μία διεθνή οντότητα».
Αυτή είναι η πάγια θέση της Αθήνας και της Λευκωσίας, που ξεκαθαρίζουν ότι η διχοτόμηση του νησιού, που προτείνει η άλλη πλευρά, η «λύση» των δύο κρατών, δηλαδή, είναι εκτός πλαισίου και προφανώς απορρίπτεται. «Η προοπτική είναι ότι όταν ωριμάσουν οι συνθήκες και υπάρξει κάποια απτή εξέλιξη στα ζητήματα τα οποία έχουμε σήμερα και έχουν να κάνουν με τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τότε θα υπάρξει και νέα συνάντηση σε διευρυμένη μορφή», δήλωσε σχετικά ο κ. Γεραπετρίτης. Φαίνεται, πάντως, πως άπαντες συμφωνούν ότι πρέπει να… βιαστούν να λύσουν ή έστω να «τρέξουν» το θέμα μεταξύ τους, προτού μπει στο «ραντάρ» του προέδρου Τραμπ το Κυπριακό και προκύψει ξαφνικά μια λύση που δεν θα συμφέρει ούτε τη μία ούτε την άλλη πλευρά.
Χαμηλές προσδοκίες από τη συνάντηση κορυφής στην Άγκυρα
Ανεξάρτητα από το πού θα κάτσει εντέλει η μπίλια για την πενταμερή του Κυπριακού, οι κύριοι Γεραπετρίτης και Φιντάν θα συναντηθούν νωρίτερα στην Αγκυρα, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, που θα πραγματοποιηθεί -σύμφωνα με πληροφορίες- τη δεύτερη εβδομάδα του ερχόμενου μήνα. Από το ρεπορτάζ προκύπτει ότι επικρατέστερη ημερομηνία θεωρείται η 10η Φεβρουαρίου, ωστόσο η τελική απόφαση θα παρθεί βάσει των προγραμμάτων των δύο ηγετών. Ως προς την ουσία του ΑΣΣ, οι προσδοκίες δεν είναι υψηλές. Αφενός δεν έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για να ξεκινήσει η συζήτηση για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, αφετέρου η Τουρκία φροντίζει να δυναμιτίζει το κλίμα. Γεγονός που απεδείχθη με την έκδοση δύο ΝAVTEX με τις οποίες υπενθύμισε τις πάγιες θέσεις της περί δικαιοδοσίας στο Αιγαίο και περί «αποστρατιωτικοποιημένων» νησιών. Η πρώτη ήταν μια γενική υπενθύμιση περί εκπομπής αγγελιών «που καλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, τα όρια της οποίας μένει να οριοθετηθούν από τα παράκτια κράτη», ενώ η δεύτερη ανέφερε ονομαστικά τα νησιά τα οποία είναι υπό καθεστώς «μόνιμης αποστρατιωτικοποίησης» και στα οποία δεν πρέπει -κατά τους Τούρκους- να γίνονται ασκήσεις (Θάσος, Αγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, σύμπλεγμα Καστελλόριζου). Ακολούθησε εξίσου προκλητική ανακοίνωση από το τουρκικό υπουργείο Αμυνας την Πέμπτη, με την Αθήνα να απαντά ότι οι NAVTEX είναι παράνομες, χωρίς νομικό έρεισμα. Για το ζήτημα αυτό, πέρα από τα διαβήματα διαμαρτυρίας, η Ελλάδα προχώρησε επίσης σε αναφορά στον πρόεδρο της αρμόδιας επιτροπής του Διεθνούς Οργανισμού Ναυσιπλοΐας (ΙΜΟ), που έχει την ευθύνη της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας σε διεθνές επίπεδο, ενώ αξίζει να σημειωθεί και ότι στην έκθεση της ευρωπαϊκής επιτροπής για την Τουρκία το 2024 κατεγράφη ρητά η παράνομη αυτή πρακτική.
