Η Μαρινέλλα, ο Μύθος του ελληνικού τραγουδιού δεν είναι πια κοντά μας – “Έφυγε” από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών.
Η Μαρινέλλα, η μεγάλη Κυρία και Μύθος του ελληνικού τραγουδιού δεν είναι πια κοντά μας. Έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας πίσω της ένα τεράστιο κενό στην καρδιά της ελληνικής μουσικής. Με μια καριέρα που ξεκίνησε πριν από επτά δεκαετίες, η Μαρινέλλα κατάφερε να σφραγίσει ανεξίτηλα το ελληνικό τραγούδι με την εκφραστική φωνή και το μοναδικό της πάθος, γράφοντας ιστορία ως μία από τις σημαντικότερες ερμηνεύτριες του τόπου μας.
“Με βαθιά θλίψη σας ανακοινώνουμε την απώλεια της Μαρινέλλας, αγαπημένης μας μητέρας και γιαγιάς, η οποία κατέληξε στο σπίτι της, σήμερα 28 Μαρτίου 2026 στις 18:00” αναφέρει η οικογένειά της σε σχετική ανακοίνωση.
Η Μαρινέλλα ήταν ζωντανή ιστορία, ένα σύμβολο του ελληνικού τραγουδιού που μετέδιδε συναίσθημα και δύναμη με κάθε της εμφάνιση. Ο Μάνος Κατράκης, Αλέξης Μινωτής, Ειρήνη Παππά, Ingrid Bergman, Ζωή Λάσκαρη, Τζένη Καρέζη, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Omar Sharif, Φράνκο Ροσελίνι, Μιχάλης Κακογιάννης, αλλά και ο Φρανκ Σινάτρα είχαν δηλώσει μεγάλοι θαυμαστές της.
Δεν είναι τυχαίο που της είχε δοθεί ο χαρακτηρισμός “Μύθος” τόσο από το κοινό όσο και από τους ειδικούς, λόγω του μεγέθους της καλλιτεχνικής πορείας και της ισχυρής διάδρασης που είχε με το κοινό για περισσότερες από έξι δεκαετίες. Αυτό που την έκανε να ξεχωρίζει είναι η έκταση της φωνής της, η μοναδική χροιά της, αλλά και η μεγάλη εκφραστικότητα στις ερμηνείες της, τόσο στις ηχογραφήσεις της όσο και επί σκηνής.
Η Μαρινέλλα “έπεσε” τη στιγμή του απόλυτου μεγαλείου της. Το βράδυ της Τετάρτης 25 Σεπτεμβρίου του 2024 λιποθύμησε στο Ηρώδειο, κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης συναυλίας- αφιέρωμα στην ίδια. Επρόκειτο για μια παράσταση κορύφωση της σπουδαίας μουσικής διαδρομής της που με την ερμηνεία, το πάθος, την εκφραστικότητά, τη φωνή, το ταλέντο τη θεατρικότητα της, διαρκεί και ενώνει με τη μουσική της ολόκληρες γενιές Ελληνίδων και Ελλήνων. Και δυστυχώς δεν ανέκαμψε ποτέ.
Ήταν μία καλλιτέχνιδα που έφερε επανάσταση στον χώρο της μουσικής τη δεκαετία του ΄80: πρόσεχε τον ήχο, έβαλε θεατρικούς προβολείς, αντικατέστησε το σπάσιμο των πιάτων με τις γαρδένιες, έφτιαξε τα καμαρίνια και επέβαλε όχι μόνο την Κυριακή να είναι ρεπό, αλλά και οι μουσικοί της να πληρώνονται εκείνο το ρεπό.
Μαρινέλλα: Τα πρώτα χρόνια…
Η Μαρινέλλα, κατά κόσμον Κυριακή Παπαδόπουλου, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 20 Μαΐου του 1938. Οι γονείς της ήταν Έλληνες πρόσφυγες της Κωνσταντινούπολης, που έφεραν μαζί τους την παράδοση και το ήθος μιας άλλης Ελλάδας. Ήταν το τέταρτο και τελευταίο παιδί μιας μεγάλης οικογένειας με έντονη καλλιτεχνική φλέβα.
Στα δώδεκά της χρόνια διαφήμιζε τα καταστήματα “Melka” της Θεσσαλονίκης. Στα δεκαεφτά της, ακολούθησε ως ηθοποιός το θίασο της Μαίρης Λωράνς όπου έκανε περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Δίπλα της, οι ανερχόμενοι τότε ηθοποιοί Κώστας Βουτσάς και Μάρθα Καραγιάννη, αλλά και η Σόνια Δήμου, ο Γιάννης Τζαννετάκος και η χορεύτρια Ντέπυ Φιλοσόφου.
Κάποιο βράδυ, η τραγουδίστρια του θιάσου αρρώστησε και η Μαρινέλλα που ήξερε απ’ έξω όλα τα τραγούδια, την αντικατέστησε. Τραγούδησε το «Ο άνθρωπος μου» της Σοφίας Βέμπο, σε μουσική του Μενέλαου Θεοφανίδη και στίχους του Μίμη Τραϊφόρου, αλλά και το «Μαλαγκένια», γερμανικό τραγούδι της Κατοχής. Η Μαρινέλλα έγινε ακολούθως η βασική τραγουδίστρια του θιάσου.
Πώς πήρε το όνομα “Μαρινέλλα”
Το 1956, η Μαρινέλλα μπήκε στο Στρατιωτικό Θέατρο Θεσσαλονίκης ως τραγουδίστρια γιατί της έδιναν καλύτερη αμοιβή. Παράλληλα ξεκίνησε την καριέρα της ως τραγουδίστρια στο κέντρο “Πανόραμα” της Νέας Ελβετίας Θεσσαλονίκης, πίσω από το γήπεδο του Άρη, όπου ο τραγουδοποιός Τόλης Χάρμας την βάφτισε καλλιτεχνικά «Μαρινέλλα», εμπνευσμένος από το ομώνυμο τραγούδι του. Στο μαγαζί αυτό δούλευε ως μπουζουξής ο Στέλιος Ζαφειρίου, ο σολίστας ο οποίος στα επόμενα χρόνια συνδέθηκε με τη Μαρινέλλα όσο κανένας άλλος.
Ο έρωτας με τον Στέλιο Καζαντζίδη
Τον Αύγουστο του 1956 στο κέντρο “Πανόραμα” της Θεσσαλονίκης, η Μαρινέλλα γνωρίζει τον Σ. Καζαντζίδη. Τραγούδησε μπροστά του το τραγούδι “Πικρό Ψωμί”. Όταν τελείωσε το τραγούδι τον πλησίασε και του εξέφρασε τον θαυμασμό της. Εκείνος – μαγεμένος από την ολοκάθαρη φωνή της, αλλά και τις χορευτικές της ικανότητες – της επισήμανε πως τραγουδά το λαϊκό με έναν δικό της τρόπο, όχι πολύ βαρύ. Η γνωριμία τους συνεχίστηκε μέσα σε μια βάρκα. Και οι δύο αγαπούσαν πολύ τη θάλασσα και το ψάρεμα. Εκεί γεννήθηκε και ο μεγάλος ερωτάς τους. Ο Καζαντζίδης ζήτησε στην Μαρινέλλα να γίνει το σεγκόντο του…
Από το παραθαλάσσιο κέντρο “Λουξεμβούργο” της Θεσσαλονίκης όπου έκαναν τις πρώτες τους επιτυχημένες εμφανίσεις, στις 12 Νοεμβρίου του 1957 κατέβηκαν στην Αθήνα, και από εκεί άρχισε η ανοδική τους πορεία. Τα πρώτα τραγούδια που ηχογράφησαν ήταν τα «Νίτσα, Ελενίτσα» και «Η πρώτη αγάπη σου είμαι εγώ» του Γιώργου Μητσάκη, που κυκλοφόρησαν σε δίσκους 78′ στροφών το 1957. Το πρώτο ντουέτο με τον Καζαντζίδη που ακούγεται μόνη της η Μαρινέλλα, ήταν το «Τι γυρεύεις από ‘μένα» του Πάνου Πετσά και του Κώστα Βίρβου, το 1957. Ενώ το πρώτο σόλο τραγούδι της Μαρινέλλας ήταν το «Ήρθα πάλι κοντά σου» με β’ φωνή της Γιώτας Λύδια, που κυκλοφόρησε το 1959.
Ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα γνώρισαν απίστευτη δόξα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τραγούδησαν στην Αμερική και στην Αυστραλία με επιτυχία, ενώ ηχογράφησαν τραγούδια σε πρώτη και δεύτερη εκτέλεση. Οι διφωνίες που έκαναν μαζί, αποτελούν ακόμη και σήμερα αντικείμενο θαυμασμού, προσοχής και μελέτης. Ερμήνευσαν τραγούδια του Θεόδωρου Δερβενιώτη, του Απόστολου Καλδάρα, του Γιάννη Μαρκόπουλου του Βασίλη Τσιτσάνη, της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, του Κώστα Βίρβου κ.α.
Το 1960, η Μαρινέλλα και ο Στέλιος Καζαντζίδης, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στον ελληνικό κινηματογράφο (συνολικά συμμετείχαν μαζί σε 10 ελληνικές ταινίες), στην κωμική ταινία του Ροβήρου Μανθούλη Η ΚΥΡΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΣ, ερμηνεύοντας μαζί τα τραγούδια «Για ‘μας ποτέ μη ξημερώσει» και «Ζιγκουάλα», ενώ η Μαρινέλλα ερμήνευσε σόλο το τραγούδι του Αργύρη Κουνάδη «Αλλάξανε τα πράγματα».
Τον Μάρτιο του 1961, στο θέατρο “Κεντρικόν“, ερμήνευσαν 4 τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι («Αθήνα», «Κουρασμένο παλληκάρι», «Ο κυρ Αντώνης», «Το πέλαγο είναι βαθύ») και 6 του Μίκη Θεοδωράκη («Βράχο – βράχο τον καημό μου», «Παράπονο», «Ο μετανάστης», «Καημός», «Σαββατόβραδο» και «Έχω μια αγάπη») από τον κύκλο τραγουδιών “Πολιτεία”, σε ποίηση Δημήτρη Χριστοδούλου και Τάσου Λειβαδίτη (τα δύο τελευταία). Ο Μάνος Χατζιδάκις, ακούγοντας στις πρόβες την Μαρινέλλα να κάνει αυθόρμητα την φούγκα στο “Κουρασμένο παλικάρι” την παρομοίασε με τη Μαρίκα Νίνου στην βελτιωμένη εκδοχή της.
Με τον Μίκη Θεοδωράκη συνεργάστηκαν ξανά το 1962 στο θέατρο «Παρκ», στη θεατρική παράσταση “Όμορφη πόλη” σε κείμενα του θεατρικού συγγραφέα Μποστ. Το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, χώρισαν για πρώτη φορά και ξαναβρέθηκαν ένα με ενάμιση χρόνο αργότερα.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα παντρεύτηκαν στις 7 Μαΐου του 1964 και ταξίδεψαν τραγουδώντας στη Γερμανία και την Αμερική.
Στα νυχτερινά κέντρα που εμφανίζονταν (“Τριάνα του Χειλά” στη Συγγρού, “Κουλουριώτη” στις Τζιτζιφιές, “Ξυπολητάκου” στο Ηράκλειο, “Μαντουμπάλα” στην Αλεξάνδρας, “Φαληρικόν” της Ηπείρου) γινόταν το αδιαχώρητο, ενώ συνεργάστηκαν με σημαντικούς καλλιτέχνες της εποχής, λ.χ. Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια, Στράτο Παγιουμτζή, Καίτη Γκρέι, Σωτηρία Μπέλλου, Μανώλη Αγγελόπουλο, Γιώργο Ζαμπέτα, Μανώλη Χιώτη, Μαίρη Λίντα, Άννα Χρυσάφη, Αντώνη Ρεπάνη κ.ά.
Στις αρχές του 1965 ο Καζαντζίδης πήρε την απόφαση να σταματήσει τις εμφανίσεις του. Χώρισαν τον Σεπτέμβρη του 1966, ενώ συναντήθηκαν δισκογραφικά για τελευταία φορά το 1968, ηχογραφώντας έναν κοινό δίσκο 33′ στροφών (κυκλοφόρησε στις 18 Ιανουαρίου του 1969). Το τραγουδιστικό ντουέτο τους ήταν πλέον θρυλικό.
Η σόλο καριέρα της Μαρινέλλας
Το 1966 η Μαρινέλλα, μόνη της πλέον, προσπαθεί να στήσει μια προσωπική καριέρα. Ο Γιώργος Κατσαρός ήταν ο πρώτος που τη βοήθησε, επίσης ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Μάνος Λοΐζος, ο Χρήστος Λεοντής, ο Άγγελος Σέμπος και ο Μίμης Πλέσσας.
Ο Γιώργος Κατσαρός, ύστερα από τουρνέ 45 ημερών μαζί της σε τέσσερις πόλεις της Ρωσίας, της πρότεινε να εμφανιστεί στην θεατρική επιθεώρηση του Κώστα Χατζηχρήστου “Άλλος για Υπουργείο” στο θέατρο “Παρκ”, και να τραγουδήσει δυο καινούργια του τραγούδια, τα «Απόψε χάνω μια ψυχή» και «Κλείσε τα μάτια σου καρδιά μου», σε στίχους του Πυθαγόρα. Αυτή η εμφάνιση της Μαρινέλλας στη συγκεκριμένη παράσταση ήταν η πρώτη σόλο εμφάνισή της μετά το χωρισμό της από τον Στέλιο Καζαντζίδη.
Το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, στον “Μουσικό Αύγουστο” που οργάνωσε ο Μίκης Θεοδωράκης στο θέατρο Λυκαβηττού, η Μαρινέλλα υπό τη διεύθυνση του συνθέτη, τραγούδησε τον κύκλο τραγουδιών “Λιποτάκτες“, δίπλα στους Γρηγόρη Μπιθικώτση και Γιάννη Πουλόπουλο.
Το 1967 εμφανίστηκε στο “Χρυσό Βαρέλι” στις Τζιτζιφιές, δίπλα στον Τόλη Βοσκόπουλο, τη Δούκισσα, το Γιάννη Πουλόπουλο, τον Στράτο Διονυσίου και τη Μπέμπα Μπλανς. Κατόπιν επέστρεψε στου “Μοστρού“, δίπλα στον Πάνο Κόκκινο και τον Γιώργο Κατσαρό, ενώ αποφάσισε με τους Γιάννη Πουλόπουλο και Χρηστάκη να εμφανιστούν στην “Νεράιδα” για τις επόμενες δύο σεζόν.
Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Μαρινέλλας ήταν το τραγούδι «Σταλιά – σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα σε στίχους Διονύση Τζεφρώνη, που κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά, το οποίο αρχικά προοριζόταν για την Αλίκη Βουγιουκλάκη να το τραγουδήσει στην ταινία “Η κόρη μου η Σοσιαλίστρια”. Όμως αρνήθηκε, και η Μαρινέλλα ζήτησε από τον Ζαμπέτα να το πει εκείνη.
