Η επιτυχία με την πρώτη προσπάθεια έχει γίνει το ιερό δισκοπότηρο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, καθώς προστατεύει το ζευγάρι από την οικονομική ασφυξία.
Δείχνοντας ότι ο δρόμος για την απόκτηση ενός παιδιού δεν κάνει διακρίσεις, οι εξομολογήσεις αυτές ανέδειξαν την ψυχολογική φθορά της διαδικασίας. Σήμερα, ωστόσο, η ιατρική επιστήμη έχει εξελιχθεί τόσο πολύ που η βελόνα έχει πάψει να είναι φόβητρο. Στη θέση της, όμως, αναδύθηκε ένας νέος, πιο αδυσώπητος αντίπαλος: η οικονομική εξάντληση.
Ο «χρυσός» κανόνας της πρώτης προσπάθειας
Η σύγχρονη εξωσωματική δεν θυμίζει σε τίποτα τις επώδυνες διαδικασίες του παρελθόντος. Πλέον, το ιατρικό και επιστημονικό στοίχημα δεν είναι απλώς να επιτευχθεί μια εγκυμοσύνη, αλλά να επιτευχθεί από την πρώτη κιόλας φορά.
Οι ειδικοί της αναπαραγωγής γνωρίζουν καλά πως οι επαναλαμβανόμενοι, αποτυχημένοι κύκλοι δεν εξαντλούν μόνο το σώμα, αλλά δημιουργούν μία δυσβάσταχτη δίνη ψυχολογικής και –κυρίως– οικονομικής φθοράς. Η επιτυχία με την πρώτη προσπάθεια έχει γίνει το ιερό δισκοπότηρο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, καθώς προστατεύει το ζευγάρι από την οικονομική ασφυξία. Αυτός είναι ο λόγος που η σύγχρονη προσέγγιση έχει εγκαταλείψει τη λογική «ένα μοντέλο για όλους» και εστιάζει στην απόλυτη εξατομίκευση, με στοχευμένα πρωτόκολλα που μεγιστοποιούν τις πιθανότητες με το «καλημέρα».
Από τον φόβο της διαδικασίας, στη διεθνή συζήτηση για την «οικονομική πρόκληση»
Τα μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης, από τους New York Times μέχρι τον βρετανικό Guardian, έχουν ανοίξει πλέον μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν «οικονομική τοξικότητα» (financial toxicity) στον τομέα της υπογονιμότητας. Πρόκειται για έναν όρο που, πλέον, δεν περιγράφει το ιατρικό κομμάτι, αλλά την έντονη ψυχολογική πίεση που επιφέρει η προσπάθεια κάλυψης του κόστους των θεραπειών.
Ρίχνοντας μια ματιά στο εξωτερικό, γίνεται γρήγορα κατανοητό γιατί η οικονομική διάσταση έχει βρεθεί στο επίκεντρο. Στις ΗΠΑ, το μέσο κόστος για έναν κύκλο εξωσωματικής ξεπερνά τα 20.000 δολάρια. Στη Μεγάλη Βρετανία, τα ζευγάρια καλούνται συχνά να διαθέσουν ποσά άνω των 10.000 λιρών στον ιδιωτικό τομέα, προκειμένου να παρακάμψουν τις πολύμηνες λίστες αναμονής στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS). Το αποτέλεσμα; Ένα τεράστιο ποσοστό νέων ανθρώπων διεθνώς αναγκάζεται να αναδιαμορφώσει πλήρως τον οικογενειακό του προϋπολογισμό, να κάνει σημαντικές οικονομικές θυσίες ή να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης για να κάνει το όνειρο της οικογένειας πραγματικότητα.
Η αλήθεια για τον μέσο Έλληνα και τα Βαλκάνια
Η Ελλάδα περηφανεύεται (και δικαίως σε επιστημονικό επίπεδο) ότι αποτελεί παγκόσμιο σημείο αναφοράς του ιατρικού τουρισμού, διατηρώντας το κόστος στο 1/3 ή και 1/4 των τιμών του εξωτερικού – κυμαινόμενο κατά μέσο όρο στις 3.000 με 3.500 ευρώ. Είναι, όμως, αυτό το ποσό «προσιτό» για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό;
Όταν ο μέσος μισθός στη χώρα παλεύει να καλύψει την ακρίβεια στο σούπερ μάρκετ και τα δυσθεώρητα ενοίκια, ένας κύκλος εξωσωματικής κάθε άλλο παρά “φθηνός” μπορεί να θεωρηθεί, καθώς ισοδυναμεί με σχεδόν τρεις μισθούς. Και ενώ η Ελλάδα αποτελεί ιατρικό προορισμό, υστερεί σε ευρείες και ουσιαστικές κρατικές πολιτικές χρηματοδότησης. Την ώρα που άλλες βαλκανικές χώρες (όπως η Ρουμανία και η Σερβία) έχουν ξεκινήσει δυναμικά εθνικά προγράμματα για την πλήρη κάλυψη των πρώτων, ιδιωτικά χρηματοδοτούμενων, κύκλων, στην Ελλάδα η κρατική μέριμνα υστερεί αισθητά .
Ο ΕΟΠΥΥ προσφέρει μεν ένα σημαντικό δίχτυ προστασίας (αποζημιώνοντας φάρμακα και προληπτικές εξετάσεις), ωστόσο η ίδια η ιατρική πράξη στην ιδιωτική κλινική παραμένει μια τεράστια προσωπική δαπάνη.
«Η ελληνική απάντηση στο πρόβλημα: Το “μοντέλο” της Newlife»
Μέσα σε αυτό το πιεστικό περιβάλλον, αυτό που αναζητούν απεγνωσμένα τα ζευγάρια είναι να μην αντιμετωπίζονται ως απλά “περιστατικά” ή πελάτες σε ένα σύστημα. Αυτή ακριβώς είναι η ανάγκη που έρχεται να καλύψει η κλινική Newlife IVF, η οποία έχει καταφέρει να κυριαρχήσει στην Ελλάδα και το εξωτερικό, χτίζοντας μια σχέση εμπιστοσύνης που μεταδίδεται από στόμα σε στόμα.
Εκεί, οι ίδιοι οι άνθρωποι αποτελούν το σημείο αναφοράς. Η προσέγγιση απέναντι στο ζευγάρι και στη γυναίκα είναι βαθιά ανθρώπινη: υπάρχει το χιούμορ και η ζεστασιά για να σπάσει ο πάγος και να φύγει ο φόβος, αλλά ταυτόχρονα και η απόλυτη σοβαρότητα όταν οι αποφάσεις είναι κρίσιμες και πόσο μάλλον οικονομικές. Αυτό αντανακλάται στον τρόπο που η ομάδα προσεγγίζει το οικονομικό και πρακτικό κομμάτι.
Το άγχος της τσέπης μετριάζεται μέσα από ρεαλιστικά οικονομικά πλάνα και στάδια πληρωμών που διευκολύνουν τη διαχείριση της θεραπείας. Η σχέση ζευγαριού/γυναίκας και κλινικής χαρακτηρίζεται από απόλυτη διαφάνεια, με πλήρη απουσία προπληρωμής ολόκληρου του κόστους της θεραπείας. Δεν υπάρχει η λογική της «πώλησης», αλλά της πραγματικής καθοδήγησης. Η ομάδα κάθεται στο ίδιο τραπέζι με το ζευγάρι εξετάζοντας “τι πραγματικά χρειάζονται και όχι τι μπορεί να τους πουληθεί”. Με καθαρή πληροφόρηση, απόλυτη ειλικρίνεια και χωρίς «γκρίζες ζώνες», τα ζευγάρια ξέρουν από την πρώτη στιγμή πού βαδίζουν.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι η πλήρης απουσία απρόσωπων ιατρικών πρωτοκόλλων. Η κλινική απορρίπτει τη λογική της “μίας συνταγής για όλους”. Δεν υπάρχουν τυποποιημένα πακέτα, αλλά εξατομικευμένα πλάνα. Κάθε θεραπεία ράβεται στα μέτρα της γυναίκας, μεγιστοποιώντας τις πιθανότητες για το ζητούμενο: την επιτυχία από την πρώτη κιόλας προσπάθεια και επιβεβαιώνοντας πως η διαδικασία δεν είναι ένα πρωτόκολλο, αλλά μια απόλυτα προσωπική διαδρομή.
Στο τέλος της ημέρας, αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η αίσθηση ότι κάποιος μένει δίπλα σου, στα εύκολα και στα δύσκολα. Η σχέση με την ιατρική ομάδα δεν έχει ημερομηνία λήξης. Αντιμετωπίζουν την κάθε προσπάθεια ως μια ομάδα, από την πρώτη εξέταση μέχρι το τελικό αποτέλεσμα, προσφέροντας ανθρωπιά με δομή και συνέπεια. Όπως συμπυκνώνεται ιδανικά και στη φιλοσοφία τους: «Η γονιμότητα δεν είναι μία πράξη – είναι μια διαδρομή. Και κάθε διαδρομή αξίζει προσωπικό πλάνο και ανθρώπους που μένουν μέχρι το τέλος». Ένα ταξίδι που πρέπει να υποστηρίζεται με απόλυτο σεβασμό στην ψυχολογία του ζευγαριού, στο σώμα της γυναίκας και – περισσότερο από ποτέ – στους κόπους μιας ολόκληρης ζωής.
