Τι προβλέπουν οι αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας για μπλοκάρισμα λογαριασμών, ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, ψηφιακές διαθήκες και κληρονομικές υποθέσεις
Νέες ηλεκτρονικές διαδικασίες για κατασχέσεις, πλειστηριασμούς και κληρονομικές υποθέσεις φέρνουν οι αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, επηρεάζοντας χιλιάδες οφειλέτες, ιδιοκτήτες ακινήτων και πολίτες με ανοιχτές υποθέσεις διαθηκών και κληρονομιών. Η ΑΑΔΕ, με την εγκύκλιο Ο.3019/2026, κοινοποίησε τις νέες διατάξεις που προβλέπουν μεταξύ άλλων ηλεκτρονικές δηλώσεις για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, αλλαγές στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, νέες δυνατότητες για αποδοχές και αποποιήσεις κληρονομιάς αλλά και ψηφιακές διαδικασίες για διαθήκες.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, δηλαδή οι διαδικασίες που αφορούν μπλοκάρισμα τραπεζικών λογαριασμών, ενοικίων, απαιτήσεων από πελάτες ή άλλων ποσών που βρίσκονται στα χέρια τρίτων για λογαριασμό οφειλέτη. Με το νέο πλαίσιο, η λεγόμενη «δήλωση τρίτου» θα γίνεται πλέον ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας portal.odee.gr, χωρίς φυσική κατάθεση εγγράφων και χρονοβόρες διαδικασίες.
Στην πράξη, οι διαδικασίες για κατασχέσεις και πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης γίνονται πλέον πιο γρήγορες και περισσότερο αυτοματοποιημένες, καθώς περιορίζονται οι χειρόγραφες διαδικασίες και η φυσική διακίνηση εγγράφων. Οι αλλαγές επηρεάζουν άμεσα οφειλέτες με ληξιπρόθεσμα χρέη προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers, αφού μεγάλο μέρος των διαδικασιών θα κινείται πλέον ηλεκτρονικά.
Αλλαγές έρχονται και στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς ακινήτων, όπου το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις συχνές εμπλοκές που δημιουργούνταν λόγω αδυναμίας ορισμού συμβολαιογράφου στην περιοχή όπου βρίσκεται το ακίνητο. Με τις νέες διατάξεις δίνεται η δυνατότητα να αναλαμβάνει τη διαδικασία συμβολαιογράφος και από άλλη περιοχή της χώρας, ώστε να αποφεύγονται αναβολές και «παγώματα» πλειστηριασμών.
Η αλλαγή θεωρείται κρίσιμη για τη συνέχιση διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης που μέχρι σήμερα καθυστερούσαν για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω διαδικαστικών προβλημάτων. Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το νέο σύστημα θα επιτρέψει πιο γρήγορη ολοκλήρωση πλειστηριασμών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπήρχαν δυσκολίες εξεύρεσης συμβολαιογράφων ή συχνές αποχές.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στις κληρονομικές διαδικασίες. Η αποδοχή ή αποποίηση κληρονομιάς θα μπορεί πλέον να γίνεται και μέσω πληρεξούσιου δικηγόρου, χωρίς να απαιτείται σε όλες τις περιπτώσεις φυσική παρουσία του ενδιαφερόμενου. Η ρύθμιση αναμένεται να διευκολύνει ιδιαίτερα Έλληνες του εξωτερικού, ηλικιωμένους αλλά και πολίτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες μετακίνησης ή μεγάλες καθυστερήσεις στις διαδικασίες.
Παράλληλα δημιουργείται ψηφιακό μητρώο διαθηκών, στο οποίο θα καταγράφονται στοιχεία δημοσιευμένων διαθηκών, με στόχο να διευκολύνεται η αναζήτηση και ο εντοπισμός τους αλλά και να περιοριστούν καθυστερήσεις και δικαστικές διαμάχες μεταξύ κληρονόμων.
Οι νέες διατάξεις περιλαμβάνουν ακόμη εκτεταμένες αλλαγές στις διαδικασίες επιδόσεων, στις κατασχετήριες εκθέσεις αλλά και στη συνολική ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ δικαστικών επιμελητών, συμβολαιογράφων, τραπεζών, δικηγόρων και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων. Ειδικότερα, ενισχύεται η δυνατότητα ηλεκτρονικών κοινοποιήσεων και ηλεκτρονικής διαβίβασης εγγράφων, ενώ προσαρμόζονται οι διαδικασίες σύνταξης και κοινοποίησης κατασχετήριων εκθέσεων και πράξεων εκτέλεσης ώστε να πραγματοποιούνται πιο γρήγορα και με λιγότερα γραφειοκρατικά στάδια.
Παράλληλα, επεκτείνεται η χρήση ψηφιακών συστημάτων στις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης και πλειστηριασμών, ενώ ενισχύεται η ηλεκτρονική διασύνδεση μεταξύ των εμπλεκόμενων επαγγελματιών και υπηρεσιών. Στόχος των αλλαγών είναι να μειωθούν οι καθυστερήσεις που προκαλούσαν μέχρι σήμερα οι χειρόγραφες διαδικασίες, η φυσική διακίνηση εγγράφων και τα διαδικαστικά εμπόδια σε υποθέσεις κατασχέσεων και πλειστηριασμών.
