Temu και Shein πλημμυρίζουν την αγορά με φθηνά μικροδέματα. 250.000 φτάνουν καθημερινά στην Ελλάδα, τι φέρνει το νέο τέλος των 3 ευρώ
Σε 5,88 δισεκατομμύρια τεμάχια ανήλθε το εμπόριο μικροδεμάτων το 2025 στην Ευρώπη. Για τη χώρα μας η διακίνηση μικροδεμάτων, σύμφωνα με την Κομισιόν, δεν ξεπέρασε τα 100 εκατ. μικροδέματα, αλλά θεωρείται σίγουρο ότι οι διακινήσεις πακέτων από τις διαδικτυακές πλατφόρμες πλήττουν τον εμπορικό κόσμο της χώρας και μάλιστα ιδιαίτερα σοβαρά. Με βάση τα στοιχεία της ΕΕ, στη χώρα μας διακινούνται καθημερινά 200.000 έως 250.000 μικροδέματα. Πρόκειται για τεράστιο αριθμό, ο οποίος κόβει πωλήσεις τόσο από εγχώριους προμηθευτές οι οποίοι γκρινιάζουν διαρκώς.
Χθες η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) έκανε λόγο για εκρηκτική άνοδο των δεμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου χαμηλής αξίας στην ΕΕ. Όπως ανέφερε, το 2025 οι εισαγωγές μικροδεμάτων ξεπέρασαν τα 5,88 δισ. αντικείμενα, έναντι 4,67 δισ. το 2024, καταγράφοντας νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα. Πέρυσι πάντως η αύξηση της διακίνησης μικροδεμάτων ήταν περίπου 25% έναντι 100% που ήταν τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, η διακίνηση μικροδεμάτων από 1,39 δισ. τεμάχια, που ήταν το 2022, την επόμενη χρονιά έφτασε στα 2,44 αντικείμενα, το 2024 τα 4,67 αντικείμενα και πέρυσι πλησίασε τα 6 δισ. τεμάχια. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ αντιστοιχούσαν στο 97,9% του αριθμού του δεμάτων που διακινήθηκαν στην ΕΕ και στο 2,1% της αξίας των διακινηθέντων δεμάτων. Η δε μέση αξία κάθε μικροδέματος ανήλθε σε 8,86 ευρώ.
Ωστόσο, πολλοί αμφισβητούν αυτή την αξία, αναφέροντας ότι κανένας δεν γνωρίζει ποια ήταν η πραγματική αξία του περιεχομένου των μικροδεμάτων που διακινήθηκαν εντός ΕΕ. Αυτό που είναι γνωστό είναι ότι σε ποσοστό 80% σε αξία και το 93% σε όγκο ήταν μικροδέματα που προήλθαν από την Κίνα, και από τις πλατφόρμες Temu, Shein κ.λπ.
Ο δεύτερος εταίρος της ΕΕ στα μικροδέματα είναι η Βρετανία, από την οποία ήλθε το 7% της αξίας των μικροδεμάτων και το 2% σε αριθμό, ενώ ο τρίτος εταίρος ήταν οι ΗΠΑ, απ’ όπου προήλθε το 3% της αξίας των μικροδεμάτων και το 1% του αριθμού τους. Επομένως, το ηλεκτρονικό εμπόριο μικροδεμάτων κυριαρχείται από την Κίνα, μη έχοντας άλλο ανταγωνιστή.
Η κατάσταση αυτή αναμένεται ν’ αλλάξει από την 1η Ιουλίου 2026. Η Κομισιόν ενεργοποιεί την επιβολή τέλους τριών ευρώ ανά μικροδέμα, ποσό που δεν είναι ευκαταφρόνητο, με δεδομένο ότι η μέση αξία κάθε μικροδέματος αναφέρεται στα 8,82 ευρώ. Ωστόσο, πολλοί θεωρούν ότι η αξία του περιεχομένου κάθε μικροδέματος είναι αρκετά μεγαλύτερη από αυτή που δηλώνεται επισήμως.
Όπως αναφέρει η ΕΣΕΕ, «εκτιμάται ότι περίπου το 65% των δεμάτων δηλώνονται υποτιμημένα για να αποφευχθούν τελωνειακοί δασμοί και έλεγχοι συμμόρφωσης». Προσθέτει ακόμη ότι η αύξηση των δεμάτων χαμηλής αξίας «δημιουργεί ένα ευρύτερο ζήτημα εποπτείας της ψηφιακής αγοράς, καθώς μεγάλο μέρος των προϊόντων που εισέρχονται στην ΕΕ προέρχεται από διασυνοριακές πλατφόρμες, με περιορισμένη δυνατότητα άμεσου ελέγχου πριν από την είσοδό τους στην ενιαία αγορά».
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την απώλεια δασμολογικών εσόδων, αλλά και την ασφάλεια προϊόντων, τη συμμόρφωση με ευρωπαϊκά πρότυπα, την προστασία των καταναλωτών και τον ισότιμο ανταγωνισμό για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αντικείμενα που κατακλύζουν την ευρωπαϊκή αγορά αυξήθηκαν υπέρμετρα πέρυσι σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Σύμφωνα με την Κομισιόν, ο όγκος και η αξία των μικροδεμάτων αυξήθηκε κάθε μήνα, όπως επίσης και σχεδόν σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις πέρυσι σημειώθηκαν στην Τσεχία, όπου ο όγκος των διακινούμενων μικροδεμάτων τετραπλασιάστηκε μέσα σε μια χρονιά, στην Πολωνία όπου ο όγκος διπλασιάστηκε και στην Ουγγαρία όπου ο όγκος σχεδόν διπλασιάσθηκε. Η χώρα με τη μεγαλύτερη εισδοχή μικροδεμάτων ήταν το Βέλγιο, που πέρυσι δέχθηκε 1,37 δισ. μικροδέματα, σημειώνοντας αύξηση διακίνησης κατά 34% μέσα σε μια χρονιά.
Η μόνη χώρα της ΕΕ που υποχώρησε πέρυσι στη διακίνηση μικροδεμάτων ήταν η Ολλανδία, ο όγκος των οποίων υποχώρησε από 1,28 δισ. τεμάχια το 2024 σε λιγότερο από 1 δισ. τεμάχια πέρυσι.
Η επιβολή του τέλους των 3 ευρώ σε κάθε μικροδέμα θεωρείται ότι μπορεί να δημιουργήσει ένα πλαίσιο καλύτερου ελέγχου της συγκεκριμένης αγοράς. «Η μεταρρύθμιση του Τελωνειακού Κώδικα, το EU Customs Data Hub και η νέα Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία μετάβασης από τον κατακερματισμένο έλεγχο αποστολών σε μια πιο ολοκληρωμένη, ψηφιακή και βασισμένη στον κίνδυνο εποπτεία», αναφέρει η ΕΣΕΕ. Προσθέτει δε ότι, «για το ευρωπαϊκό και ελληνικό εμπόριο, η αποτελεσματική εφαρμογή τους αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε το ηλεκτρονικό εμπόριο τρίτων χωρών να μην εξελιχθεί σε μόνιμη πηγή αθέμιτου ανταγωνισμού».
