Ένα βουλγαρικό αεροσκάφος τύπου Dassault Falcon 2000 εμφανίστηκε στους ουρανούς της Αττικής, κάνοντας επανειλημμένους γύρους πάνω από τον Διεθνή Αερολιμένα «Ελευθέριος Βενιζέλος» για περισσότερο από μία ώρα.
Η ασυνήθιστη παρουσία του αναστάτωσε το πυκνό πρόγραμμα πτήσεων: αρκετά αεροπλάνα εκτράπηκαν προσωρινά από τις διαδρομές τους, αναγκαζόμενα να αναμείνουν σε αέρα ή να αλλάξουν προσέγγιση. Η εξήγηση δεν ήταν στρατιωτική ούτε έκτακτη — ήταν, αντιθέτως, μια από αυτές τις διαδικασίες που συμβαίνουν ακριβώς επειδή πρέπει να γίνουν και κανείς δεν τις παρατηρεί παρά μόνο όταν κάτι πάει στραβά.
Τι είναι ο εναέριος έλεγχος ραδιοβοηθημάτων
Τα σύγχρονα αεροδρόμια λειτουργούν χάρη σε ένα πυκνό δίκτυο ηλεκτρονικών βοηθημάτων ναυτιλίας που κατευθύνουν τους πιλότους σε κάθε φάση της πτήσης — από την κατεύθυνση του διαδρόμου προσγείωσης μέχρι τον ακριβή εντοπισμό θέσης σε συνθήκες μηδενικής ορατότητας. Τα κυριότερα από αυτά είναι τα VOR (παντοκατευθυντικός ραδιοφάρος), τα DME (σύστημα μέτρησης απόστασης) και κυρίως τα ILS — το σύστημα οδήγησης τελικής προσέγγισης που επιτρέπει σε ένα αεροπλάνο να προσγειωθεί με ακρίβεια χιλιοστών ακόμα και μέσα σε πυκνή ομίχλη.
Όλα αυτά τα συστήματα χρειάζονται περιοδικό «από αέρος έλεγχο» — στη διεθνή ορολογία, flight inspection ή flight calibration. Εξειδικευμένα αεροσκάφη εξοπλισμένα με ειδικά όργανα πετούν συγκεκριμένες διαδρομές πάνω από τον αερολιμένα, καταγράφοντας με ακρίβεια αν τα σήματα που εκπέμπουν τα επίγεια συστήματα είναι σωστά. Εάν εντοπιστεί παρέκκλιση, ακολουθεί άμεση ρύθμιση — calibration — πριν το σύστημα τεθεί ξανά σε λειτουργία.
Ο έλεγχος αυτός δεν γίνεται κατά βούληση. Καθορίζεται από διεθνή πρότυπα του ICAO και της EASA, και πρέπει να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Για έναν πολυσύχναστο αερολιμένα όπως το «Ελ. Βενιζέλος», η αναγκαιότητά του είναι αδιαπραγμάτευτη — ιδίως λίγο πριν την τουριστική αιχμή, όταν η κίνηση στον αττικό εναέριο χώρο κορυφώνεται.
Ποιο αεροσκάφος ήρθε και γιατί από τη Βουλγαρία
Το αεροσκάφος που ανέλαβε τον έλεγχο ήταν ένα Dassault Falcon 2000, ιδιοκτησίας της βουλγαρικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Αναχώρησε από τη Σόφια στις 11:32 της 9ης Ιουνίου, έφτασε στο «Ελ. Βενιζέλος» στις 12:36 και ξεκίνησε τους ελέγχους από τις 15:21 έως τις 17:04. Τις επόμενες ώρες επέστρεψε για συνέχιση των εκπαιδευτικών διαδρομών calibration.
Η παρουσία βουλγαρικού αεροσκάφους σε ελληνικό εναέριο χώρο για τέτοιο σκοπό δεν είναι καινοφανής από άποψη διαδικασίας — οι συμφωνίες διμερούς συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών υπηρεσιών πολιτικής αεροπορίας είναι κοινή πρακτική. Αυτό που την καθιστά πικρή για την ΥΠΑ είναι η αιτία: η ελληνική υπηρεσία διαθέτει δικά της αεροσκάφη για τον σκοπό αυτό, αλλά κανένα από τα δύο δεν είναι σε θέση να πετάξει.
Τα δύο ελληνικά αεροσκάφη που μένουν καθηλωμένα
Η ΥΠΑ ανήκει στους ελάχιστους φορείς αεροναυτιλίας παγκοσμίως που διαθέτουν ιδιόκτητα αεροσκάφη εξοπλισμένα για από αέρος ελέγχους. Το σπουδαιότερο από τα δύο είναι ένα Cessna Citation X C750 — επισήμως το ταχύτερο αμιγώς εμπορικό jet στον κόσμο, ικανό να πετά σε ταχύτητα Mach 0,935, δηλαδή κοντά στα 1.145 χλμ/ώρα. Το αεροσκάφος είναι ειδικά διασκευασμένο για ρόλο flight inspection και οι υπηρεσίες που παρέχει η ΥΠΑ επεκτείνονται — ή επεκτείνονταν — πέρα από τα ελληνικά σύνορα: τόσο η Πολεμική Αεροπορία όσο και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν χρησιμοποιήσει αυτή τη δυνατότητα.
Σήμερα, και τα δύο αεροσκάφη της Μονάδας Πτητικών Μέσων (ΜΠΜ) είναι καθηλωμένα λόγω βλαβών που δεν έχουν ακόμη αποκατασταθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες του Documento, ένα από τα δύο έχει εκτιμώμενη αξία 34 εκατομμυρίων ευρώ και παραμένει ακινητοποιημένο. Το Cessna Citation X πέρασε βαριά συντήρηση στον ΔΑΑ τον Ιούλιο του 2025, με το εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό της ΥΠΑ να ολοκληρώνει δεκαετή προγραμματισμένη συντήρηση, ετήσιες, διετείς και πενταετείς περιοδικές εργασίες, κάτω από καθεστώς πιστοποίησης EASA Part-145 και Part-CAMO. Ωστόσο, προφανώς εμφανίστηκε νέα βλάβη που το κρατά και πάλι στο έδαφος.
Αποτέλεσμα: η ΥΠΑ αναγκάστηκε να μισθώσει το βουλγαρικό Falcon για να καλύψει μια ανάγκη που διαφορετικά θα αντιμετώπιζε με δικά της μέσα.
Τι σημαίνει αυτό για τις πτήσεις
Η αναστάτωση στον αττικό εναέριο χώρο ήταν ορατή: αρκετές πτήσεις εκτράπηκαν προσωρινά κατά τη διάρκεια των ελέγχων. Πρόκειται για συνέπεια αναμενόμενη — το αεροσκάφος calibration χρειάζεται αποκλειστική πρόσβαση σε συγκεκριμένες πτητικές διαδρομές για να μετρήσει τα σήματα με ακρίβεια. Δεν πρόκειται για κρίση ή πρόβλημα ασφάλειας: ακριβώς αντίθετα, ο σκοπός είναι να διασφαλιστεί η ασφάλεια όσων πτήσεων ακολουθήσουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο έλεγχος πραγματοποιείται με ιδανικό timing, λίγες εβδομάδες πριν η Αθήνα μπει στη θερινή αιχμή, με δεκάδες πτήσεις να αφικνούνται και να αναχωρούν κάθε ώρα. Κανένα πρόβλημα στα ραδιοβοηθήματα δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητο σε αυτές τις συνθήκες — και ακριβώς για να μην περάσει, γίνεται αυτή η ετήσια επαλήθευση.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πόσο καιρό θα εξαρτάται η Ελλάδα από αεροσκάφη γειτονικών χωρών για μια διαδικασία που η ίδια η ΥΠΑ έχει την υποδομή, την τεχνογνωσία και τον εξοπλισμό να διεξάγει — αν μόνο τα αεροπλάνα της μπορούσαν να πετάξουν.
Πηγή: https://www.newsauto.gr/mirror/voulgariko-aeroskafos-sarose-ta-ellinika-radiovoithimata/
