Η διαδικασία βήμα προς βήμα για την υποβολή της αίτησης απαλλαγής μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος ICISnet
Νέο πλαίσιο για τη χορήγηση της απαλλαγής από το τέλος ταξινόμησης αυτοκινήτων σε γονείς με τουλάχιστον τρία παιδιά θέτει σε εφαρμογή η ΑΑΔΕ, καθορίζοντας αναλυτικά τη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τους ελέγχους που θα πραγματοποιούν οι τελωνειακές αρχές. Η απόφαση εξειδικεύει τον τρόπο με τον οποίο οι δικαιούχοι θα ασκούν το δικαίωμά τους, καλύπτοντας όλες τις οικογενειακές περιπτώσεις, από έγγαμους και μονογονεϊκές οικογένειες έως διαζευγμένους γονείς με κοινή επιμέλεια, και εισάγει συγκεκριμένους κανόνες για την διεκπεραίωση των αιτήσεων μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος ICISnet.
Η νέα απόφαση έρχεται να ξεκαθαρίσει κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή του μέτρου, προσδιορίζοντας με σαφήνεια ποιος υποβάλλει την αίτηση σε κάθε περίπτωση, ποια έγγραφα απαιτούνται για την απόδειξη της οικογενειακής κατάστασης και ποια είναι η διαδικασία ελέγχου πριν από τη χορήγηση της απαλλαγής. Παράλληλα, προβλέπεται ειδική μέριμνα για οικογένειες με προστατευόμενα τέκνα που σπουδάζουν, υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία ή αντιμετωπίζουν προβλήματα αναπηρίας.
Η απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης δεν είναι ίδια για όλα τα οχήματα, καθώς συνδέεται με τον κυβισμό του αυτοκινήτου. Ειδικότερα, οι δικαιούχοι γονείς με τουλάχιστον τρία τέκνα δικαιούνται, πλήρη απαλλαγή (100%) από το τέλος ταξινόμησης για επιβατικά αυτοκίνητα έως 2.000 κυβικά εκατοστά (κ.εκ.) ή απαλλαγή κατά 50% από το τέλος ταξινόμησης για επιβατικά αυτοκίνητα άνω των 2.000 κ.εκ. Παράλληλα, στις περιπτώσεις διαζευγμένων γονέων ή γονέων που ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα και επιμέλεια των τέκνων τους, προβλέπονται και περιπτώσεις χορήγησης απαλλαγής σε ποσοστό 25% ή 50%, ανάλογα με το δικαίωμα που θεμελιώνει κάθε γονέας και το εάν υπάρχει συναίνεση του έτερου γονέα για τη χορήγηση πλήρους απαλλαγής.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση
Η διαδικασία ξεκινά με την υποβολή του προβλεπόμενου τελωνειακού παραστατικού (ΔΕΦΚ ή Διασάφηση Εισαγωγής) μέσω του πληροφοριακού συστήματος τελωνείων ICISnet. Το παραστατικό πρέπει να είναι συμπληρωμένο με τον κατάλληλο κωδικό ατέλειας και να συνοδεύεται από όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Στην περίπτωση έγγαμων γονέων, γονέων που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή άγαμων γονέων με αναγνωρισμένα τέκνα που συνοικούν, η αίτηση υποβάλλεται στο όνομα και των δύο γονέων, εφόσον κατά τον χρόνο υποβολής έχουν τουλάχιστον τρία ανήλικα ή προστατευόμενα τέκνα.
Αντίθετα, όταν ένας γονέας ασκεί αποκλειστικά τη γονική μέριμνα και επιμέλεια των ανήλικων τέκνων, η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά στο όνομά του.
Τι ισχύει για διαζευγμένους και γονείς με κοινή επιμέλεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις διαζυγίου, λύσης συμφώνου συμβίωσης ή γονέων που δεν συνοικούν. Στις περιπτώσεις όπου η γονική μέριμνα και επιμέλεια ασκείται από κοινού, η διαδικασία διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της απαλλαγής που ζητείται. Για ορισμένες κατηγορίες μερικής απαλλαγής, κάθε γονέας μπορεί να ασκήσει αυτοτελώς το δικαίωμά του χωρίς τη συναίνεση του άλλου. Για την πλήρη απαλλαγή, ωστόσο, απαιτείται η ρητή συναίνεση του έτερου γονέα, η οποία αποδεικνύεται με υπεύθυνη δήλωση.
Η απόφαση ρυθμίζει ακόμη και πιο σύνθετες οικογενειακές περιπτώσεις, όπως αυτές στις οποίες ένας γονέας έχει αποκτήσει τα τρία ή περισσότερα παιδιά από διαφορετικές οικογενειακές σχέσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπονται ειδικές διαδικασίες συναίνεσης και αναγραφής των στοιχείων των εμπλεκόμενων γονέων στο τελωνειακό παραστατικό.
Τα βασικά δικαιολογητικά
Οι δικαιούχοι καλούνται να υποβάλουν ηλεκτρονικά σειρά εγγράφων, πέραν όσων προβλέπονται από τη γενική τελωνειακή νομοθεσία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Άδεια οδήγησης σε ισχύ τουλάχιστον ενός από τους γονείς ή άλλου προσώπου που πληροί τις προϋποθέσεις του νόμου.
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης τελευταίου εξαμήνου.
- Βεβαίωση εγγραφής ή μόνιμης διαμονής για πολίτες κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Ειδικό Δελτίο Ταυτότητας Ομογενούς για τους ομογενείς αλλοδαπούς.
- Υπεύθυνες δηλώσεις σχετικά με την προηγούμενη ή μη χρήση του δικαιώματος απαλλαγής.
- Έγγραφα που αποδεικνύουν την επιμέλεια ή τη γονική μέριμνα, όπου αυτό απαιτείται.
Για οικογένειες που δεν είναι εγγεγραμμένες σε Δήμο της ελληνικής επκράτειας προβλέπεται η υποβολή αντίστοιχων πιστοποιητικών από τις αρμόδιες αρχές του εξωτερικού, νόμιμα μεταφρασμένων και επικυρωμένων.
Η απόφαση καθορίζει αναλυτικά και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται όταν το δικαίωμα θεμελιώνεται με βάση προστατευόμενα τέκνα:
- Για φοιτητές έως 25 ετών απαιτείται βεβαίωση φοίτησης από αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα του εσωτερικού ή του εξωτερικού. Στην περίπτωση σπουδών στο εξωτερικό απαιτείται επιπλέον πιστοποίηση αναγνώρισης του εκπαιδευτικού ιδρύματος.
- Για τέκνα που υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία απαιτείται βεβαίωση της αρμόδιας στρατιωτικής υπηρεσίας, εκδοθείσα εντός του τελευταίου μήνα πριν από την υποβολή της αίτησης.
- Ειδικές προβλέψεις ισχύουν και για τέκνα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν ήδη λάβει αντίστοιχη απαλλαγή μέσω των διατάξεων που αφορούν τα άτομα με αναπηρία.
Μετά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές προχωρούν σε σειρά ελέγχων προκειμένου να διαπιστώσουν ότι πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Οι έλεγχοι αφορούν:
- Την πληρότητα και εγκυρότητα των δικαιολογητικών.
- Την ταυτοποίηση των δικαιούχων.
- Τη μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα.
- Την οικογενειακή κατάσταση και τη συνοίκηση όπου απαιτείται.
- Την ύπαρξη προηγούμενης απαλλαγής από το τέλος ταξινόμησης.
- Την πιστοποίηση αναπηρίας μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων της διοίκησης.
Εφόσον δεν προκύψει κάποιο κώλυμα, εκδίδεται ψηφιακό πιστοποιητικό ταξινόμησης και ολοκληρώνεται η διαδικασία χορήγησης της απαλλαγής.
Το όχημα που αποκτάται με απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης δεν μπορεί να μεταβιβαστεί ή να παραχωρηθεί ελεύθερα αμέσως μετά την αγορά του. Στο πιστοποιητικό ταξινόμησης αναγράφεται ρητά ο περιορισμός της απαγόρευσης μεταβίβασης ή παραχώρησης χρήσης χωρίς προηγούμενη έγκριση της αρμόδιας τελωνειακής αρχής.
Η απόφαση ρυθμίζει και το ζήτημα της αντικατάστασης οχήματος που έχει αποκτηθεί με απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης και στη συνέχεια καταστράφηκε ολοσχερώς. Στην περίπτωση αυτή παρέχεται η δυνατότητα χορήγησης νέας απαλλαγής ακόμη και εντός της τριετούς περιόδου παρακολούθησης, υπό την προϋπόθεση ότι ο δικαιούχος θα προσκομίσει τα απαιτούμενα αποδεικτικά στοιχεία, όπως την πράξη οριστικής διαγραφής του οχήματος, τη δήλωση καταστροφής στις αρμόδιες αρχές και τις σχετικές βεβαιώσεις από τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.
