Το νέο επιχειρησιακό σχέδιο με drones και μυστικούς πελάτες με κινητά συνεργεία που αλλάζουν έδρα για να εντοπίσουν φορο-παρανομίες
Tablets, drones, μυστικοί πελάτες και εφοριακοί που μετακινούνται από νομό σε νομό συνθέτουν το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για το φετινό καλοκαίρι. Από την Κρήτη στον Πόρο, από την Αθήνα στη Ρόδο και από τη Θεσσαλονίκη στις Κυκλάδες, τα κινητά συνεργεία πραγματοποιούν αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε ολόκληρη τη χώρα, αξιοποιώντας την απόφαση που ισχύει από το 2023 και επιτρέπει στις ΔΟΥ να διενεργούν επιτόπιους φορολογικούς ελέγχους εκτός της γεωγραφικής τους αρμοδιότητας. Στόχος είναι να διατηρείται ο αιφνιδιασμός, να περιορίζονται οι διαρροές πληροφοριών και να αποτρέπεται κάθε προσπάθεια αποφυγής του ελέγχου.
Χωρίς σύνορα
Η επιχείρηση βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη, με την ΑΑΔΕ να εντείνει τους επιτόπιους φορολογικούς ελέγχους σε περιοχές με αυξημένη τουριστική κίνηση και σε επιχειρήσεις που, βάσει ανάλυσης κινδύνου, εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα φορολογικών παραβάσεων. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν 2.252 έλεγχοι, από τους οποίους οι 732 κατέληξαν σε διαπίστωση παραβάσεων, ανεβάζοντας το ποσοστό παραβατικότητας στο ιδιαίτερα υψηλό 37,42%.
Το μοντέλο των «ελεγκτών χωρίς σύνορα» αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο της φορολογικής διοίκησης. Με την απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, που εφαρμόζεται κάθε χρόνο από το 2023, οι ελεγκτές δεν περιορίζονται πλέον στα όρια της ΔΟΥ στην οποία υπηρετούν. Ετσι, κλιμάκια μπορούν να μετακινηθούν από οποιοδήποτε σημείο της χώρας σε έναν τουριστικό προορισμό όπου κρίνεται ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος φοροδιαφυγής. Με αυτό τον τρόπο η ΑΑΔΕ επιχειρεί να σπάσει τις τοπικές γνωριμίες, να ενισχύσει τον αιφνιδιασμό και να αποτρέψει πιθανές διαρροές πληροφοριών πριν από έναν έλεγχο.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται νησιά και περιοχές που συγκεντρώνουν χιλιάδες επισκέπτες κατά τους θερινούς μήνες. Μύκονος, Σαντορίνη, Πάρος, Νάξος, Ρόδος, Κέρκυρα, Κρήτη, Χαλκιδική, Πόρος, Αίγινα και δεκάδες άλλοι τουριστικοί προορισμοί βρίσκονται καθημερινά στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών υπηρεσιών.
Η φετινή εκστρατεία, όμως, διαφέρει σημαντικά από εκείνες του παρελθόντος. Ο έλεγχος δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά στην παρουσία του εφοριακού μέσα στην επιχείρηση. Προτού ακόμη φτάσει το συνεργείο, η ΑΑΔΕ έχει ήδη συγκεντρώσει μεγάλο όγκο πληροφοριών από τα ηλεκτρονικά της συστήματα. Οι ελεγκτές διαθέτουν tablets με πρόσβαση στην εφαρμογή ΕΛΕΓΧΟΣlive, στο myDATA, στα στοιχεία των POS, στις δηλώσεις ΦΠΑ και τα φορολογικά δεδομένα κάθε επιχείρησης. Μέσα σε λίγα λεπτά μπορούν να διαπιστώσουν αν υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ των πραγματικών συναλλαγών και όσων έχουν δηλωθεί στην ΑΑΔΕ.
Παράλληλα, χρησιμοποιούνται εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης και συστήματα ανάλυσης κινδύνου που εντοπίζουν ασυνήθιστες μεταβολές στον τζίρο ή ύποπτες συμπεριφορές. Οι επιχειρήσεις με τις μεγαλύτερες αποκλίσεις ανεβαίνουν αυτόματα στη λίστα προτεραιότητας των ελέγχων, περιορίζοντας σημαντικά τον ρόλο των τυχαίων δειγματοληψιών.
Στο επιχειρησιακό σχέδιο συμμετέχουν και μυστικοί ελεγκτές, οι οποίοι εμφανίζονται ως απλοί πελάτες ή τουρίστες. Πραγματοποιούν αγορές, πληρώνουν κανονικά και διαπιστώνουν αν εκδίδονται οι προβλεπόμενες αποδείξεις. Μόνο μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής αποκαλύπτουν την ιδιότητά τους και προχωρούν στον πλήρη φορολογικό έλεγχο.
Τα δεδομένα
Στο στόχαστρο βρίσκονται εστιατόρια, καφέ, μπαρ, beach bars, ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, τουριστικές βίλες, εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, επιχειρήσεις θαλάσσιων σπορ, καταστήματα λιανικής και γενικότερα όλες οι επιχειρήσεις που επωφελούνται από την αυξημένη τουριστική κίνηση.
Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι η παραβατικότητα παραμένει υψηλή. Μέσα σε μία μόλις εβδομάδα καταγράφηκαν 13.287 φορολογικές παραβάσεις, ενώ εντοπίστηκαν αδήλωτα καθαρά έσοδα ύψους 545.573 ευρώ. Τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν ξεπέρασαν το 1 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 1.023.281 ευρώ, ενώ οκτώ επιχειρήσεις οδηγήθηκαν σε 48ωρη αναστολή λειτουργίας.
Μεταξύ των χαρακτηριστικών περιπτώσεων περιλαμβάνονται επιχείρηση ενοικιαζόμενων δωματίων και τουριστική επιχείρηση στην Πάρο, γνωστό εστιατόριο στο λιμανάκι της Νάουσας, τουριστική επιχείρηση και καφετέρια στην Κέρκυρα, δύο επιχειρήσεις στο Φαληράκι της Ρόδου, δύο στην Αίγινα και μία στην Πρέβεζα.
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται μόνο στη μη έκδοση αποδείξεων. Η ΑΑΔΕ εξετάζει επίσης τη μη διαβίβαση στοιχείων λιανικής, την παραποίηση φορολογικών μηχανισμών και κάθε παρέμβαση στα ηλεκτρονικά συστήματα έκδοσης φορολογικών στοιχείων. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται ακόμη εταιρείες λογισμικού και τεχνικοί που ενδεχομένως διευκολύνουν την αλλοίωση φορολογικών δεδομένων.
Το πλαίσιο κυρώσεων παραμένει ιδιαίτερα αυστηρό. Για πρώτη σοβαρή παράβαση μπορεί να επιβληθεί 48ωρο λουκέτο, όταν διαπιστωθεί μη έκδοση περισσότερων από δέκα αποδείξεων ή συναλλαγές άνω των 500 ευρώ χωρίς τα προβλεπόμενα παραστατικά. Σε περίπτωση υποτροπής, το λουκέτο αυξάνεται στις 96 ώρες, ενώ για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις μπορεί να φτάσει ακόμη και στις δέκα ημέρες.
