Παρότι έχει απομακρυνθεί από τα επίσημα βασιλικά καθήκοντα και έχει χάσει τους τίτλους και τις τιμητικές στρατιωτικές του διακρίσεις, ο έκπτωτος πρίγκιπας Άντριου Μαουντμπάτεν-Γουίνδσορ φέρεται να εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της βρετανικής κυβέρνησης για τις κηδείες μελών της βασιλικής οικογένειας.
Σύμφωνα με τη Mail on Sunday, κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι ο 66χρονος πρώην δούκας της Υόρκης βρίσκεται σε απόρρητη λίστα προσώπων για τα οποία έχουν καταρτιστεί σχέδια κηδείας υψηλού προφίλ.
Η πληροφορία έρχεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση στη Βρετανία για το κατά πόσο ο Άντριου θα πρέπει να τύχει βασιλικών τιμών μετά το σκάνδαλο που συνδέθηκε με τη σχέση του με τον Τζέφρι Έπσταϊν, αλλά και για το εάν οποιοδήποτε κόστος μιας τέτοιας τελετής θα πρέπει να καλυφθεί από δημόσιους πόρους.
Τι είναι τα απόρρητα «Bridge Plans»
Ο σχεδιασμός για τον θάνατο ανώτερων μελών της βρετανικής βασιλικής οικογένειας δεν αποτελεί κάτι ασυνήθιστο. Η κυβέρνηση καταρτίζει εδώ και χρόνια λεπτομερή επιχειρησιακά σχέδια, γνωστά ως «Bridge Plans», τα οποία περιγράφουν τα βήματα που θα ακολουθηθούν μετά τον θάνατο ενός μέλους της βασιλικής οικογένειας.
Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι το Operation London Bridge, το σχέδιο που τέθηκε σε εφαρμογή μετά τον θάνατο της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ το 2022.
Αντίστοιχα, για τον πρίγκιπα Φίλιππο είχε καταρτιστεί το Operation Forth Bridge, ενώ οι ονομασίες των σχεδίων παραπέμπουν συνήθως σε γέφυρες, ακολουθώντας μια μακρά παράδοση στον βρετανικό κρατικό σχεδιασμό.
Οι ακριβείς λεπτομέρειες ενός σχεδίου για τον Άντριου δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών που επικαλείται το δημοσίευμα, ένα πιθανό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει τελετή στο Παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου στο Κάστρο του Ουίνδσορ.
Το ιστορικό παρεκκλήσι έχει ιδιαίτερη θέση στη σύγχρονη βασιλική ιστορία. Εκεί πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, η κηδεία του πρίγκιπα Φιλίππου και η τελετή της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄, ενώ στο ίδιο παρεκκλήσι έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικοί βασιλικοί γάμοι και βαπτίσεις.
Frogmore: Το πιθανότερο σημείο ταφής
Σε περίπτωση θανάτου του, ο Άντριου φέρεται να αναμένεται ότι θα ταφεί στο Royal Burial Ground στο Frogmore, το ιδιωτικό βασιλικό κοιμητήριο στο Home Park του Ουίνδσορ.
Στο Frogmore έχουν ταφεί αρκετά μέλη της βρετανικής βασιλικής οικογένειας. Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Εδουάρδος Η΄, ο μονάρχης που παραιτήθηκε από τον θρόνο το 1936 για να παντρευτεί την Αμερικανίδα Γουόλις Σίμπσον.
Το σχέδιο για τον Άντριου βρίσκεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, υπό την εποπτεία του Cabinet Office και αναθεωρείται σε τακτική βάση. Πρόκειται, πάντως, για προληπτικό σχεδιασμό και όχι για ένδειξη ότι επίκειται κάποια σχετική εξέλιξη.
Η είδηση έχει προκαλέσει αντιδράσεις, κυρίως λόγω της σύνδεσης του Άντριου με την υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊν.
Η Αμερικανίδα δικηγόρος Γκλόρια Όλρεντ, η οποία έχει εκπροσωπήσει θύματα του Έπσταϊν, αμφισβήτησε δημόσια το κατά πόσο θα ήταν उचित να αποδοθούν βασιλικές τιμές στον πρώην δούκα της Υόρκης.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι τι μήνυμα θα έστελνε μια τέτοια τελετή στα θύματα του Έπσταϊν, αλλά και κατά πόσο θα ήταν δικαιολογημένη η χρήση δημόσιων πόρων για μια κηδεία που θα αφορούσε πλέον έναν ιδιώτη.
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και η σκιώδης υπουργός Εσωτερικών των Συντηρητικών, Αλίσια Κερνς, η οποία υποστήριξε ότι δεν θα πρέπει να υπάρξουν συνθήκες υπό τις οποίες ο Άντριου θα τύχει βασιλικής κηδείας και ζήτησε την ανάκληση των σχετικών σχεδίων.
Ο πρώην υπουργός Νόρμαν Μπέικερ χαρακτήρισε, από την πλευρά του, πιθανή «παράλειψη» το γεγονός ότι εξακολουθεί να υπάρχει τέτοιος σχεδιασμός, υποστηρίζοντας ότι ο Άντριου είναι πλέον ιδιώτης.
Ένα πιθανό μοντέλο που εξετάζουν οι ειδικοί είναι μια τελετή αντίστοιχη με εκείνη της πριγκίπισσας Μαργαρίτας, αδελφής της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄.
Η Μαργαρίτα πέθανε το 2002, σε ηλικία 71 ετών, και η κηδεία της πραγματοποιήθηκε στο Παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Στην τελετή παρέστησαν περίπου 400 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων μέλη βασιλικών οικογενειών.
Παρά το γεγονός ότι δεν επρόκειτο για κρατική κηδεία, η τελετή αποτέλεσε σημαντικό βασιλικό γεγονός και συνοδεύτηκε από αυξημένα μέτρα ασφαλείας και αστυνόμευσης.
Το προηγούμενο αυτό δείχνει ότι μια κηδεία μπορεί να έχει έντονο βασιλικό χαρακτήρα χωρίς να αποτελεί επίσημη κρατική κηδεία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα της μεταφοράς του φερέτρου.
Παραδοσιακά, στρατιωτικό προσωπικό από μονάδες με τις οποίες συνδεόταν το εκάστοτε μέλος της βασιλικής οικογένειας αναλαμβάνει τον συγκεκριμένο ρόλο.
Ο Άντριου είχε μακρά υπηρεσία στο Βασιλικό Ναυτικό και συμμετείχε στον πόλεμο των Φόκλαντ, όπου υπηρέτησε ως συγκυβερνήτης ελικοπτέρου Sea King.
Ωστόσο, στον απόηχο της υπόθεσης Έπσταϊν έχασε τις τιμητικές στρατιωτικές του διακρίσεις και τους σχετικούς τίτλους. Έτσι, το ερώτημα για το εάν και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να υπάρξει στρατιωτική συμμετοχή στην κηδεία του παραμένει ανοιχτό.
Ο απόστρατος υποναύαρχος Κρις Πάρι εκτίμησε ότι το Βασιλικό Ναυτικό θα μπορούσε να αναζητήσει εθελοντές για τη μεταφορά του φερέτρου, επικαλούμενος την προηγούμενη πολεμική υπηρεσία του Άντριου.
Ποιος θα πληρώσει την κηδεία;
Πέρα από το ζήτημα των βασιλικών τιμών, το οικονομικό σκέλος ενδέχεται να αποτελέσει ένα από τα πιο δύσκολα σημεία της συζήτησης.
Ο δικηγόρος Σπένσερ Κούβιν, ο οποίος έχει εκπροσωπήσει θύματα του Έπσταϊν, υποστήριξε ότι δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί δημόσιο χρήμα για την κηδεία ενός ιδιώτη.
Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο Συντηρητικός βουλευτής Τζο Ρόμπερτσον, ο οποίος υποστήριξε ότι οι Βρετανοί φορολογούμενοι δεν θα πρέπει να επωμιστούν το κόστος.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο Άντριου έχει πλέον απομακρυνθεί από τον επίσημο ρόλο του στη βασιλική οικογένεια και δεν εκτελεί δημόσια καθήκοντα.
Παρά τον θόρυβο που έχει προκαλέσει η αποκάλυψη, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα συγκεκριμένα σχέδια αφορούν έναν μακροπρόθεσμο κυβερνητικό σχεδιασμό. Δεν σημαίνουν ότι έχει αποφασιστεί οριστικά το είδος της κηδείας που θα πραγματοποιηθεί ούτε ότι η βρετανική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για συγκεκριμένο επίπεδο βασιλικών τιμών.
Άλλωστε, τέτοια σχέδια αναθεωρούνται και μπορούν να τροποποιηθούν ανάλογα με την εκάστοτε περίσταση.
Το Cabinet Office και το Παλάτι του Μπάκιγχαμ δεν σχολίασαν τις πληροφορίες, ενώ ο ίδιος ο Άντριου δεν απάντησε σε αίτημα της εφημερίδας για σχόλιο.
Το ερώτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο το τι προβλέπουν σήμερα τα απόρρητα «Bridge Plans», αλλά και το τι θα αποφασίσει τελικά η βρετανική κυβέρνηση όταν –και εάν– αυτά χρειαστεί κάποτε να ενεργοποιηθούν.
