Οι περισσότεροι από τους επιβάτες ήταν κυπριακής καταγωγής, ενώ μεταξύ των θυμάτων βρίσκονταν και 12 Ελλαδίτες
Είκοσι ένα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την τραγωδία της Helios Airways, μία από τις πιο πολύνεκρες αεροπορικές τραγωδίες που έχουν σημειωθεί στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ήταν 14 Αυγούστου 2005, όταν η πτήση της Helios Airways, που είχε αναχωρήσει από τη Λάρνακα με προορισμό την Πράγα και ενδιάμεσο σταθμό το «Ελευθέριος Βενιζέλος», εξελίχθηκε σε εφιάλτη.
Το Boeing 737-300 εισήλθε στον ελληνικό εναέριο χώρο χωρίς να υπάρχει επικοινωνία με τον Πύργο Ελέγχου. Λίγο αργότερα, δύο ελληνικά F-16 απογειώθηκαν από τη Νέα Αγχίαλο για να το προσεγγίσουν.
Στις 11:18 οι χειριστές των μαχητικών ήρθαν σε οπτική επαφή με το αεροσκάφος. Η εικόνα που αντίκρισαν ήταν δραματική: ο συγκυβερνήτης φαινόταν αναίσθητος, ο κυβερνήτης δεν βρισκόταν στη θέση του, ενώ οι μάσκες οξυγόνου είχαν πέσει στην καμπίνα.
Το αεροσκάφος συνέχιζε την πορεία του με αυτόματο πιλότο, ενώ οι περισσότεροι επιβαίνοντες είχαν χάσει τις αισθήσεις τους λόγω της αποσυμπίεσης. Μόνο ο αεροσυνοδός Ανδρέας Προδρόμου φέρεται να παρέμενε σε θέση να επιχειρήσει να αναλάβει τον έλεγχο του αεροσκάφους.
Στις 12:05, το Boeing συνετρίβη στην ορεινή περιοχή του Γραμματικού Αττικής. Και οι 121 άνθρωποι που επέβαιναν στην πτήση έχασαν τη ζωή τους. Μεταξύ των θυμάτων ήταν 115 επιβάτες και έξι μέλη του πληρώματος, ενώ 22 ήταν παιδιά. Οι περισσότεροι από τους επιβάτες ήταν κυπριακής καταγωγής, ενώ μεταξύ των θυμάτων βρίσκονταν και 12 Ελλαδίτες.
Ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν, ενώ παιδιά έμειναν χωρίς τους γονείς τους. Η τραγωδία βύθισε στο πένθος την Κύπρο και συγκλόνισε την Ελλάδα.
Το μνημόσυνο
Με αφορμή τη συμπλήρωση 21 ετών από την τραγωδία, τελέστηκε την Κυριακή 9 Αυγούστου στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Γεωργίου στο Παραλίμνι το ετήσιο μνημόσυνο των θυμάτων, παρουσία εκπροσώπων της Πολιτείας και συγγενών.
Στον επιμνημόσυνο λόγο της, η υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, Ευανθία Τσολάκη, υπογράμμισε ότι η παρουσία της Πολιτείας δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά χρέος απέναντι στις οικογένειες των θυμάτων.
Όπως ανέφερε, ο πόνος των οικογενειών δεν είναι ιδιωτικός ούτε ξεχασμένος, αλλά αποτελεί μέρος της συλλογικής μνήμης της Κύπρου. Παράλληλα, εξήρε τη δύναμη, την αξιοπρέπεια και την αντοχή των συγγενών, οι οποίοι εξακολουθούν, 21 χρόνια μετά, να ζουν με το βάρος της απώλειας.
Η υπουργός κατέθεσε στεφάνι εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη. Ακολούθησαν επιμνημόσυνη δέηση και καταθέσεις στεφάνων στο Δημοτικό Κοιμητήριο Παραλιμνίου.
Η υπόθεση ακολούθησε μακρά δικαστική διαδρομή τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο.
Στις 7 Φεβρουαρίου 2013, το Εφετείο Αθηνών επικύρωσε την καταδίκη στελεχών της Helios Airways, που είχε επιβληθεί πρωτοδίκως από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο. Οι ποινές έφταναν τα 122 χρόνια φυλάκισης για κάθε κατηγορούμενο, μετατράπηκαν όμως αρχικά σε δεκαετή ποινή και στη συνέχεια σε χρηματική ποινή. Οι καταδικασθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι αφού κατέβαλαν περίπου 73.000 ευρώ ο καθένας.
Στην Κύπρο, στις 18 Φεβρουαρίου 2013, το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας απάλλαξε από τις κατηγορίες όλους τους κατηγορουμένους, καθώς η Γενική Εισαγγελία είχε προχωρήσει σε αναστολή της ποινικής δίωξης.
Μεταξύ των κατηγορουμένων βρίσκονταν ο εκτελεστικός πρόεδρος της Helios, Ανδρέας Δράκος, ο διευθύνων σύμβουλος Δημήτρης Πανταζής, ο διευθυντής πτήσεων Γιώργος Κικκίδης και ο Βούλγαρος αρχιπιλότος Γιάνκο Στοϊμένοφ.
Η κυπριακή δίωξη αντιμετώπισε, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της αρχής σύμφωνα με την οποία κανείς δεν μπορεί να δικαστεί σε δύο χώρες για το ίδιο αδίκημα. Οι τρεις από τους κατηγορουμένους, που είχαν ήδη καταδικαστεί στην Ελλάδα, αναμενόταν να αφαιρεθούν από το κυπριακό κατηγορητήριο.
Ο Γενικός Εισαγγελέας της Κύπρου αποφάσισε τελικά την αναστολή της δίωξης για όλους τους κατηγορουμένους, επικαλούμενος ανυπέρβλητες δυσκολίες στην προώθηση της υπόθεσης.
Είκοσι ένα χρόνια μετά, η τραγωδία της Helios παραμένει βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη Ελλάδας και Κύπρου, με τις οικογένειες των 121 θυμάτων να συνεχίζουν να κουβαλούν το βάρος μιας απώλειας που δεν ξεχάστηκε ποτέ.
