Η κρίσιμη 72ωρη περίοδος παρήλθε, ενώ οι επιχειρήσεις διάσωσης μετατρέπονται σταδιακά σε επιχείρηση απομάκρυνσης συντριμμιών και ανθρωπιστικής βοήθειας
ραγική τροπή παίρνει η κατάσταση στην Κολομβία, τέσσερις ημέρες μετά τον καταστροφικό σεισμό των 7,4 βαθμών που έπληξε τη δυτική χώρα, καθώς οι πιθανότητες εντοπισμού επιζώντων κάτω από τα συντρίμμια μειώνονται δραματικά.
Ο επίσημος απολογισμός που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη αυξήθηκε στους 281 νεκρούς, ενώ οι τραυματίες ανέρχονται πλέον σε 3.971 και οι αγνοούμενοι σε 379.
Πρόκειται για τον βαρύτερο απολογισμό από τον σεισμό της Δευτέρας 10/8 και για μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές που έχει αντιμετωπίσει η Κολομβία τις τελευταίες δεκαετίες.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία των κολομβιανών αρχών, η καταστροφή έχει επηρεάσει 44.936 οικογένειες, συνολικά 102.105 ανθρώπους, σε 426 δήμους και 15 διαμερίσματα της χώρας. Περισσότερα από 10.500 σπίτια έχουν καταστραφεί, ενώ δεκάδες χιλιάδες ακόμη έχουν υποστεί ζημιές. Κολομβιανά μέσα κάνουν λόγο για περίπου 10.677 ολοσχερώς κατεστραμμένες κατοικίες, 65.841 με ζημιές και τουλάχιστον 127 κτίρια που έχουν καταρρεύσει.
Τέλος στο κρίσιμο 72ωρο
Το πρωί της Πέμπτης συμπληρώθηκαν 72 ώρες από τον σεισμό της Δευτέρας, το χρονικό όριο που θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης μετά από μια μεγάλη σεισμική καταστροφή.
Διασώστες αναζητούν εγκλωβισμένους στα ερείπια
Οι διασώστες, ωστόσο, δεν εγκατέλειψαν την προσπάθεια.
Σε σημεία της Κάλι και της Περέιρα, ομάδες πυροσβεστών, εθελοντών και ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων εξακολουθούσαν να αναζητούν ίχνη ανθρώπινης παρουσίας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ζητούσαν από τους συγκεντρωμένους να κάνουν απόλυτη ησυχία ώστε να μπορέσουν να ακούσουν ακόμη και τον παραμικρό ήχο κάτω από τα συντρίμμια.
Ο διευθυντής της Εθνικής Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων Καταστροφών, Ντέιβιντ Σαντιάγο Ταμάγιο, αναγνώρισε ότι οι πιθανότητες εύρεσης επιζώντων μειώνονται, υπογραμμίζοντας όμως ότι η αποστολή των διασωστών παραμένει η αναζήτηση όλων των αγνοουμένων.
Στην Περέιρα, πυροσβέστες ερευνούσαν ακόμη και σημεία όπου εθελοντές υποστήριζαν ότι είχαν ακούσει θορύβους κάτω από τα ερείπια.
Ένας από τους διασώστες δήλωσε ότι «θαύματα γίνονται», αλλά παραδέχθηκε ότι σε αυτό το στάδιο είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν άνθρωποι ζωντανοί.
Σε άλλες περιοχές, αντίθετα, οι μπουλντόζες και οι γερανοί έχουν ήδη αρχίσει να απομακρύνουν τα συντρίμμια από κτίρια όπου οι αρχές θεωρούν ότι δεν υπάρχει πλέον πιθανότητα να βρεθούν ζωντανοί.
Πάνω από 160 μετασεισμοί
Την επιχείρηση δυσκολεύουν και οι συνεχείς μετασεισμοί.
Περισσότερες από 160 μετασεισμικές δονήσεις έχουν καταγραφεί μετά τον κύριο σεισμό, σύμφωνα με το Κολομβιανό Γεωλογικό Ινστιτούτο. Μάλιστα, σεισμός μεγέθους 4,2 βαθμών σημειώθηκε την Πέμπτη κοντά στο Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στην περιοχή Τσοκό, όπου βρισκόταν το επίκεντρο του αρχικού σεισμού.
Οι μετασεισμοί δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους για τους διασώστες και τους κατοίκους, καθώς πολλά κτίρια έχουν ήδη υποστεί σοβαρές δομικές ζημιές και υπάρχει φόβος νέων καταρρεύσεων.
Το επίκεντρο του σεισμού βρισκόταν κοντά στο Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στην περιοχή Τσοκό, περίπου 400 χιλιόμετρα δυτικά της Μπογκοτά. Η δόνηση έγινε ιδιαίτερα αισθητή σε Κάλι, Περέιρα, Μανισάλες και Κίμπο.
Η Κάλι μετατρέπεται σε έναν τεράστιο καταυλισμό
Στην Κάλι, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Κολομβίας και μία από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο, πάρκα, πλατείες και δρόμοι έχουν μετατραπεί σε αυτοσχέδιους καταυλισμούς.
Χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να κοιμούνται έξω από τα σπίτια τους, είτε επειδή οι κατοικίες τους έχουν καταστραφεί είτε επειδή φοβούνται να επιστρέψουν σε κτίρια που έχουν υποστεί ζημιές.
Η εικόνα είναι αντίστοιχη και στην ευρύτερη περιοχή της «ζώνης του καφέ», όπου η καταστροφή έχει πλήξει κατοικίες, υποδομές και βασικές υπηρεσίες.
Νερό, τρόφιμα, φάρμακα, σκηνές και είδη πρώτης ανάγκης μεταφέρονται στις πληγείσες περιοχές, ενώ οι αρχές προσπαθούν να οργανώσουν τη στέγαση των ανθρώπων που έμειναν χωρίς σπίτι.
Στην Κίμπο, πρωτεύουσα του Τσοκό, η επιχείρηση έρευνας για επιζώντες έχει ήδη ολοκληρωθεί και οι αρχές έχουν περάσει στη λεγόμενη «ανθρωπιστική φάση». Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο Χοσέ Μανουέλ Ρεστρέπο, περίπου 40 τόνοι ανθρωπιστικής βοήθειας κατευθύνονται στην περιοχή.
«Κόντρα» πολιτικών σκοπιμοτήτων για τη διεθνή βοήθεια
Παράλληλα, η διεθνής βοήθεια συνεχίζει να φτάνει στην Κολομβία.
Ομάδα διασωστών από την πυροσβεστική υπηρεσία του Λος Άντζελες έφτασε στη χώρα για να συμμετάσχει στις επιχειρήσεις έρευνας και να πραγματοποιήσει ελέγχους στατικής επάρκειας σε κτίρια. Οι ΗΠΑ, ο Ισημερινός, το Ελ Σαλβαδόρ και το Ισραήλ έχουν στείλει ή διαθέσει ομάδες έρευνας και διάσωσης.
Ταυτόχρονα, όμως, έχει ξεσπάσει πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με τις ξένες ομάδες που έγιναν δεκτές.
Η κυβέρνηση του νέου προέδρου Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια υποστηρίζει ότι οι ομάδες που εισήλθαν στη χώρα πληρούσαν τις απαιτούμενες διεθνείς πιστοποιήσεις και ότι δεν υπήρξε κανένα πολιτικό ή ιδεολογικό κριτήριο.
Η απόφαση, ωστόσο, προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς αρκετές χώρες είχαν προσφερθεί να στείλουν εξειδικευμένες ομάδες διάσωσης.
Ιδιαίτερη ήταν η περίπτωση του Μεξικού.
Η πρόεδρος Κλαούδια Σέινμπαουμ δήλωσε την Πέμπτη ότι ομάδα διασωστών του μεξικανικού στρατού δεν μπόρεσε να εισέλθει στην Κολομβία επειδή οι αρχές ζήτησαν πρόσθετη πιστοποίηση, παρά το γεγονός ότι η ομάδα διαθέτει διεθνή εμπειρία.
Η υπόθεση προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις, καθώς το Μεξικό, η Βραζιλία, η Χιλή, η Αργεντινή και η Ισπανία είχαν προσφερθεί να συνδράμουν.
Διεθνή μέσα, μεταξύ των οποίων η Folha de S.Paulo και το El País, ανέδειξαν το γεγονός ότι οι ομάδες έρευνας και διάσωσης που έγιναν τελικά δεκτές προέρχονται από χώρες με κυβερνήσεις που βρίσκονται πολιτικά πιο κοντά στη νέα δεξιά κυβέρνηση της Κολομβίας.
Η κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά ότι η επιλογή έγινε με πολιτικά κριτήρια.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η ίδια η Κολομβία διαθέτει διεθνώς πιστοποιημένη ομάδα USAR, σύμφωνα με την UNGRD, με την οποία συμμετέχει στο σύστημα INSARAG των Ηνωμένων Εθνών.
Χρήματα και ανθρωπιστική βοήθεια από το εξωτερικό
Παράλληλα με την αποστολή προσωπικού και εξοπλισμού, συνεχίζονται και οι οικονομικές δωρεές.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν δωρεά 10 εκατ. δολαρίων, ενώ η Κίνα ανακοίνωσε 1 εκατ. δολάρια σε οικονομική βοήθεια και περισσότερα από 2 εκατ. δολάρια σε ανθρωπιστική βοήθεια.
Η Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου Νότιας Αμερικής και η Κολομβιανή Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία ανακοίνωσαν επίσης κοινή δωρεά 1 εκατ. δολαρίου για την ανοικοδόμηση των πληγεισών περιοχών.
Οικονομική έκτακτη ανάγκη και σχέδιο ανοικοδόμησης
Ο πρόεδρος Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του μόλις λίγες ημέρες πριν από τον σεισμό, ανακοίνωσε την κήρυξη οικονομικής έκτακτης ανάγκης και τη δημιουργία ειδικού ταμείου για την ανοικοδόμηση.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει το έκτακτο πλαίσιο για να κινητοποιήσει πόρους για την αποκατάσταση κατοικιών, σχολείων, νοσοκομείων και υποδομών που καταστράφηκαν.
Ο σεισμός αποτελεί έτσι την πρώτη μεγάλη δοκιμασία της νέας κυβέρνησης, η οποία βρίσκεται μόλις στις πρώτες ημέρες της θητείας της.
Η κατάσταση δεν αφορά μόνο την αναζήτηση των 379 αγνοουμένων. Αφορά την προσωρινή στέγαση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, την αποκατάσταση των βασικών υποδομών και την παροχή υγειονομικής και ψυχολογικής υποστήριξης στους πληγέντες.
Από τη διάσωση στην επόμενη ημέρα
Η Κολομβία εισέρχεται πλέον σε μια πολύ διαφορετική φάση της καταστροφής.
Η κλίμακα της καταστροφής γίνεται ολοένα πιο σαφής: περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι έχουν επηρεαστεί, δεκάδες χιλιάδες σπίτια έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί και εκατοντάδες οικογένειες εξακολουθούν να αναζητούν συγγενείς τους.
