Οι πυρκαγιές αναζωπυρώνουν τις θεωρίες συνωμοσίας για ανάπτυξη ανεμογεννητριών σε καμένες εκτάσεις
Πεδίον δόξης λαμπρό ανοίγεται για όσους επαναφέρουν θεωρίες συνωμοσίας για την πρόκληση πυρκαγιών προκειμένου να τοποθετούνται ανεμογεννήτριες στις καμένες εκτάσεις. Οι θεωρίες που αναπτύσσονται κατά καιρούς διαψεύδονται εκ των πραγμάτων, αφού, βάσει του νόμου (Ν. 998/1979 που τροποποιήθηκε το 2014), η υπό προϋποθέσεις τοποθέτησή τους επιτρέπεται μόνο σε ζωντανά δάση.
Οι φήμες για τις άδειες και η πραγματικότητα των ελέγχων
Εντούτοις, οι τρεις πυρκαγιές στο «Μαύρο Σπιθάρι» Βοιωτίας, στην περιοχή «Αχλαδιά» στη Σητεία και στο Ωραιόκαστρο τον Ιούλιο, σε συνδυασμό με την εισαγγελική παραγγελία στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού της Πυροσβεστικής για τη διενέργεια ελέγχων σε 450 αιολικούς σταθμούς πανελλαδικώς, πυροδότησαν απίθανη παραφιλολογία. Σε μια περίπτωση, μάλιστα, στο Ωραιόκαστρο, αναφέρθηκε ότι στα σημεία της καταστροφικής φωτιάς ήδη εκδόθηκαν άδειες, αν και από τον χάρτη της ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) φαίνεται πως υποβλήθηκε μόνο μία αίτηση, προ διετίας (το 2024), η οποία στη συνέχεια ανακλήθηκε και οι 18 ανεμογεννήτριες της περιοχής χωροθετήθηκαν σε απόσταση άνω των 5 χιλιομέτρων από το σημείο.
Το περιστατικό στη Βοιωτία και οι προφυλακίσεις
Επίσης στη Βοιωτία, στην ίδια επιχείρηση, το ιδιωτικό δίκτυο είχε υποστεί βλάβη από σπινθιροβολισμούς στις 7 Ιουνίου. Τότε κάηκαν περίπου 60 στρέμματα. Μετά το περιστατικό, πυροσβέστες προχώρησαν στην κοπή των καλωδίων, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποκατάστασης. Το γεγονός ότι εκδηλώθηκε νέα πυρκαγιά στο ίδιο ή σε πολύ κοντινό σημείο δημιούργησε πολλά ερωτήματα, τα οποία προφανώς δεν απαντήθηκαν στην προανάκριση και, έτσι, προφυλακίστηκαν ο μηχανικός της μελέτης (δήμαρχος Στυλίδας), ο αλλοδαπός εργολάβος, με την αμφισβητούμενη τεχνική πιστοποίηση, και ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης.
Κακοτεχνίες στο δίκτυο ηλεκτροδότησης
Όντως λοιπόν (και αυτό εξετάζει η Δικαιοσύνη), κάποιες φορές οι πυρκαγιές ανάβουν στα αιολικά, εξαιτίας όμως των κακοτεχνιών, των πλημμελών ελέγχων και του ανεπαρκώς συντηρημένου δικτύου ηλεκτροδότησης, στο οποίο καταλήγει και η ενέργεια των ιδιωτών. Ενδεικτικό είναι ότι στον Κουβαρά Αττικής την περασμένη Δευτέρα, σύμφωνα με τα στελέχη της Πυροσβεστικής, η φωτιά προήλθε από την ταλάντωση καμπυλωμένων καλωδίων, τα οποία ήρθαν σε επαφή μεταξύ τους λόγω των ανέμων και οι παραχθέντες σπινθήρες έπεσαν στο έδαφος.
Αυστηροί έλεγχοι σε βάθος χρόνου στις αιολικές μονάδες
Για τους λόγους αυτούς, οι «αιολικές εγκαταστάσεις» θα εξεταστούν σε βάθος αρκετών μηνών, προκειμένου να διαπιστωθεί αφενός εάν διαθέτουν τις προβλεπόμενες άδειες και αφετέρου εάν έχουν εκδηλωθεί πυρκαγιές από αυτές στο παρελθόν. Παράλληλα, θα ελεγχθεί εάν τηρούνται οι προβλεπόμενες προδιαγραφές συντήρησης και λειτουργίας, καθώς και εάν πραγματοποιούνται οι απαιτούμενες προληπτικές δράσεις, κυρίως στα εναέρια δίκτυα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
Το νομικό πλαίσιο
Νομικά, το επιτρεπτό της εγκατάστασης έχει κριθεί και έχει γίνει αποδεκτό από το Συμβούλιο της Επικρατείας σε πολλές αποφάσεις του. Ειδικά το επιτρεπτό της εγκατάστασης ανεμογεννητριών εντός αναδασωτέων εκτάσεων χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη άρση της αναδάσωσης κρίθηκε με την απόφαση της Ολομέλειας ΣτΕ 2499/2012. Επομένως, δεν υφίσταται διαφοροποίηση ως προς την ευκολία ή τη δυσκολία αδειοδότησης ή εγκατάστασης ενός αιολικού πάρκου σε μια συγκεκριμένη περιοχή που θεωρείται δασική, εάν αυτή έχει καεί ή όχι. Αν υπάρχει κάποια διαφοροποίηση, αυτή είναι η αύξηση της δυσκολίας και των προϋποθέσεων αδειοδότησης και εγκατάστασης μετά την πυρκαγιά, διότι στην περιοχή, είτε στα σημεία όπου θα γίνει η επέμβαση για την εγκατάσταση είτε γύρω από αυτά, θα υφίσταται πλέον η ανάγκη πιο προσεκτικής διαχείρισης, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της δασικής βλάστησης που κάηκε.
Η ερμηνεία για τις προσωρινές επεμβάσεις
Συνταγματολόγοι, όπως ο Γ. Καραβοκύρης το 2021, εξηγούν ότι το ΣτΕ «επιτρέπει αιολικό πάρκο σε αναδασωτέα περιοχή, πριν ακόμη από την έκδοση πράξης αναδάσωσης, εφόσον η παρέλευση του απαιτούμενου για την πραγματοποίησή της χρόνου θα επέφερε τη ματαίωση του δημόσιου σκοπού». Κι αυτό, συνεχίζει, «μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και στα αναγκαία τμήματα γης, κατόπιν ειδικής αιτιολογίας (ασύνδετης με την οικονομική εκμετάλλευση του έργου), δίχως να μεταβάλλεται ο χαρακτήρας της αναδασωτέας έκτασης». Η επέμβαση διατηρεί τον προσωρινή της ισχύ «και συνοδεύεται από την υποχρέωση αποκατάστασης του δασικού χαρακτήρα της έκτασης μετά την παύση λειτουργίας της δραστηριότητας, διατηρουμένου του προστατευτικού χαρακτήρα της αναδάσωσης».
Επενδύσεις εκατομμυρίων για την προστασία των δασών και την υπογειοποίηση δικτύων
Μετά τις καταστροφές της τελευταίας πενταετίας, τα έργα και οι επενδύσεις αποκτούν μια ιδιαίτερη αξία. Ενδεικτικό, αλλά απολύτως χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της επένδυσης των 40 εκατ. ευρώ για την αντικατάσταση γυμνών καλωδίων εναέριων δικτύων Μ.Τ., υπογειοποίηση ή μετατόπιση του δικτύου σε δασικές περιοχές και τοποθέτηση μονωτικών καλυμμάτων σε στοιχεία του δικτύου. Στόχος αυτής της επένδυσης δεν είναι άλλος από τη βελτίωση της αξιοπιστίας του δικτύου (δείκτες ποιότητας ενέργειας SAIDI, SAIFI) και της καλύτερης προστασίας των δασών μας. Συνοδευτικά, λειτουργεί και η επένδυση των 60 εκατ. ευρώ για την υπογειοποίηση και την αναδιάταξη του δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος σε αρκετές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα σε ευάλωτες σε καταστροφές περιοχές του αστικού ιστού των πόλεων. Το ίδιο και οι επενδύσεις που έτσι και αλλιώς θα γίνουν για την αναδάσωση της Πάρνηθας και την ανάπλαση των κτιρίων στα πρώην βασιλικά κτήματα Τατοΐου. Το πρόγραμμα για την αναδάσωση σε εθνικό πεδίο αφορά πολλές περιοχές και έχει διαθέσιμους πόρους 224 εκατ. ευρώ. Σε αυτό το πλαίσιο δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει τα 115 εκατ. ευρώ που προορίζονται, μεταξύ άλλων, για τις ανάγκες αντιπυρικής προστασίας και περιλαμβάνουν την προμήθεια πυροσβεστικών και άλλων οχημάτων και εξοπλισμού για τοπικές Αρχές (περιφέρειες και δήμους), αλλά και την επένδυση στην αναβάθμιση του τεχνολογικού εξοπλισμού της Πολιτικής Προστασίας (μεταξύ των οποίων και συστήματα ανίχνευσης των πυρκαγιών).
